KİTAP ADI: İSTANBUL DA SANAT VE AŞK. (kitap 15) yazar şair author poet nafiz coşkun
Şiir, aşk, sanat, jurnal,
kelimeler ve sonneto 15
İstanbul da sanat ve aşk…
Nafiz COŞKUN
Yazar, şair, düşünür ve
sanat insanı
...
...
Yazar, şair, düşünür ve sanat insanı;
Nafiz Coşkun’la iletişim kurabilmek için;
Tel: (0554 666 70 67)• e-posta: n.coskun006@gmail.com twıtter……focebook
...
Yayıncı : Nafiz Coşkun
Bu kitabın telif hakları,
basım, yayın, satış hakları Nafiz COŞKUN’a aittir. İzni alınmadan kitabın tümü
ya da bölümleri, mekanik, elektronik, manyetik ya da başka yöntemlerle
çoğaltılamaz, basılamaz.
Baskı
Fark
Dijital ve Ofset Baskı Merkezi
Ankara
/ 0312 434 47 40 - 41
Matbaa
Sertifika No: 30861
ISBN : 978-605-66331-3-3
Kitap içerisin de ki şiir ve jurnal
isimleri.
...
1.İstanbul da edebiyat sohbetleri ve
cennete yolculuk.
2.Kelebekler anladılar beni ve yazılan
söylenen her adil eser ilahi kitabın bir açıklamasıdır.
3.İstanbul'u; değerli güzel yapan
sadece o aziz olan gayem deyil de ya nedir!
4.İstanbul'u ve insanı azizleştiren,
ancak Aşk ve adalettir.
5.O erdemli bilge şairin şiir sanatı.
6.Erdemlice söylenen bir tenkid,
aynaya benzer.
7.Sanat insanları, strateji ve
yıldızlar.
8.İyi bir şairin haklı bir öfkesi.
9.İyi bir sevgiyi yaşayarak anlat o aziz
fikirlerini kalplere.
10.İstanbul, Aşk ve hayatın anlamı.
11.İnsanın ayarı; o kalabalık mücadele
meydanı metropoller de daha iyi anlaşılır.
12.Mutluluğu bulabilirsin sen de,
yeter ki anlamasını öğren.
13.Kelimeleri, cümleleri adaletle
yaşamasını öğren ve ifrata tefrite düşmeden.
14.İstanbul da bir Aşk gecesi.
15.Kalbini çalmalarına izin verme.
16.İstanbul da zor zaman da Aşk
sanatını konuşmak ve boğuşmak dev cücelerle.
17.İstanbul'un gözyaşları.
18.İstanbul bir vedalar şehridir ve
bir Aşk memleketidir İstanbul.
19.İstanbul'un kanadı gümüş kanatları
giderken sen benden.
20.Cinayetsiz hayâllerle, düşlerle
uyumak aziz bir sanat olmalı.
21.İslamı hikmetle anlayabilmek.
22.İnsanı, islamı hikmet ile anlamak
ve biraz da İstanbul da düşün sevgiyi.
23.İstanbul afili yalnızlıklar
metropol'ü.
24.Kargalar bile güldüler insanın
cehaletine ve dedikodusuna fikirlerinin.
25.İstanbul'a söyledi keder ve Aşk
kelimelerini o bilge şair.
26.İstanbul'un ve şairlerin gamzeleri.
27.Cahile, katile, idraksize hükümdarlık
hâkimlik verilirse!
28.İstanbul'a dokundu hikmetlice bilge
bir şair.
29.Sofia filo kimdir.
30.Aziz İstanbul'un şairleri ve
martıları.
31.İstanbul'un şairleri ile o
şairlerin sevgilileri ölmüyorlar.
32.Aşk ve bir de erdemli şairin
kurşunkalemi devirdi İstanbul'un iblislerini.
33.İstanbul'un kalemşör şairleri ve
kurşunkalem.
34.Elbise modasına islam ne dedi
düşündünmü hiç!
35.Ağladı o aziz İstanbul'un
köpekleri.
36.Sıkıca tuttu İstanbul'un ve
sevgilisinin yakasından kadın.
37.Sıkıca tuttu İstanbul'un ve sevgilisinin
yakasından kadın.
38.İstanbul'u ısıtan sıcacık vapur
sohbetleri.
39.O aziz sanatkârın, o aziz sanatları
ve bir de o aziz İstanbul.
40.İslam dini ve kültür kelimesi ile
ilgili bilge şairden ondört satır.
41.Nefs ve ruh hakkın da o erdemli
bilge şairden ondört satır nazariye.
42.İslam, medeniyet, düşünmek, fikir,
coğrafya ve insan kelimeleri hakkın da ondört satır.
43.İnsan, kendi ismini islam ve
islamoğlu koyması doğru olmaz.
44.Erdemli bilge şairin anladıklarıyla
aristo savumasından açıklamalar.
45.Gerçek azizi anlamak ve azizleşmek
böylece.
46.Bizi cennet için yaratan Allah,
senin hayâlin de ki hiç bir şeye benzemez.
47.Düşünmek; anlamak, bilmek aramak
içindir ve rabbın düşünmeye ihtiyacı yok o her şeyi bilir.
48.İstanbul hüzünlerle de yaşanmaya
deyer.
49.Nedenmi İstanbul’u seviyorum çok.
50.Üretimi, ekonomiyi, iktisadı,
kanaati ve ticari piyasayı canlılaştırmak.
51.İfrat da ve tefrit de durma ve
durman gereken yer ise adalet ölçüsüdür.
52.Hem Aşk'ın ve hem de her sanatın
bir sanatkârı var ve tüm sanatların sanatkârı ise rabb!
53.Sevgili sofia filo; delilerin
kimler olduğunu ve delilerin vasıflarını anlattı.
54.Hikmetli iyi işlere; törelerle,
kültürlerle yasaklar getirmenin acı tablosunu bir düşün.
55.Cinayetleri o elbiseler ile
şapkalar deyil! o nankör kibirli insanlar işlediler.
56.Zorba yasakçı zihin kültürleri.
57.Erdemli Aşk'ı terk eden şehirlere
gazap ile arz'ın ve semaların öfkesi.
58.İstanbul'u sevindiren o adam
şairmiydi ki çok güzel konuşmuştu.
59.Sakladılar İstanbul'un o acıtan yalnızlığın
da kederlerini evlerine.
60.Hikmet sanatıyla dostluk kurabilmen
için.
61.Aşk, erdem ve hikmet; kalbine ve
aklına gelsin istiyorsan!
62.İstanbul’dan ve sevgilisinden bazı
istekleri vardı o erdemli şairin ve haklıydı üstelik.
63.İyi bir evlilik ilişkisin de;
mantık, sevgi, erdem ve ampirik bilim kuramları.
64.Ampiriklerle(tecrübe, deney),
metotlarla, kuramlarla yaşıyor, öğrenmeye çalışıyoruz hayatı.
65.Ampirik sevişmeler.
66.Lügat de ekonomizm, ekonomi,
iktisat, ampirik bilimi.
67.Lügat de kültür, medeniyet ve fikir
kelimeleri.
68.İstanbul der ki adaletli şairlere
savaş açanlar sefil olacaklardır.
69.Gümüş kanatlı bir Aşk şehriyle ve
zenginlikler verdi sizlere rabb.
70.Özlem ve yalnızlık şarkısı
sevgiliye ve İstanbul için.
71.Bir Aşk şarkısı İstanbul'a ve
Aşkların ülkesine.
72.Aşk ağacı için temiz bereketli
topraklar bulmalı ki orman olsun.
73.Aşk ağacı der ki bitmek; tükenmek
demek değildir!
74.İstanbul gerçeklerin farkın da,
peki ya insanlar.
75.İstanbul ve şair; ŞEREF duydu o
genç şair'in iltifat ve teveccühüne.
76.İstanbul da erdemli bir şair
konuştu ve rabb affeder dedi ve kalk yürü dedi hayatı!
77. Şehirlerin kedileri.
...
...
Sevgili mikel, cibril ve şafağa ve
sana ve senin için sevgilim.
Sevgili İsrafil’e, ölüm meleği ezraile
ve ruhûl kudüse teşekkür ediyorum.
Sonnet ve şiirlerimi, tane-tane,
yavaş-yavaş ve yumuşak bir ses ile oku.
Şirlerimi, sonnetolarımı,
kelimelerimi, jurnallerimi okurken düşünerek oku!
Ve düşünerek okumak erdemli, asaletli,
asil olanların bir vasfıdır sanatıdır unutma!
...
İstanbul da edebiyat
sohbetleri ve cennete yolculuk.
...
O erdemli bilge şairle, o genç şair
edebiyatı konuşuyorlardı
Ve o genç şair dedi ki o Aşk şehri
İstanbul da edebiyatın kelimeleri bir başka güzel
Ve o edebiyat sohbetleri; üstadından dinlendiği
ve üstadıyla konuşulduğu vakit;
Güzel bir gemiyle ve fırtınasız
ilkbahar mevsimi bir hava da yolculuk yapmaya benzer
Ve o gemi de birbirlerini seven, hoş
sohbet eden insanların bulunmasına benzer
O genç şairin bu güzel sözlerinin
üzerine, sordu o bilge şair de o genç şair'e
Ve dedi ki peki ya güzel insanları
taşıyan o güzel gemi nereye gidiyor
Ve o genç şair bilgece bir cevap verdi
ve dedi ki
Bizler âdem peygamberin çocuklarıyız
ve onunla beraber bu dünyaya sürgün gelmiştik
Ve şimdi ise; vatanımız olan o gelmiş
olduğumuz ebedi cennete gidiyoruz, yolculuğumuz oraya
Bu güzel, anlamlı sözleri duyan güzel
bir kadın yaklaştı ve şöyle konuştu;
Edebiyat: duyguların, düşüncelerin,
hayâllerin, söz ve yazıyla güzel, etkili anlatma sanatıdır
Ve bu aziz sanatın; edepden oluştuğunu
ve edeb ise; ilahi hudutlara riayet etmektir biliyorsun
Biz de o güzel edebiyat ahlakıyla
gidiyoruz gemimizle birlik de cennete, dedi genç şair'e o kadın!
...
...sonneto.1 Nafiz coşkun
Kelebekler anladılar beni ve yazılan
söylenen her adil eser ilahi kitabın bir açıklamasıdır.
...
Sevgili nâna dedi ki bakarak bana;
beni anladılar kelebekler
Fakat onlar da çabucak veda edip
gidiyorlar
O erdemli bilge şair bakarak bu
kâinatın şu canlı tablosuna
Ve dedi ki adalet; olması gerekenin,
olması gerektiği yer de olmasıdır!
Her yazılan ve söylenen o adil, iyi ve
güzel eserler var ya
İşte o adil ve hakikat olan eserler;
aslın da ilahi kelimelerin birer açıklamasıdır
Yani o adil olan ve adaletle yazan
erdemli bilge yazarlar ile şairler
O aziz ilahi kelimelerin birer
açıklamasını yapıyorlar!
Bunun farkın da olarak veya farkın da
olmayarak yapıyor olsalar da, o eserler açılımı kitabın
Adil ve güzel olan her kitap gibi,
sinema ve tiyatro sanatları da elbet de güzeldir, öyle değilmi
Çünkü yazılan her adaletli güzel eser;
hayattan bahseder, anlatır şu hayatı bir parça olsun!
Ve ilahi kitap da zaten, hem yaratılış
gayesini ve hem de bizi ve kâinatı, hayatı anlatmıyormu
Beni anladılar kelebekler ve
kelebekler de biliyorlar adaletin; hakkın hak edene ait olduğunu
Fakat o kelebekler de çabucak veda
ederek gidiyorlar o bizim gitmeyi çok istediğimiz cennetlere!
...
...sonneto.2 Nafiz
coşkun
İstanbul'u; değerli güzel yapan sadece
o aziz olan gayem değil de ya nedir!
...
O genç şair der ki benim olmasını
hayâl ederdim o aziz İstanbul'un
O erdemli bilge şair de, o genç şair'e
şöyle karşılık verdi
Ve dedi ki o aziz İstanbul'un gerçek
sahibinin, o sanatkârımız olan Allah olduğunu biliyorsun
Ve İstanbul ile sen ve ben de tabi ki
o sanatkârımız olan Allah'a ait olduğumuza göre;
Ve bu da demek oluyor ki o aziz
İstanbul senin de sayılır elbet de, haksızmıyım
Sevgili nâna da, o genç şair ile o
erdemli bilge şair'e şöyle dedi
İstanbul'un bize ait oluşu inkâr
edilemez bir gerçek, çünkü İstanbul kadar biz de Allah'a Âşığız
Ve ayrıca o İstanbul'un; o
sanatkârımız olan Allah'a ait oluşu kadar, bizlerde Allah'a tabiyiz!
O aziz sanatkârımız olan Allah'a döneceğimizi
sizlere yeniden hatırlatarak ve ben de derim ki
İstanbul ebedi değil
Ve bu dünya da ki o başka güzel yerler
de ebedi kalmayacaklar zaten!
Ve fakat o ebedi olan ve ayrıca İstanbul’dan
daha da çok güzel olan ve çok özel olan bir yer var
Öyle bir yer ki ben orasını o aziz İstanbul’dan
daha çok seviyorum ve cennetten bahsediyorum
Ve asla unutma ki o aziz İstanbul; o
aziz olan adalet gayeme hizmet ettiği müddetçe güzeldir!
...
...sonneto.3 Nafiz
coşkun
İstanbul'u ve insanı azizleştiren,
ancak Aşk ve adalettir.
...
Sevgili tûtya, o erdemli bilge şair'e
şöyle dedi
Hani sen bir zamanlar demiştin ki
İnsanın; manavi değer ölçüsü, ancak
gayesine göredir
Ve o manevi değer ölçüsün de ki
derecesi ise; Sevgisine, istidatına, kabiliyetine, fiiline göredir!
Ve seni takdir ediyorum, bu güzel ve
doğru olan sözleri söylediğin için, dedi sevgili tûtya
Aziz bir gayeye sevdalı olmadan, şu
hayatın yaşanılır güzel bir tadı da olmuyor, öyle değilmi
Ve sen, sevgilini bile gayen için
seviyorsun, dedi sevgili tûtya, o erdemli bilge şair'e
Sen, beni bile gayen için seviyorsun,
dedi sevgili tûtya, o erdemli bilge şair'e bakarak!
Bizler Aşk'ın sürgünleriyiz derdin sen
ve haklıydın da ve doğruları söylüyorsun, inanıyorum
O sevgili sofia filo da takdir ediyor
seni ve bunu sen de biliyorsun
Ve o da alkışlıyor her cümleni ayak da
ve kalbimizin senle olduğu kadar, akıllarımız da senle!
Ve haydi kalk, gidelim dedi sevgili
tûtya, bakarak Aşkla yüzüne o erdemli bilge şairin
Şu aziz İstanbul'un susmak bilmez
martı çığlıklarıyla birlik de, bu akşam o sahiline gidelim
O kelebek mevsimin de ve o mehtab'ı,
daha başka nereden güzel seyredebiliriz ki!
...
...sonneto.4 Nafiz coşkun
O erdemli bilge şairin şiir sanatı.
...
O aziz sanatkârlardan konuşuyorduk
sevgili nâna ile beraber
Şairlerini konuşuyorduk arapların
Asırlar öncesin de yaşamış olan o söz
sanatının ustalarını konuşuyorduk
Ve sevgili sofia filo, o erdemli bilge
şair'e dedi ki
O asırlar öncesin de yaşamış, o söz
sanatının ustası şair lebidin, şair kızı seni takdir ederdi
Ve yine o söz sanatının ustalarından
birisi olan, arap şair'i ferzadak da seni takdir ederdi elbet
Senin o sâde bir lisan ile yazılmış
fikir yazılarından şiir yapışını takdir ederdi elbet de ferzadak
Seni ben de hem çok seviyor ve hem ben
de takdir ediyorum!
Senin o aziz cümlelerinle eridi
şehirler de ki buzlar ve bunu ben biliyorum ya yetmezmi
Buzlar eriyince, gülümsemeyi
başarabildiler birbirlerine insanların bazıları görüyorsun sen de
Ve o bazıları da bekliyorlar, Aşk
tecellisinden bir cümle daha söylemeni!
İnsanlara okunması gereken Aşk sözleri
kitaba yazılmıştır artık
Ve çoktandır sonuca da ulaşmıştır
erdemli işleri kelimelerin
Ve yapılması gereken de sadece; biraz
sevgi, saygı için uğraş vermek değil de ya nedir!
...
...sonneto.5 Nafiz
coşkun
Erdemlice söylenen bir tenkid; aynaya
benzer.
...
O erdemli bilge şair der ki
Olumlu ve iyi bir tenkid; ayna
vazifesi görür elbet de
Ve aynasız bir hayat da, çok büyük bir
eksiklik olurdu, öyle değilmi
Olumlu ve doğru bir eleştiriye,
tenkid'e; erdemlice bakabilmek gerekiyor!
Çünkü doğru bir tenkid; iyi ve kötü
tarafları ortaya çıkaracaktır elbet de
Ve doğru bir tenkid ile eleştirilen
kişi de; o tenkid aynasına bakarak çekidüzen verir kendisine
Haklısın dedi sevgili sofia filo,
bakarak o erdemli bilge şairin gözlerinin içerisine
Bu da demek oluyor ki gururu terk
etmeli ve dinlemesini de öğrenebilmeli insan!
Ve hem de kibarca dinlemesini öğrenebilmeli
ve inmeli artık o fildişi kulesinden
Kibarlık; büyüklüktür, olgunluğa
ermektir, erdemli olmaktır
Ve büyüklere de yakışan o en güzel
vasıflardan birisi de; nezakettir, doğruyu söylüyorum inan!
İyiliği hem yaşarken ve hem de
anlatırken bile nezaketli, kibar olabilmeli insan, haksız deyilim
Doğru bir tenkid yapıyorken bile,
nezaketli ve kibar olabilmeli insan ve insancıl sıfat zaten bu
Ve doğru, iyi bir tenkid ile
eleştirilen insanın kendisi de; nezaketli ve kibar olabilmeli değilmi!
...
...sonneto.6 Nafiz coşkun
Sanat insanları, strateji ve
yıldızlar.
...
İyi bir sinema film’i ve iyi bir
tiyatro eseri; insanın düşünce ufkunu geliştirebilir
İyi bir kitap ve yeni bir tatil
beldesi de; düşünce ufkunu geliştirebilir insanın
Bazı sinema senaristleri ve
yönetmenleri de; çok iyi birer strateji uzmanı olabiliyorlar
İyi bir sanat ve fikir insanı
olabilmek için; bazen, onları da okuyup izlemek gerekiyor!
Dinlemek gerekiyor bazen erdemli bilge
bir insanı
Anlayabilmek için dinlemeyi öğrenmek
gerekiyor, öyle değilmi
Ben anlayabilmek ve daha çok
sevebilmek için dinledim sevgilimi
Ve ben hâlen dinliyorum onu
düşüncelerim de de usanmadan ve bıkmadan!
Şimdiler de yıldızlara da seyahat
yapılmaya başlandı
Peki ya hangi şair
Ve bilmem o hangi yıldızın üzerine
çıkarak yazacak şiirlerini!
Peki ya hangi şair ve tarihçi
Şu dünyayı cinayetlere ve kirlere
boğan insanlığın, o yıldızlara taşındıkları zaman
O yıldızları da cinayetlere boğuşunu
yazmaya başlayacakmı! ve bu acı bir gerçek değil de nedir!
...
...sonneto.7 Nafiz coşkun
İyi bir şairin haklı bir
öfkesi.
...
O genç şair der ki
İnsan;
Yaşadığı dünyanın kâtili oldu
Dünya; ya bir gün öfkesinden infilak
ederse, neler olabileceyini düşündünmü?
Ve hiç düşündünmü bir kez olsun
Bu dünyanın da canının yanıyor olabileceğini
İnsanların cinayetleri sebebiyle, bu dünyanın
da öfkelenebileceğini
Ve bir kez olsun hiç düşündünmü
bunları?
Herkes, kulaklarını ve gözlerini
elleriyle kapatıyor olsalar da
Bu dünya; o tüm cinayetlerin çığlıklarına
şahit oluyor
Adaletsizliye uğrayan her çığlığı
duyabiliyor bu dünya! Anlatabiliyor muyum?
Ve melekler de duyuyor o adaletsizliye
uğrayan tüm canlı varlıkların çığlıklarını
Ve o güzel kelebekler de
unutmayacaklardır, cinayetlerini insanlığın
Ve iyi, onurlu bir insan olarak kalmak
zor mesele ve ben doğruyu söylüyorum inan bana!
...
...sonneto.8 Nafiz coşkun
İyi bir sevgiyi yaşayarak anlat o aziz
fikirlerini kalplere.
...
Dürüst bir sevgiyi yaşamakla ancak
sevdirebilirsin varsa iyi fikirlerin
Bütün mesele sevebilmekteydi oysaki
Ve kendinizi sevdirmeden mi,
sevdirmeye uğraşıyorsunuz fikirlerinizi
İyi bir sevgiyi, doğru yaşamakla ancak
sevdirmen daha doğru olmaz mı fikirlerini!
Bütün mesele anlamaktaydı oysa
Ve hâlen neden o insanların
anlayamayacakları bir tarz da söyleyip yazıyorlar ki bilmem
Gönüllerine insanların ulaştırabilmen
için fikirlerini; sevgi de gerekiyor biliyorsun
Gönüllerin anahtarının; sevgi ve iyi
bir ifade tarzı olduğunu da biliyorsun, öyle deyilmi!
Bu sözlerimi o sevgilim nâna,
dinledikten sonra
Bana çevirerek o güzel yüzünü ve sonra
dedi ki
Sen bu sözleri şu metropollerin kalabalığına
söylüyorsun!
Kentler de ve kasabalar da yaşayanlara
söylüyorsun
Köyler de yaşayan insanlara
söylüyorsun
Peki ya söylermisin bana ey bilge
şair; seni benden başka duyan mı var!
...
...sonneto.9 Nafiz coşkun
İstanbul, Aşk ve hayatın anlamı.
...
Hayatın anlamı bu
Bin kez olsun; her sabah bak gözlerine
gülümseyerek çocuğunun
Sevgilinin dudaklarına şiirler oku bin
kez olsun
Ve birden daha fazla olsun; uykuya
yatırırken iyi bir hikâye oku çocuğuna!
Hayatın anlamı bu
Bin kez olsun diyorum; bak gözlerinin
içerisine konuşurken samimiyetle sevdiklerinin
Ve bin kez olsun; şu aziz İstanbul
nasıl yaşanır öğret çocuğuna da
Ve o aziz İstanbul'u doğru olarak
yaşamak ise; bir sanattır unutma!
Hayatın anlamı bu
Ve o aziz İstanbul'u; o aziz
sanatkârımız olan Allah'a Aşkla teslim olarak yaşamalı değilmi
Hayatın anlamı bu!
Ve bin kez olsun; hayatı zorlaştırma
kendine Ve zulmetme kendine bin kez olsun
Ve bin kez olsun; ihanet etmeden dokun
sevgiline, su'ya ve İstanbul'a
Ve bin kez olsun; bu söylediklerimi
yap Allah Aşkına!
...
...sonneto.10 Nafiz coşkun
İnsanın ayarı; o kalabalık mücadele
meydanı metropoller de daha iyi anlaşılır.
...
Sevgili sofia filo o erdemli bilge
şairle sohbet ediyorlardı ve dedi ki
O bazı anneler ve o bazı babalar
Çocuklarını birer serseri mayın gibi
sokaklara fırlatarak
Bütün bir insanlığı tehdit ediyorlar o
cahil ve kibirli vasıflarıyla yapıyorlar bunu!
Doğru ve güzel ahlak eğitimini
alamamış her çocuk tehlikeli birer silah gibidir, öyle değilmi
Ve sevgili sofia filo, konuyu farklı
bir yere çekerek şöyle devam etti
Ve dedi ki bakarak o erdemli bilge
şairin gözlerinin içerisine;
Aslan, mütevazı olabilmeyi
başarabilirse ancak işte o zaman iyi bir kahraman olabilir!
Mârifet; yırtıcı parçalayıcı olmak da
değildir
Mârifet dediğin; şu metropoller de
kalabalığa karışarak, erdemli bir Aşk yaşamını öğretmektir
Aşk'ı da ancak o erdemli insanlar
yaşayabiliyor ve ancak erdemli insanlar anlayabiliyor Aşk'ı!
Ve erdemli Aşk insanları
yetiştirebilir ancak şu insanları, anneleri, babaları, çocukları nesilleri
Peygamberler şehirlere gelirler ve o
erdemli Aşk ilmini ahlakını adaleti öğretmek için gelirler
Ve evliya dediğinin ayarı ise; inziva
da değil ancak o kalabalık için de metropoller de belli olur!
...
...sonneto.11 Nafiz
coşkun
Mutluluğu bulabilirsin sen de, yeter
ki anlamasını öğren.
...
Her şey karanlık değil sevgilim
Yaşanılası çok güzel duygular da var
Sen yeter ki o güzel duyguları
istemeyi öğren
Ve yaşamayı öğren erdemli bir Aşk
insanından hayatı!
Mutlu olmaktır ve hür olmaktır doğru,
adil yaşamayı öğrenmek
Ben sana hüzünler, kederler yok olur
gider demiyorum ki
Mutlu ve hür olmaktır diyorum, doğru
ve adil yaşamayı öğrenmek öğretmek
Her şey karanlık değil sevgilim ve sen
yeter ki Aşk'ı isteyebilmeyi öyren!
Sen de biliyorsun ki dünyaya aydınlık
veren güneşin başka doğulara çekilip gittikten sonra
O gittiği yerleri aydınlattığını ve
onların da karanlıktan çıkmalarına sebep oluşunu biliyorsun
Ve adil erdemli Aşk insanları da; o
güneş gibidir sevgilim ve sen onlardan öğren mutluluğu!
Ve güneş gidince nasıl ki yeniden geriye
dönüyor sana, kavuşuyorsun ve aydınlanıyorsun yine
Ve işte sen de umut var ol o
mutlulukların seni terk edip gittiklerin de geriye dönebileceklerinden
Ve sen yeter ki sevgilim o erdemli Aşk
insanı nasıl olunurmuş, onu yaşamasını öğren lütfen!
...
...sonneto.12 Nafiz coşkun
Kelimeleri, cümleleri adaletle
yaşamasını öğren ve ifrata tefrite düşmeden.
...
Sevgili sofia filo der ki
Evleneceğin insanın ilk önce huyunu ve
vasıflarını öğrenmen gerektiği gibi
Senin hayatına yön verecek olan o
anahtar kelimelerin de mânalarını öğren ve yaşa onları
Evleneceğin insanın iyi adil birisi
olmasını istediğin gibi ve sen de iyi adil olan kelimeleri bul!
Erdemli, anlayışlı, hâlim ve
müsamahalı bir evlilik ilişkisinin aileyi mutlu edebileceği gibi
Doğru, adil kelimelerle de; erdemli,
anlayışlı, hâlim olmayı, müsamahalı olmayı öğrenebilirsin
Ve çocuklarının sana iyi davranmasını
da arzuluyorsan eyer ki ve elbet de arzuluyorsun bunu
Ve öyleyse o çocuklarına, doğru ve
adil kelimelerle sözlerle eğitim vermesini öğren bilgelerden!
Hastalıklara sebep olan mikroplar
nasıl ki bedene zarar veriyorlarsa
İfrat ve tefrit ile yaşanılan her
yaşantı da kendine ve çevrene de zarar verecektir
O hastalıklara sebep olan mikroplar
gibi, o iyi olmayan sözler kelimeler de sana zarar veriyor!
Sevgili sofia filo, sözlerine şöyle
son verdi ve dedi ki
İlk önce sen erdemli olmayı, adaletli
ve merhametli olmasını öğren erdemli bir Aşk insanından
Erdemin, adaletin, şefkatin, hikmetin
ve merhametin mânalarını öğren ve yaşa onları artık!
...
...sonneto.13 Nafiz
coşkun
İstanbul da bir Aşk gecesi.
...
Sevgili tutya ile o erdemli bilge şair
konuşuyor ve diyorlardı ki
Seninle beraber söyleyelim şarkımızı
sevgilim buluşunca İstanbul da
Ben kovaladım, seni benden
uzaklaştıran her ne varsa içerim de
Aşkıma ait olan kalbim de sana da yer
ayırdım sevgilim.
Sevgilim! yapılan her iyilik; cennete
açılan bir kapı olabilir
Ve sen de beni severek bu iyiliyi yap
bana da ve aç kapısını kendine cennetin olmazmı
Sevgilim! her yapılan güzel iş;
cennete açılan bir kapı olabilir
Ve sen de bana uğrayarak her akşam ve
her yeni gün de ve bana böyle bir güzellik yap olurmu
Aç kalbinin kapısını bana sevgilim
Ve sen de kovala, beni senden
uzaklaştıran her ne varsa içerin de
O Aşk'a ait olan kalbin de, bana da
yer ayır sevgilim, olmazmı!
Birlik de söyleyelim şarkımızı
buluşunca İstanbul da, dedi ve sarıldı şair'e sıkıca sevgilisi tûtya
Ve sonra sustu bakarak o Aşk dolu
sözlerle gözlerine ve tutku dolu bir sevgiyle yürüdü kalbine
Ve İstanbul'un denizi kadar batırdı
içerisine o erdemli bilge şair'i sevgilisi tûtya!
...
...sonneto.14 Nafiz coşkun
Kalbini çalmalarına izin verme.
...
Sevgili sofia filo, o erdemli bilge
şair'e dedi ki
İnsanın dünya da avlanması gereken
topraklar var
İnsan bu avlarla hem kendisinin ve hem
de ailesinin geçimini têmin ediyor
Ve unutma ki o avların peşin de
kurtlar ve aslanlar da var!
Dünyadan bir şeyler alırken bak
boğuştuğun canavarlara
Bu kibirli savaştan yara almadan
kurtulmaya bak sen
Bu kanlı ve acımasız savaş da verme
sakın kalbini o canavarlara
Çünkü senin o kalbin ebedi olan
cennete ait biliyorsun sen de bunu!
Aşk hislerini de kaptırma o yırtıcı
hayvanlara
Ve sevgilerini de asla verme bu
acımasız savaş da onlara
Ve o erdemli bilge şair de, sevgili
sofia filo'ya şöyle dedi;
Aşk ve sevmek; ne kadar aziz bir duygu
ve hayattır ki
Doğru bir sevgi ve doğru bir Aşk
hissini taşıyan insanı bulmak da çok zor, öyle deyilmi
Ben Aşk'ı tercih ediyorum ve işte bu
dünyanın içerisin de ki boğuşmaların da canı cehenneme.
...
...sonneto.15 Nafiz coşkun
İstanbul da zor zaman da Aşk sanatını
konuşmak ve boğuşmak dev cücelerle.
...
Kalbinin ufuklarını seyrediyordu aslın
da o İstanbul boğaz sularına bakarken
Ve o Aşk şehri olan İstanbuldaydı ve
biliyordu sırlarını o aziz şehrin
Ve martıları bağırıyordu vapurlarıyla
birlik de İstanbul'un
Ve o erdemli bilge şair konuşuyordu
iskelesin de vapurların!
Zor zaman da Aşk davasını konuşmakla
Ve yine o zor zamanlar da, o erdemli
Aşk davasını yaşamak sevgilim okadar çok zordur ki
Doğrusuz eğrilerle yaşamak o kadar çok
zordur ki diyordu, ayırmadan gözlerini sulardan
Ve dilleriyle kalpleri birbirine
küsmüş insan kılıklı yobazlarla yaşamak aynı şehir de zor!
Ve bırakarak yarı da konuşmasını o
erdemli bilge şair, tebessüm etti sularına İstanbul'un
İstanbul kadıköy vapuru yanaşıyordu
iskeleye
Sevgili tûtya'nın kollarına bırakarak yalnızlığı
vedalaşmıştı bir gün öncesin de!
Ve şimdi kavuşmaya gidiyordu
Üzerinden atacaktı fırlatıp onca
boğuştuğu dev cücelerin aptal fikirlerini denize
Ve alarak sevgili tûtya'nın
kollarından yalnızlığı ve Aşk'ı verecekti o bilge şair, sevgili tûtya'ya!
...
...sonneto.16 Nafiz coşkun
İstanbul'un gözyaşları.
...
Güneşin gözyaşları
Ve martılar ağlıyorlardı
İstanbul o gümüş kanatlarını denize
batırıyordu
Ağlıyorlardı yağmurlarla beraber
balıklar, ufkum da kaybolurken sevgilim.
Dola şimdi kollarını
O güz mevsimin de yalnız ve soğuk
odalar da ki hatıralara
Sarıl şimdi o düşlerin de ki ve o
mutlu Aşk sayfaların da ki resimlere
Güneşin gözyaşları ve martılar
ağlıyorlardı ve batıyordu denize İstanbul bir akşam şafağın da!
O gitti ve ben üşüdüm
Ve üşüdü İstanbul'un o her sokağın da
ki sevmesini bilen her insan
Ve her iyi kalpli insan kadar ben de
üzüldüm!
Acıtıyormuş inan ki vedaları
sevgilinin
Ve bir türlü alışılamayan o gitmelerin
kederlerine
Ve alışılamadığı için de vedasına
zaten hüzün çığlıklarını koparıyorlardı martıları İstanbul'un.
...
...sonneto.17 Nafiz coşkun
İstanbul bir vedalar şehridir ve bir
Aşk memleketidir İstanbul.
...
Sevgilim! lütfen kal yanım da gitme de
dönmesin mutluluk avuçlarım da bir kül'e
Yokluğun da varlığım çekilmiyor! dedi
bakıp yüzüne sevgilisinin, o bilge şair
Yokluğun da mutluluk bir kül
yığınıymış gibi uçuşuyor rüzgârlarla beraber ellerimden
Ben de seninle ancak bulabiliyorum
saadeti dedi sevgilisinin bu sözlerine karşılık sevgili nâna!
Ve o bilge şair sözlerine şöyle devam
edip dedi ki vedalar eskitti bu aziz şehrin yüzünü
Ve soldurdu o güzel çehresini
Yaz mevsimin de bile vurur insanların
güz rüzgârları; o aziz ruhuna İstanbul'un
Ve İstanbul'u eskiten ve solduran
ancak o kıymet bilmez nankör insanlar değil de ya nedir!
O Aşk memleketi İstanbul'u yenileyen o
aziz kelimeler de olmasaydı eyer
İnan ki çoktan o toprağın altın da
kemikleşen ve tozlaşan bir harabe olabilirdi İstanbul
İyi bak o Aşk memleketi İstanbul'un
kanatlarına! ona can veren yeniden, sevgilim benim nâna!
O vedalar şehrinin sokakların da,
çocuklar çabuk büyüdüler
İstanbul metropolü; çabuk büyütüyor
çocukları ve acıtan afili bir yalnızlığıyla beraber büyütür
Peki ya şimdi o çocuklar nereler de?
ve kaldımı ki kalbin de masûm bir çocuk saklayan insan!
...
...sonneto.18 Nafiz coşkun
İstanbul'un kanadı gümüş kanatları
giderken sen benden.
...
Yürüdü sokağın da o aziz şehrin, o erdemli
bilge şair
Ve söylendi kendi kendisine ve dedi ki
bakıp o aziz şehrin gümüşten kanatlarına
Acıtan yalnızlığı bana da dokundu o
aziz Aşk şehrinin ve acıdı her yanım onunla
Ve kanadı benim de bir yanım onunla!
Ve kanadı kanarken benim de bir yanım
İstanbul
Kanatları kanadı İstanbul'un
Ve düştü kanatları yaralı bir şafak da
üzerime
Bağırdım gitme diye arkasından ve bak
İstanbul üşüyor dedim!
Seninle ancak ısınır dedim
Kanayan o yaralı kanadı, senin
kalmanla sarılır, dedim ve nâna baktı hüzünle yüzüme
Bağırdım gitme diye arkasından ve bak,
İstanbul üşüyor dedim!
Yokluğun da varlığım çekilmiyor, dedi
bakıp yüzüne sevgilisinin
Ve dokunuyor o acıtan yalnızlığı bana
da o aziz şehrin, gidince sen sevgilim nâna
Ve sustu o erdemli şair ve gülümsedi
sarılırken sevgili nâna ve iyileşti İstanbul'un kanatları!
...
...sonneto.19 Nafiz coşkun
Cinayetsiz hayâllerle, düşlerle uyumak
aziz bir sanat olmalı.
...
Sevgili sofia filo der ki
İnsanların ufak tefek kusurlarına dil
uzatanlara derim ki
Peki ya sizlerin; cinayetsiz geçen bir
gününüz varmı
Peki ya sizlerin; cinayet
dokundurmadığınız bir fikriniz varmı?
Düşlerinize ve hayâllerinize; cinayet
bulaştırmadığınız oldumu hiç
Hayatınız cinayetsiz geçmezken
Veyahut cinayetleri işleyenleri destekleyerek
hayat sürerken sizler
Nasıl olur da bir ceviz kabuğunu
doldurmaz kusurların dedikodularını yapabiliyorsunuz!
Her günü ve fikirleri cinayetlerle
geçenlerin idraksizliğine, kargalar da gülüyorlar
Her günü ve fikirleri cinayetlerle
geçenlerin durumları şuna benzer ki
Zalim kâtil bir hükümdarın; insanların
giyim tarzı iyi ahlaka uymuyor demesine benzer!
Ve işte o zalim zorba katil hükümdara;
kargalar bile gülüyorlar, anlatabiliyormuyum
İnsanların ufak tefek kusurlarına dil
uzatanlara derim ki
Hepiniz birer zorba zâlim hükümdar
olabilmeyi başarmışsınız bile ve yanınız da soytarılarınız!
...
...sonneto.20 Nafiz coşkun
İslamı hikmetle anlayabilmek.
...
Giyimini, sanatını, geleneğini ve
kültürünü islam zannederek dayatmaya çalışan yobaza bak
Ve hâlen islamın adaletini ve hürriyetini
anlayamadı yobazlar, idraksizler
Ve hâlen o aziz islamın o adil
hürriyetin de ki hür iyi ahlakı da anlayamadılar yobazlar
Ve işte bütün mesele; islam ve âdem
çocukları olduğumuzu anlayabilmek değil de ya nedir!
İslam; bir imparatorluğa mâledilemez
İslam; tek bir kavme de mâledilemez
İslam; tüm ülkelere ve milletlere
gelen
Ve tüm insanlara verilen; ilahi bir
din olduğunu yeniden düşünmeli!
Kendi nefsi çıkarlarını ve nefsi
arzularını islam diyerek dayatmaya çalışan yobazlara bir bak
O kendi dar fakir anlayışlarını islam
zanneden yobazlara bir bak da ve küçümse onları
Onlara aziz yüksek bir ilimle bak ve
anla onların bir sefil, sefih olduklarını!
İslamın; o güzel sözlerini ve o aziz
sanat anlayışını anlamak için düşünmeli deyilmi yeniden
İslamın; adalet, merhametini yeniden
düşünmeli erdemli Aşk insanlarıyla beraber, konuşmalı
İslamın; Aşkını, akılcılığını anlamak
için, erdemlilerle beraber düşünmeli yeniden azizim!
...
...sonneto.21 Nafiz coşkun
İnsanı, islamı hikmet ile anlamak ve
biraz da İstanbul da düşün sevgiyi.
...
Sevgili sofia filo der ki
Bazı müslümanım deyip de tebliğ
yaptığını zannedenlerin durumu şuna benziyor;
Mesela; iblis müslüman olduğu yalanını
söylese ve tebliğ yapmaya başlasaydı
Ve işte o zaman müslüman olmayan aydın
ilim insanları iblise şöyle derlerdi;
Yalan sen de ve dedikodu gıybet de sen
de ve haset iftira da sen de ve cinayet, idraksizlik sen de
Ve gericilik yobazlık cehalet
yayıcılığı da sende demezlermiydi hiç ve elbet de diyorlar da zaten
Ve şimdi söylermisiniz, o iblis
örneyine bazı insanlar guruplar benzemiyormu, benziyorlarmı
O eşsiz güzel islamı kimlerin
tebliğine bıraktınız, iyice bir düşünmeli deyilmisiniz!
Adaletli, mantıklı yaşamayı öğreten o
aziz islamı; kimlerin dillerine terk ettiğinize bir bakın
Şefkat ve merhameti emreden islamı;
kimlerin dudaklarına bıraktığınızı iyice bir düşünmeli
Ve sevgili sofia filo, sözlerini şu
cümlelerle sonlandırdı ve dedi ki
Sevmek; yaşamakmış oysa aziz bir fikri
ve erdemli bir hayatı yaşamakmış, sevmek
Aşk'ı bularak ve bir daha ayrılmadan
yaşamakmış erdemlice, sevmek
Ve yürüdü o aziz İstanbul'un, akşamdan
kalan martı sesleriyle beraber gökyüzüne, sevgili sofia
...
...sonneto.22 Nafiz coşkun
İstanbul afili yalnızlıklar
metropol'ü.
...
Daha iyi anlayabilmek için insanı,
kâinatı ve o sanatkârımız olan Allah'ı
Ve daha iyi açıklayabilmek için
okuyoruz, dinliyoruz ve yazıyoruz
Gözlemliyoruz ve dokunuyoruz parmak
uçlarımızla ve ellerimizle
Ve vücudumuzla dokunuyoruz hayata ve
toprağın göğsüne dokunuyoruz!
İstanbul'un yalnızlığını söküp
alıyoruz
Ve biraz da mutluluk katıyoruz kalbine
İstanbul'un
Ve yine de o afili yalnızlığından
kurtaramıyor kendisini metropoller
Ve yine de o afili yalnızlığından
kurtaramıyor kendisini insan!
Hepimizin de o tüm insanlarla müsavi,
eşit olan bir noktamız buluştuğumuz bir varlık var
Ve yani hepimiz de birer sürgünüyüz
Âdem peygamberin cennetten
Sürgün çocuklarıyız bizler o Âdem peygamberin
ve sürgünleriyiz tabi ki de seviyoruz onu!
Ne bu martıları kurtarabildi
kendilerini o afili yalnızlıklardan
Ve ne de bizler kurtaramadık kendimizi
o afili yalnızlıklardan
Doğru ve erdemli sevebilmekle ancak o
afili yalnızlığından kurtarabiliriz insanı ve İstanbul'u!
...
...sonneto.23 Nafiz coşkun
Kargalar bile güldüler insanın
cehaletine ve dedikodusuna fikirlerinin.
...
O genç şair tebessüm ederek dedi ki
Bazı insanlar insanların giyim
tarzının dedikodusunu yapmaktan
Ve hatta yetinmeyip iç çamaşırlarının
nasıl olması gerektiğine bile karışmaktan
Neler oluyor biliyormusunuz dedi o
genç şair!
Peki, ben size neler olduğunu
anlatayım dedi o genç şair
Böyle basit âdi dedikoduları konuşarak
zaman israfı yapıp
Ve hatta bu tür basit dedikoduları bir
de dindenmiş gibi göstermekten dolayı
Büyük aziz fikir insanları
yetiştirmeye fırsat zaman bulamıyorlar!
O genç şair sözlerine şöyle devam etti
Bunların bu âdi dedikodu sohbetlerini
birde dinmiş gibi göstermelerine
Emin olun ki o siyah kargalar bile
anlasalardı kahkahalarla güleceklerdi bu cehalete!
Büyük fikirleri anlamayan ve mütevazı
olmayanların sohbetleri
Sadece ve sadece; yobazlık, hamlık,
cehalet ve kavgalar fitnesidir, anlatabiliyormuyum
İnsanın; islamı anlayamayışın da ki o
büyük suç işte o idraksiz cahillere ait! dedi o genç şair!
...
...sonneto.24 Nafiz coşkun
İstanbul'a söyledi keder ve Aşk
kelimelerini o bilge şair.
...
Ve şimdi vedalaşan o sevgililer
Güneşle beraber battılar yalnızlığa
Süpür kapından kederleri, dedi bir
bilge şair
Ve alma evinin içerisine canını acıtan
o kederleri sakın!
O aziz İstanbul'un boğaz sularına
düştü Aşk kelimeleri
O vedalaşan sevgililerin yalnızlık
kederleri düştü İstanbul boğaz sularına
Ve vapurları dövdü dalgaları denizin,
o acıtan kederlerden birer yumruk olup
Denizin dalgaları da kederlendi
düşünce içerisine o sevgililerin kederleri!
Bağırdı o bilge şair sularına
İstanbul'un
O afili yalnızlıklar şehrinin
karanlığına bağırdı kederlerini o bilge şair
Ve o aziz İstanbul aydınlandı
kelimelerin merhametiyle!
Yağmurları yıkadı kederlerini alarak
içerisinden sevgililerin
Ve sarıldı daha çok güneşin İstanbul'a
sarılışından o sevgililer
Ve doğru kelimelerle beraber doğdu
daima bir Aşk umudu İstanbul'a!
...
...sonneto.25 Nafiz coşkun
İstanbul'un ve şairlerin gamzeleri.
...
O genç şair der ki
Gamze; keder çekenin yanağın da oluşan
çizgili bir çukurluktur
Doğuştan bir insanın yanağın da bu
çukurluk olsa da ona gamze denmez
Kederden zayıflayınca bedeni ve
yanağın da o gam çizgisi ile çukurluğu oluşur!
O aziz İstanbul'un da yanağın da o
çile gam çizgileri var ve o çile şair'i gibi
Çok dikkatli bakarsan o yedi
tepesinden İstanbul'a
İstanbul'un o geçmiş hüzünlü tarihine
bakarsan fark edebilirsin sen de o gamzesini İstanbul'un
O aziz İstanbulun gam çizgisini fark
edebilirsin sen de belki şairler kadar bir anlayışa sahipsen!
Benim de yüzüm de, hüzün ve yanağım da
gam çizgisi var dedi o genç şair
O erdemli bilge şair'in yanağın da ki
gamzeyi de gördüm dedi ve zaten ben Aşk'ı da görmüştüm
Ve sarıldı sevgili nâna, o erdemli
bilge şairin kelimelerine! sıkıca sarıldı ve sımsıkı!
Doladı kollarını o aziz İstanbul'un
hüzünlerine sevgili nâna Aşk ile beraber
Ve çekip kopardı o tüm kederlerini
sevgilisinin içerisinden
Ve sevgililer ancak söküp de
alabilirmiş anladım, şairlerin ve İstanbul'un kederlerini!
...
...sonneto. 26 Nafiz coşkun
Cahile, katile, idraksize hükümdarlık hâkimlik
verilirse!
...
Sevgili sofia filo der ki
Cahillerin ellerine şeriat hükümlerini
uygulamaları için hâkimlik versen neler olurdu?
Katillerin ellerine şeriat hükümlerini
uygulamaları için hükümdarlık versen neler olurdu?
İdraksizin ellerine şeriat hükümlerini
uygulamaları için hâkimlik versen neler olurdu?
Onbinlerce guruba mezhebe bölünmüş şu
kavga halin de ki insanlara bak anlarsın olacakları
Ve bütün meselenin anlamak olduğunu
sen de anlayacaksın erdiğin de erdemliliğe
Ve belki o üç beş iyi yürekli insandan
başka da kimseler anlayamayacak
Ve sevgili sofia filo sözlerine şöyle
devam etti;
Ve dedi ki
İblisi cennetten uzaklaştıran tek bir
sebep onun kibirli olmasıydı
Ve bu insanları birbiriyle kavgaya
tutuşturan sebep de işte o kibirlenmeleridir!
O aziz sanatkârımız olan Allah bizlere
kolaylaştırırken hayatı o güzel ilahi hükümleriyle
O kibirli nankör insanlar ise; kendi
uydurduğu bazı töre kültürüyle hayatı kavgaya tutuşturur
Cahile, katile, idraksize şeriati
uygulaması için hâkimlik versen neler olacağını anlayabildinmi
...
...sonneto.27 Nafiz coşkun
İstanbul'a dokundu hikmetlice bilge
bir şair.
...
O erdemli bilge şair der ki
Peygamber zırhını giyindiği zaman o
kararından dönmez bir daha
Ve sen de hikmetlice iyi ve doğru bir
iş için karar al
Ve o hikmetli işini yapmak da sebat
göster olmazmı!
Peygamber zırhını giyindiği zaman o
kararından dönmez bir daha
Ve sen de hikmetli işler yapmaktan
geri kalma olmazmı
O aziz Aşk şehri olan İstanbul da geri
durmaz hikmetli işler yapmaktan
Sevgili sofia filo, tebrik etti bu
sözlerinden dolayı o bilge şair'i!
Kil toprağına; en iyi şekli ustaları
verirler biliyorsun sen de
O marifetli parmakların da
şekillendirir o kil toprağını ustaları, öyle deyilmi
Avuçlarıyla yoğurur bazen kil
toprağını ve elleriyle, avuçlarıyla şekillendirir onu!
Kelimelerle şekillendirdi o erdemli
bilgeler insanı ve o aziz İstanbul'u şekillendirdiler bilgeler
Ve kelimelerle Âşık olmasını öğrendi
insan
Ve parmaklarıyla olduğu kadar ve
kelimelerle dokundu sevgilisine ve kelimelerle sevişti insan!
...
...sonneto.28 Nafiz coşkun
Sofia filo kimdir.
...
Ben sofia filo ve bazen nâna olurum ve
bazen de tûtya olur benim ismim
Hikmet felsefe sevgisi demektir; sofia
filo’nun lügat da ki mânası
Ben o erdemli bilge şair ve bazen
nafiz olur ismim, anlatabiliyormuyum
Ve ben o genç şair olurum bazen de ve
bazen de şafak olur ismim, anlatabildimmi ki!
Ben sofia filo ve ben aziz bir
sanatkârımdır aslın da
Hikmet felsefe sevgisi demektir; sofia
filo'nun lügat da ki mânası
Bana joses derler o temiz meryem oğlu
mesih isa'yı çok sevdiğimden
Ve o aziz Aşk'ı ancak benimle
anlayabilirler, anlatabiliyorum öyle deyilmi!
Ve bana yusuf der bir kadın ve joses
bir mânasıyla da yusuf demektir aslın da
Hani o kuyuya atılan, belki siyah ve
belki de beyaz tenli bir yusufumdur ben aslın da
Hani o köle diye pazarlar da satılan
yusuf'u anlatıyorum, anlayabiliyormusun beni?
Ve ben sofia filo, derim ki sana; sen
benim kelimelerim de ki mânaları düşün, anlayabilirsin
Hikmet felsefe sevgisi demektir; sofia
filo! ve bazen de iki denizin birleştiği yere giden mûsa
Ve bazen kâşif ve bazen de can olur
ismim ve ben o sevgili sofia filo'yum! beni kendin de bul!
...
...sonneto.29 Nafiz coşkun
Aziz İstanbul'un şairleri ve
martıları.
...
Burası ne kederli bir şehirdir böyle,
mutluluktan fakir düştü görüyormusun
İçerisin de üç beş iyi yürekli şair
görebildim
Ve milyonlarca kibirli dudaklar da o
üç beş şairin isimleri kirletilmeye çalışılıyordu
Ve şairler gibi ve o şairlerin
isimleri de kirlenmez ki onlar bunu anlayamıyorlardı bir türlü!
İstanbul; içerisin de farkın da
olmadan bir keder büyütüyordu
Ve işte o kederleri söküp atmaya
çalışıyor şairler de
Şairleri ölmüyor İstanbul'un, anlatabiliyormuyum?
lütfen beni anlamaya çalış biraz olsun
İstanbul'un şairleri şiirlerini miras
bıraktılar martılara, duyuyormusun? çok iyi dinle onları!
Yoksul kentlerin güzel kızları
gelirler bazen bu aziz kederli şehre
Ve bazen de o yoksul kentlerin yakışıklı
erkekleri gelirler bu kederli metropole
Ve İstanbul da bırakmaz ki onların
yakalarından tutar sıkıca...
Ve o yoksul kentlerin kızları da
sıkıca tutunurlar sevgililerine
Ve martılar vapurlarına tutunurlar
İstanbul'un
Ve o aziz şehir İstanbul ise; o
erdemli şairlere tutunur sıkıca, sımsıkı!
...
...sonneto.30 Nafiz coşkun
İstanbul'un şairleri ile o şairlerin
sevgilileri ölmüyorlar.
...
Ben bir hükümdar bakışın da
Ve sen ise; bir şair bakışın da
azizsin sevgilim
Yasemen çiçekleri çoktan o çölleri ve
sıcak denizlerin sahil şehirlerini doldurdular
İstanbul'a ise; bir keder doldurdu
manolya çiçeklerinin ağacı!
Yalnızlığın şiirlerini okudu, o kirli
kaldırımları İstanbul'un
Ve ancak o kirli kaldırımların nazını
şairler çekerlermiş bildim
Anladım ki o şairlerin kederlerini de
ancak o kirli kaldırımlar çekerlermiş
Dedi ve koştu o kalabalık kelimelerin
arasından bir Aşk sözcüyü!
Ben bir hükümdar bakışın da
Sen ise; bir şair bakışın da azizsin
sevgilim
O azizlerin şehri olan İstanbul ise; ancak
senin bakmanla hayat bulabiliyor sevgilim!
Şairleri ölmüyor İstanbul'un sevgilim
İstanbul'un şairleri; şiirlerini o
yoksul kentlere miras bıraktı
Ve kentler büyüdü o aziz kelimelerle
zenginleşerek ruhları
...
...sonneto.31 Nafiz coşkun
Aşk ve bir de erdemli şairin
kurşunkalemi devirdi İstanbul'un iblislerini.
...
O erdemli bilge şair'e sevgili sofia
filo dedi ki
Geçmiş de ki sevgilin sana bir zarar
vermediyse
Ve sen ona nefret duyarsan eyer
Ve unutma ki bu nefret; geçmişine ve kendi
kalbine sıktığın bir silah kurşunudur!
Erdemli bilge bir şairin ancak
kurşunkalemle işi olmalı
Sen zorba zalimlerden olamazsın dedi
sevgili sofia filo
Erdemli bilgelerin kurşunkalemiyle
öldürülebilirler ancak o şehirlerin iblisleri
Ve erdemli bilge şairlerin
kurşunkalemiyle sevilebilir, yine o geçmiş de ki sevgililer!
Metropollerin iblislerini silah
kurşunları deviremez dedi sevgili sofia filo
Aşk ve bir de erdemli bilge bir şairin
kurşunkalemi devirebilir ancak şehirlerin iblislerini
Zorbaları kelimeler kovaladı
gökyüzünden! ve yeryüzüne kaçtılar zorbalar!
Ve yeryüzün de vurdu kelimeleri
şairlerin kurşunkalemleri o zorba zalimleri
Ve sevgilisi gülümsedi şairin ve
İstanbul mutlulukla uyandı böylece sabaha
Ve çekti yine kendisini yukarılara
sevgili sofia filo, tebessüm ederek istanbul'a ve sevgilime!
...
...sonneto.32 Nafiz coşkun
İstanbul'un kalemşör şairleri ve
kurşunkalem.
...
İstanbul'un her şairinin iyi birer
kalemşör olduğu aziz bir gerçektir
Ve her İstanbul şairinin
kurşunkaleminin duruşu birbirinden farklı güzelliklerdedir
Ve bilirler şairler, kurşunkalem kadar
derin yaralar açamaz hiç bir silah
Ve kurşunkalem kadar ebedi bir acı
bırakamaz hiç bir silah!
Ve hiç bir silah acıtamadı kalbini
düşmanın kurşunkalemden başka
Kurşunkalemden başka hangi bir ölümcül
silah verebilir ki bin keder düşmana
Bilir o aziz İstanbul'un, o aziz her
bir şair'i, o kurşunkalemin kuvvetini
Sevgili sofia filo da bilir beni çok sevdiğini
sevgilimin!
Silahı kalem keşfediyor ve yani insan,
kelimeler ve fikir keşfediyor silahı
Ve fakat silah ise kalemi keşfedemiyor
Ve lâkin silah Aşktan anlayamıyor!
anlatabiliyormuyum? beni anlamaya çalış lütfen biraz!
Silahlar ancak o erdemli kurşunkalemin
emrin de iyiliyi adaleti korumak için kullanılmalı
Silahlar ancak o aziz İstanbul'un
kalemşör şairleriyle barışı koruyabilecekler, haksızmıyım
Ve silahlar ancak sükût ettiği sürece
ve kurşunkalem de ancak konuştukça güzelleşiyor deyilmi
...
...sonneto.33 Nafiz coşkun
Elbise modasına islam ne dedi
düşündünmü hiç!
...
Sevgili sofia filo der ki keşke
adaleti ve âdem peygamber kardeşlik sevgisini anlayabiseydiniz
Rabb; insanın, başka insan gözü
karşısın da vücudun kapalı olması gereken ölçüyü söyler
Ve giyim modasını da, adil, temiz, hoş
ve güzel olmakla beraber serbest bırakmıştır
İsteyen istediği ülke insanlarının
modasını giyinebilir böylelikle ve moda umuma ait unutma!
İlahi kitap; nur suresi 31'inci söz ve
maide isimli surenin 4 ve 5'inci cümleleri her şeyi açıklıyor
Rabbın verdiyi bu serbestliğin
karşısına töre, kültür adıyla yasak koyan yobazlar düşünsün bir
Rabb; adil, temiz, hoş ve güzel olan
moda ile bir de temiz yiyecekleri serbest bırakarak
Tüm insanlarla ve özellikle ehli
kitapla daha yakın ilişkiler kurma fırsatını veriyor, alabilirsin!
İsteyen istediği ehli kitabın temiz yiyeceği
ile giyeceğini de kullanabilir ve rabb izin veriyor
Ve bütün meselenin anlamak olduğunu ve
belki bir gün gelip anlayacaksınız! geç olmasa bari
Rabb'ın serbest bıraktığına; kültürlerle
yasaklar getirmek ancak ötekileştirip kavgayı çıkarıyor
Ve bazı komik olan o töre kültürlerle
yasak koyup savaşlar çıkaran yobazlar bir düşünsünler!
Rabb; adil, temiz, hoş ve güzel olan
yiyecek ile giyim modasını her rengiyle serbest bırakırken
O bazı komik töreler ve gülünç bazı
kültürlerle, yasaklar kavgalar getiren yobazlar, düşünsün!
...
...sonneto.34 Nafiz coşkun
Ağladı o aziz İstanbul'un köpekleri.
...
Köpekleri ağladı o aziz İstanbul
şehrinin
Yağmurlar yıkadı gözlerini köpeklerin
Bir kadın okşadı ağlayan köpeğin
bedenini
Köpek şefkati öğrenince terk etti
savaşmayı.
O aziz sanatkârımız olan Allah'ın
ismini işitince ululadı bir çocuk
Ve bir kadın ululadı o aziz şehrin
içerisin de yükselen o aziz ismi
Şairler ululadı diye o aziz sanatkârın
ismini
O aziz sanatkâr olan Allah da;
azizleştirdi o iyi kalpli şairlerini İstanbul'un.
Birbiriyle yardımlaşıyor her renk ve
her canlı birbirleriyle yardımlaşıyor, görebiliyormusun
Ve her canlının ve o her rengin
dudakları kadar
Ve sevgilimin ve İstanbul'un o aziz
çehresi kadar Aşk'a battı bir kadın!
Ululadılar köpekler o aziz sanatkârın
duyunca ismini! anlatabiliyormuyum
Kadın koştu o kirli kaldırımların da
sevgilisine İstanbul'un
Ve İstanbul, işte o gün daha çok
azizleşti o Aşk'a batan kadınla beraber!
...
...sonneto.35 Nafiz coşkun
Sıkıca tuttu İstanbul'un ve
sevgilisinin yakasından kadın.
...
Gitti
Durmadı
Savaşan ve sevişen o aziz şehirden
Geriye dön! İstanbul darılmadı sana
dedim!
Kaçtı
Kalmadı bura da
O acıtan yalnızlığın yakasını
bırakarak uzaklaştı
Ve ben de haykırdım ki ona git de
İstanbul'un yakasını tut o güzel parmaklarınla!
Geriye döndü kadın
Ve adam koştu
Anladı hatasını!
Ve sarıldı o aziz İstanbul'un
sevişleri kadar
Denizle İstanbul'un sevişmeleri kadar
sarıldı
Ve kadın terk etmedi bir daha
İstanbul'u, sevgilisini ve o sanatkârımız olan Allah'ı!
...
...sonneto.36 Nafiz coşkun
Martıları ağladı İstanbul'un.
...
İstanbul'u da al cennete dedi o genç
şair
Bir zamanlar
O aziz Aşk'a hizmet eden, o aziz şehri
de al cennete, dedi o genç şair
Cennet; yerlerden ve semalardan daha
derindir, dedi o genç şair!
İnsan ruhu, yerlerden ve semalardan
daha derin
İyi insanın ruhu azizleşti
Ve iyi yürekli şairlerin ruhları da
azizleşti
Ve o iyi yürekli sevgililerin ruhları
daima azizdi zaten!
Eskimeyen güzel klasik bir şiir kadar
azizdir İstanbul, dedi o genç şair
Sevgilimin dudaklarından hiç düşmeyen
hem romantik ve hem de realist bir şiirdir dedi
Ve köpeklerin bile üzerlerin de o aziz
kelimeleri ululayarak mesut olduğu o aziz Şehir İstanbul!
İstanbul'u da al cennete, dedi o genç
şair
Martıları da ağladı ve hem de mesut da
oldular o köpekleri kadar İstanbul'un
İstanbul; o martılar olmadan İstanbul
olurmu ki hiç, dedi o genç şair martılara haykırarak!
...
...sonneto.37 Nafiz coşkun
İstanbul'u ısıtan sıcacık vapur
sohbetleri.
...
Uçurtmalarını düşürdüler çocukların
Çocuklar kanattılar İstanbul'u
gözyaşlarıyla
Ellerimi acıttı bir güz zamanı ayaz
Mevsimler; hıçkırık musikisinde
boğuldular üşüyünce ellerim!
Tutundu o zarif parmaklarına şair,
sevgilisinin
Sevgilisi kanattı kelimelerini şairin,
kederleriyle
İstanbul'un denizine batırdılar o
Aşk'ı konuşan balıkları
Balıklar ve mercanlar ve gemiler
ağladılar yalnızlığına şairin!
Sonbahar bir ayaz gömleği giyindirdi o
aziz İstanbul'a
Vapurların da hıçkırdı çocuklar bir
kâğıt helva için
Ve sıcacık bir sütlü kahve sohbetin de
biraz ısınabildi o aziz İstanbul.
Yağmurları düşürdüler melekler
parmaklarıyla ve karları düşürdüler sonra
Çocuklar kardan adam oldular gülerek
ve neşelendiler o zarif ince kahkahalarıyla çocuklar
Vapur da sıcacık bir sütlü kahve
sohbetin de biraz ısınabildi o aziz İstanbul ve çocuklar!
...
...sonneto.38 Nafiz coşkun
O aziz sanatkârın, o aziz sanatları ve
bir de o aziz İstanbul.
...
Dünyanın bir tarafın da ilkbahar
yaşanırken her bir güzel rengiyle
Ve aynı zaman da başka bir tarafın da
dünyanın, o soğuk karlı kış mevsimi yaşanıyor
Bu nasıl muhteşem bir dengedir ki
O aynı zaman da dünyanın başka bir
tarafın da da sonbahar rüzgârı yaprakları döküyor!
Bu muhteşem sanatsal dengenin o aziz
sanatkârı olan Allah'ı sevmek ne kadar da güzel
Ve o Aşk duygusunun sanatkârını
tanımak
Ve o sevgi duygusunun sanatkârını
anlayabilmek ne kadar da güzel
Bir kez olsun o içerimiz de ki sevgi
duygusunun azizliğini düşünmelisin!
O aziz İstanbul; giyindi yine o beyaz
ve soğuk gömleğini güz havalarının
Ve bulutlar ise; yalın ayaklı bir
çocuk gibi gezindi durdu o aziz İstanbul'un üzerin de
Ve düşündüm de şu balıkları deniz de,
dedi sevgili sofia filo ve devam etti konuşmasına şöyle;
Deniz de o balıklar; oksijen ile
hidrojen bileşimi suyun içerisinde seyahat ediyorlar
Ve bizler ise; oksijen, azot, karbonik
asit ve bir takım gazların oluşturduğu hava denizindeyiz
Ve her canlı gibi biz insanlar da
birer damla deyilmiyiz zaten ve bu ne aziz bir satıdır Allah'ın!
...
...sonneto.39 Nafiz coşkun
İslam dini ve kültür kelimesi ile
ilgili bilge şairden ondört satır.
...
Bana bir kültür ve toplum gösterebilirmisin
ki tamamen İslamı yaşasın da, onlara islam densin
Kültür; insanın hukukuna aittir ve
insan çıkarır kültürü
Ve insanların ve toplumların nefsi
arzularıyla yaparak yaşadıkları, düşündükleridir
İslam dini ise; Allah'ın hukukudur ve
bu sebepden dolayı islama kültür denemez!
İslama; kültür denemez olmasının
sebebi şudur
Çünkü kültürün hukuk kurallarını insan
aklı belirler
İslam hukuk kurallarını belirleyen
ise; insan aklı değildir
İslam hukuk kurallarını belirleyen
Allahtır.
Şuan size felsefe, hikmet, beyin jimnastiği,
tefekkür yapıyorum iyi düşünün lütfen
Bir toplumu göstererek deseler ki bu
toplumun din, hukuk kültürü nedir
Bu sorunun doğru edebiyat
ifadelerinden biri şöyle olabilirdi;
Din; hukuk, yasalar, nasihatler ve
arzular anlamına geldiği için
İlk önce o toplumu oluşturan
insanların kendi yaptıkları hukuk anlaşılır ve o hukuk söylenir
Eyer ki o sorudan kasıt ilahi bir
hukuk ise; kültür denmez ve Allah'ın islamına taraflar denir!
...
...sonneto.40 Nafiz coşkun
Nefs ve ruh hakkın da o erdemli bilge
şairden ondört satır nazariye.
...
Nefsin lügat mânası; can, kişi, öz
varlık, zat, tek ve şahane anlamlarına gelebiliyor
Bir bilgeye göre nefs; ''bir şeyin
kendisi, ruhun tam(anti)tezi olarak zıt kutbu
Ve ruhla beraber insana verilmiş bir
latifedir.''der o bilge insan
Latifenin mânası bura da; cisimle
ilgisi olmayan ve ruhla ilgisi olan anlamın da!
O aziz rabb bir ayetin de der ki ''her
nefs ölümü tadacaktır''
Demek oluyor ki bura da ölüm ânın da
öldürülen ruh değil, öldürülen nefsidir insanın
Uyku halin de bildiğiniz gibi insan
yarı ölü hayatını yaşıyor
İnsan uykudayken, ruh bedenden
ayrılarak kâinatı gezebiliyor!
Bedenin canlı kalmasını ve kan
dolaşımını sağlayan ise; nefs olabilir bura da
Bedenin uyku halindeyken sağa sola
dönüşlerini de nefs yaptırıyor olabilir, ruh gezintideyken
O tam ölüm hâli gerçekleşeceği zaman geldiğin
de de;
Ölüm meleği bu defa ruhla beraber
nefsi de çekip alıyor
Ölüm meleği ruhla beraber nefsi
bedenden çekince o nefs ile beden ölüyor ve ruh göğe çekiliyor
Rabb; insan ruhunu tutup çeker ve
nefsin karşısına çıkarır ve nefsin yaptıklarına şahit tutar!
...
...sonneto.41 Nafiz coşkun
İslam, medeniyet, düşünmek, fikir,
coğrafya ve insan kelimeleri hakkın da ondört satır.
...
Medeni kelimesi lügat da; imar edilmiş
şehrin medeniyetin imkânlarından faydalanan, şehirli
Medeniyet: ''bir memleketin ve bir
toplumun düşünce ve sanat hayatıyla
Maddi ve manevi varlığına özgün
niteliklerin tümü ve uygarlık mânalarına da gelir lügat da''
Ve bir şehir gösterebilirmisin ki o
şehrin toplumunun tamamı islam olsun! gösteremezsin, yok!
Toplumların içerisin de birbirinden
farklı kimlikler var biliyorsun sen de
İslam, umuma ve tüm insanlığa gelen
ilahi bir din ve bir medeniyete de mâl edilemez elbet de
İslam; tüm coğrafyalara gelmiştir ve
tek bir coğrafyaya da mâl edilemez elbet de, öyle deyilmi
Şu an felsefe, hikmet, tefekkür ve
beyin jimnastiği yapıyoruz ve lütfen çok iyi düşün!
Bana bir toplum gösterebilirmisin ki
islamı tam olarak yaşasın da onlara islam toplumu densin
Onlara ancak şöyle bir cümle
kullanılabilir; islamı yaşamayı kabul edenler veya teslim olanlar
Veya henüz kalplerine tam olarak islam
yerleşmediğinden sadece teslim olanlar denir dilleriyle!
Ve islam zaten sözlerini söylemiştir
ve düşünmeye ihtiyacı olan da islam değil, insandır
İslam; düşüncelerin üstün de bir
dindir ve onun sözlerini düşünmeye ihtiyacı olan ise insandır
Ve daima söylemişimdir zaten ve yine
tekrar ediyorum ki bütün mesele düşünmek, anlamaktır!
...
...sonneto.42 Nafiz coşkun
İnsan, kendi ismini islam ve islamoğlu
koyması doğru olmaz.
...
Bana bir insan gösterebilirmisin ki
islamı tam olarak yaşasın da kendi adını islam koysun
Peygamberden başka hiç bir kimse
islamı tam olarak yaşayamaz ki o kendi adını islam koysun
Eyer kendi adını bir insan islam
koyarsa bilin ki o kocaman bir yalancıdır
İslam; rabbin kelamı sözleridir ve
islamoğlu da koyamaz adını insan, çünkü islam doğurmaz!
Neden o aziz tefekkürü terk etti o
insan
Ve şimdi kelimelerin bile mânalarını
çözemez ve anlayamaz oldu
Doğru ve âdil yaşamaktan korktukları
içinmi acaba terk ediyorlar tefekkürü
Yâda âdil bir sevgiyle yaşamayı başaramayanlarmı
acaba terk ediyor o aziz tefekkürü!
Ve sevgili sofia filo sözlerine şöyle
devam etti;
Tesadüfü yaratan Allah'ın kendiişlerin
de tesadüfe yer yoktur ve her şeyi bilerek tam yaratır
Fakat Allah'ın yarattığı o insanın
işlerin de tesadüf de vardır, mârifet de vardır!
Ve Allah'ın yarattığı insanın işlerin
de tevafuk da vardır ve rabden mucize hediyeler de vardır
Sevgili sofia filo son sözünü şöyle
tamamladı ve dedi ki
Bütün mesele anlamak ve anlayabilmek
için erdemli bir Aşk insanı olmak yetecek elbet de!
...
...sonneto.43 Nafiz coşkun
Erdemli bilge şairin anladıklarıyla
sokrates savumasından açıklamalar.
...
Erdemli bilge şair hayâlen sokrates’i
konuşturdu ve dedi ki
Sokrates der ki
Sizin o taptığınız insanlardan
tanrılar, demişler ki benim için; âlim, iyi doğru bir insan sokrates
Peki ya o halde ben âlim, iyi ve doğru
bir insansam;
Beni neden öyleyse yalancılıkla
fitneyle suçlayarak idama mahkûm ediyorsunuz!
Sokrates’i idam eden o toplumun
mantığı kibirli olmaları değil de ya nedir
Sokrates der ki
Beni suçluyorsunuz, sizin o
tanrılarınızın ilah olmadıklarını iddia ettiğim için
Ve ilahın ancak bir olduğunu
anlattığım için, halka ve gençlere özellikle anlattığım için
Sizin ilah diye taptığınız
tanrılarınız ölüyorlar ve ben de ölünce onların yanına gideceğim!
Size göre sizin ilah diye taptığınız
tanrılarınız evleniyor, çocukları oluyor, yemek yiyorlar!
Oysaki şu insan denen muhteşem
varlığı; sizin o ilah diye taptığınız tanrılarınız yaratamaz
Şu ahenk içerisin de adaletle işleyen
kâinatın düzenine bir bakın ve düşünün lütfen!
Bu ahenkli semaları yaratan ilah insan
olamaz elbet! çocuğa yemeye ihtiyaç duymaz elbet de!
...
...sonneto.44 Nafiz coşkun
Gerçek azizi anlamak ve azizleşmek
böylece.
...
Kâinat da her yaratılanın bir zıddı
var
Fakat Allahsızlık diye bir şey
olmadığı için
Sadece Allah'ın bir zıddı yok ve bunu
akledebilenler anlayacaklardır elbet de
Bu ne muhteşem bir kudret öyle deyilmi
ve inan bana ben doğruyu söylüyorum!
İyi ki ölüm meleği var
Ve iyi ki ölüm var
Ve daha iyisi cennet diye döneceyim
bir vatan var diye sevinebiliyorum ben elbet de
Çünkü bu dünyanın olduğu âlem durulası
ve yaşanası bir yer değil!
Anlamak
Ve Aşk kelimeleri
Bu her iki kelime de benim içim çok
azizdirler!
İnsan gibi muhteşem bir varlık
O ebedi güzel cennet için yaratılmasın
da ya nedir ve inan bana doğruyu söylüyorum
Sadece biraz erdemlice ve Aşkla
düşünmekle sen de anlayabileceksin, düşün lütfen!
...
...sonneto.45 Nafiz coşkun
Bizi cennet için yaratan Allah, senin
hayâlin de ki hiç bir şeye benzemez.
...
Sevgili sofia filo der ki
Allah öyle bir Allah olmalı ki insana
ve daha başkalarına da benzeyemez ve o özeldir eşsizdir
Ve şu muhteşem bir sanat olan insanı icat
eden Allah elbet de insana asla benzeyemez
Ve şu yıldızları, semaları yaratan
varlık da ki kudret elbet de insan da olamaz, benzeyemez!
Allah öyle bir Allah dır ki
İnsanın hayâline, zihin imajına
gelebilecek hiç bir şeye de benzeyemez
Allah öyle bir Allah dır ki
Şu kâinatın çalışma düzenini ve
adaletli çalışma ahengini düşün ve sen de anlar seversin onu!
Allah der ki
Benim hakkım da misaller benzetmeler
vermeyin yapmayın da
Çünkü Allah sizin o aklınıza gelen hiç
bir şeye benzemez ve inan bana ben doğruyu söyledim
Allah der ki
Eksiyi ve noksanı olmayan isimlerim
sıfatlarım hakkın da yalanlar söylemeyin
Çünkü Allah'ın isimlerin de sıfatların
da; eksiklik noksanlık olmaz ve inan ki doğru anlattım!
...
...sonneto.46 Nafiz coşkun
Düşünmek; anlamak, bilmek aramak
içindir ve rabbın düşünmeye ihtiyacı yok o her şeyi bilir.
...
Sevgili sofia filo der ki
Cümleleri doğru ve hikmetlice ifade
etmek gerekiyor
Mesela; ''islam kültürdür'' denmez,
çünkü yanlış bir ifade olur
İslam; kültür değildir ve o islam dediğimiz
Allah'ın bir hukuku, insanlara seçtiği bir dindir!
Mesela; ''islam kültürü'' cümlesi de
denmesi doğru değil, çünkü yanlış bir ifade oluyor bu da
İslamın düşünmeye ihtiyacı yoktur o
düşüncelerin de üzerindedir, o düşünceleri kuşatana aittir
Var olan islam kendi başına yaşamaya değil,
o yaşanması için gelmiştir insanlara, insanlarca
İslamın deyil o insanın düşünmeye
ihtiyacı vardır! anlatabiliyormuyum?
Çünkü islam, fikirlerini dosdoğru ve
cümlelerini hikmetlice söylemiştir
Çünkü islamın düşünmeye ihtiyacı da
yok ve sebebine gelince;
İslam; Allah'ın sözleri, kelamı olduğu
için ve Allah'a ait bir hukuk din olduğu için
Ve Allah'ın da düşünmeye ihtiyacı
olmadığı için
Ve zaten o Allah ki düşünmeye ihtiyacı
olmadan her şeyi bildiği için
Ve bu da demek olur ki ifade şöyle
olmalı; bu insanın din hukuk kültür düşünce tarafı nedir?
...
...sonneto.47 Nafiz coşkun
İstanbul hüzünlerle de yaşanmaya değer.
...
İstanbul'un dudaklarından birçok
kelime düştü avuçlarıma
Ve bir kadın yürüdü o kelimelerle bana
Ve sevişti bir şair cümlelerle
Ve dedi ki o bilge şair;
Ben, tefekkür ve hikmet gömleğini
alıyorum
Ve bana zorla giyindirilmeye çalışılan
aptallık gömleğini istemiyorum
Rabb; hikmetle tefekkür eden insanı
sever
Ve bu da demek oluyor ki ben rabbı
tercih etmişim!
Ve bir kadın ağladı İstanbul'un
avuçlarına
Ve erdemli bir şairin cümleleriyle
teselli buldu bir kadın
Ve kedileri bile İstanbul'un ne kadar
da mutlular, öyle deyilmi!
O hüzün ile beraber yaşamayı
başarabilmek mutlulukları
Ve ancak o aziz İstanbul da yaşanmaya
daha çok değer, öyle deyilmi
Ve âh keder ve kapımı sen bir daha
çalmasan olmazmı!
...
...sonneto.48 Nafiz coşkun
Nedenmi İstanbul’u seviyorum çok.
...
Bana bir şehir göster ki
Adalet ve Aşk kudretini
Var olan kuvvet hikmetiyle ortaya
koysun
Ve boğuşsun o aziz gayesi için o cüce
devlerle!
Ve şimdi biraz olsun anlatabildimmi
Benim o aziz İstanbul'u neden çok sevdiğimi
Ve dedi ki o erdemli bilge şair
İstanbul'a;
Ve inanıyorsan elbet de zafer senin
olacaktır!
Sonu ve kıyameti olan bir dünya şehri
ne sebeple sevilebilir ki çok
Aziz bir gaye için ancak sevilebilir,
dedi sevgili sofia filo
Ve insan gibi o İstanbul'un da
maneviyat da ki değeri ancak gayesine göre deyilmidir!
Ve yürü şimdi mutlulukla sokakların da
o aziz İstanbul'un
Usanmadan
Ve bıkmadan sev sevebildiğin kadar
sevgilini!
...
...sonneto.49 Nafiz coşkun
Üretimi, ekonomiyi, iktisadı, kanaati
ve ticari piyasayı canlılaştırmak.
...
Sevgili sofia filo der ki islamı doğru
anlayarak şuurlu yaşamak ticari piyasayı canlılaştırır
İsrafsız bir cömertlik anlayışı,
uygulaması, ekonomiyi ve ticari piyasayı canlı tutar
İsrafsız bir hediyeleşme ve ikram
ibadeti, ekonomiyi ve ticari piyasayı canlılaştırır
İsrafsız bir sadaka dağıtımı ve
fakirlerin ihtiyaçlarını karşılamak da ekonomiyi canlılaştırır!
Yeter ki israf etmeden o zenginler
cömert olabilmeyi başarabilsinler
İnsan kendisini kötü durumlara
düşürmeyecek bir ölçüyle cömert olabilmeli
Ticari piyasanın canlı tutulmasıyla ve
israfsız cömert alışveriş döngüsü ekonomiyi canlılaştırır
Cimrileşen bir halkın ticari piyasası
ölecek ve geçim sıkıntıları da artacaktır!
Zengin fakire israf etmeden malından,
parasından vermeli ki
Ve böylece hem zengin cömertlik,
sadaka, zekât ibadetlerini yerine getirmiş olacak
Ve hem de fakirler ihtiyaçları için
aldıkları parayla alışveriş yapıp ticari piyasayı canlı tutacak!
Hayvanlar, bitkiler, insanlar ve
bunların hepsi de mânen, madden yardımlaşmak zorundalar
Ve tabi ki zengin bile olsanız kanaati
ve iktisadı terk etmeden yaşamalısınız bu hayatı beraber
Halkın zihin imajları; israfsız bir
cömertliye alıştırılması gerektiğini umarım anlamışsınızdır!
...
...sonneto.50 Nafiz coşkun
İfrat da ve tefrit de durma ve durman
gereken yer ise adalet ölçüsüdür.
...
Öyle çok yukarılardan bakma, dedi o
genç şair'e, sevgili sofia filo
Ve unutma ki iblis cennetten kovuldu
kibir sebebiyle
Ve zalime bakabilirsin yukarılardan
elbet de ve bu da vakarlı güzel bir duruş olur du
Ve şefkat eliyle tutabilmeli şair dediğin,
o mazlumlar hangi fikirden olursa olsun!
Sevgi disiplini denen bir gerçek var
Sevgiyi ve disiplini öğrendiğin de
insan
Ve bir kez olsun, sevgiyi ve disiplini
birbiriyle kaynaştırmayı başarabildiğin de
Ümit ediyorum ki o zaman doğru bir
şeyler yaşanmaya başlayabilir insanlar arasın da!
Aşk tuttu erdemli şairlerin ellerinden
Sen de ellerini uzatabilirsin
Ve sen de sevginle, fikirlerinle,
ilminle ve paranla cömert olabilirsin, dedi sevgili sofia filo!
İsraf etmeden yaşamanı defalarca
öğütledim sana hatırlıyormusun
Ve iyilik yaparken bile kendini zarara
sokmadan ve israf etmeden yapabilmeyi öğütlemiştim
Doğru söylemeli ve iyilik de
yapılmalı, fakat her doğru ile iyilik her yer de yapılmaz söylenmez!
...
...sonneto.51 Nafiz coşkun
Hem Aşk'ın ve hem de her sanatın bir
sanatkârı var ve tüm sanatların sanatkârı ise rabb!
...
Ressam bir çiçek resmi çiziyor
Ve ressamın çizdiği o çiçek resmi dile
gelip dese ki
Beni çizen sanatkârım olan ressam bana
benziyor
O çiçek resminin böyle söylemesi elbet
de doğru olmayacaktır, öyle deyilmi!
Ve şimdi düşün ki
O aziz sanatkârımız olan Allah da bizi
yaratıyor, icat ediyor
Ve biz insanların da
O sanatkârımız Allah için bize
benziyor dememiz doğru olmayacaktır elbet sen de biliyorsun!
Sevgili sofia filo bu basit akli
delili anlattıktan sonra
Ve sözlerine şöyle devam etti ve dedi
ki
Şu gördüğün her bir şeyin bir
sanatkârı var! inan bana doğruyu söylüyorum!
Ve o sevgiline duyduğun sevginin bile
sanatkârı var! inan ki doğruyu söylüyorum ben
Ve kalbine o Aşk duygusunu yerleştiren
sanatkârına teşekkür de ediyorsundur elbet de
O aziz sanatkârımız olan Allah'a ben
de çok teşekkür ediyorum, kalbime o Aşk'ı verdiyi için!
...
...sonneto.52 Nafiz coşkun
Sevgili sofia filo; delilerin kimler
olduğunu ve delilerin vasıflarını anlattı.
...
Sevgili sofia filo der ki cehennemle
uyarıldıkları hal de korkmuyorlar
Kendilerini akıllı zanneden bu tüm
insanlığın çoğunluğu da deli değil de ya nedir
Çünkü tüm insanlığın çoğunluğunun
vasıfların da şunlar var;
Hem çok yalan söylüyorlar ve hem de
çoğunluğu adaletsizlik yaparak yaşıyor hayatı leş gibi!
Çok yalan söylemekle ve adaletsizliğin
çoğalmasıyla artıyor kavgalar biliyorsun sen de
Ve bu yalan ile adaletsizlik vasıfları
da; kötü ahlakın artmasına sebep oluyor
Adaletsizliğin, yalanın ve kötü
ahlakın çoğaldığı toplumlar da;
Daima mânevi ve maddi savaşların, acı
kederlerin yaşandığı bir gerçek değil de ya nedir!
Ve onca kötülüğün çıkmasına sebep olan
bu insanlığın çoğunluğu
Hâlen kendilerini çok akıllı ve
dürüstmüş gibi neden gösterirler ki
Ve şimdi delilerin kimler olup
olmadığına sen karar ver dedi, sevgili sofia filo!
Birinci sınıf deliler; aklı iflas
edenler ve asla hikmetlice davranamayanlar
İkinci sınıf deliler; aklını tam
kullanamayıp da idrak edemeyen ve hikmet bilmezler
Üçüncü sınıf deliler ise; iblisten
daha tehlikeli, aklını sadece kötüye kullanan hikmetsizlerdir!
...
...sonneto.53 Nafiz coşkun
Hikmetli iyi işlere; törelerle, kültürlerle
yasaklar getirmenin acı tablosunu bir düşün.
...
Sevgili sofia filo der ki
Dokuz köyün akıllısı
Dokuz köyden de kovulmuş
Dokuz köyün akıllısı neden o dokuz
köyden de kovulduğunu düşündünüzmü hiç!
Çünkü bütün mesele anlamak, dedi
sevgili sofia filo ve şimdi anlamaya çalışın lütfen
Ve o erdemli Aşk insanlarını anlamaya
çalışmak, aziz bir meselesi olmalı deyilmi insanların
Ve işte o deliler de bir türlü
anlamaya çalışmıyorlar o aziz hikmet sanatının ne olduğunu!
O aziz sanatkârımız olan Allah'ın helal
dediklerini kendinize yasaklamayın dedi bir bilge şair!
O aziz sanatkârımız Allah'ın helal
dediklerini yasaklarsanız neler olabileceğini
Ve hikmetli iyi işlere; töre
kültürlerinizle yasaklar getirirseniz neler olacağını düşündünüzmü!
Neler olabileceğini size anlatayım
dedi sevgili sofia filo ve sözlerine şöyle devam etti;
İnsanları ötekileştirmeye ve boş
sözlerle, basit âdi işlerle uğraşmaya başlayarak âdileştirdiniz
Ve o insanlığın iyi ilişkilerini de
ötekileştirerek paramparça ettiniz o yasakçı zihniyetlerinizle
Ve kibirle ötekileştirip birbirinizi;
bozdunuz ahenkli olan sevgi kardeşliyi dengelerini ve keder!
...
...sonneto.54 Nafiz coşkun
Cinayetleri o elbiseler ile şapkalar değil!
o nankör kibirli insanlar işlediler.
...
Sevgili sofia filo der ki kibir ve
idraksizlik; büyük bir hastalıktır o büyük savaşlara sebep olan
Cinayetleri; hayvanların derileri
işlemediler
Cinayetleri; o hayvanların tüyleri
kılları da işlemediler
Cinayetleri; o hayvanların
tüylerinden, yünlerinden yapılan iplikler de işlemediler!
Cinayetleri; o hayvanların
derilerinden, yünlerinden yapılan elbiseler de işlemediler
Cinayetleri; o hayvanların yünlerinden
yapılan şapkalar ve eşyalar da işlemediler
Cinayetleri işleyen o nankör insan
oldu ve bir türlü anlayamadığı için adaletin ne olduğunu
Allah'ın helal yaptığı her şeye, o
insanlar kültürlerle yasaklar getirip ötekileştirdiler insanlığı!
Ve kopardı insanlığı birbirinden o
nankör kibirli insanlar ötekileştirerek o yasakçı töreleriyle
Allah'ın helal yaptıklarıyla o farklı
fikirler de ki insanlar milletler birbirine yaklaşmak yerine
Allah'ın o helal yaptığı hikmetli
işleri, o nankör insan ise kültürlerle töreyle yasaklayarak
Ve paramparça etti, o tüm insanlığın
birbirlerine bağladıkları hikmetli sevgi bağlarını
Ötelere fırlatıp attılar birbirlerini
insanlar o yalancı yasakçı zihinleriyle
O sanatkârımız olan Allah'ın helal
yaptıklarını kendine yasaklayan insan, zulmetti kendine!
...
...sonneto.55 Nafiz coşkun
Zorba yasakçı zihin kültürleri.
...
Sevgili sofia filo der ki
Dayak kültürüyle ve ham softa
kültürüyle
Şiddet kültürüyle ve kaba yobaz
kültürüyle
Psikolojik şiddet kültürüyle tüm
insanlığı birbirine düşman ettiler!
Allah'ın helal yaptıklarını yasaklayan
o hikmetsizlik kültürleriyle
Kaba ve çirkin töre kültürüyle
Ötekileştirmenin kültürüyle ve kibir
kültürüyle
Cehalet ve idraksizlik kültürleriyle o
tüm insanlığı savaşların kucağına fırlatıp attılar!
Adalete küfretmenin kültürüyle ve
emanetleri adaletli ellere vermeyen bir kültürle
Ve saygısızlığı benimsemenin
kültürüyle
Okuyan düşünen insanlarla alay etmenin
kültürüyle; kopardılar sevgi kardeşliğini insanlığın!
Doğru bir tenkit ustasına ve hikmetli
bir tenkit sanatına sövmek kültürüyle
Erdemli fikir insanlarına saygısızlığı
çoğaltarak ve bir de mübalağa kültürüyle
Ve işte o zorba kültürlerle o nankör
kibirli insanlar aslın da kendine zulmetmiyor da ya nedir!
...
...sonneto.56 Nafiz coşkun
Erdemli Aşk'ı terk eden şehirlere
gazap ile arz'ın ve semaların öfkesi.
...
Bir şehrin üzerin de ki gökyüzü inmesi
gerekiyordu şehrin üzerine
Ve bir şehrin altın da ki yeryüzü, o
şehrin üzerine çıkması gerekiyordu
Ve o şehrin indi üzerine gökyüzü
alevli yıldızlarla beraber
Ve o şehrin altın da ki toprak da
çıktı o şehrin üzerine!
Şehrin üzerine kustu olanca nefretini
toprak
Olanca öfkesini yağdırdı gökyüzü
yıldızlarla beraber şehrin üzerine
Aşk'ı yaşamayı unutmuştu çünkü o
şehirler ve Aşk'ı hatırlattı bilge bir insan ve alaya aldılar
Ve Aşk da o şehri terk etmişti çoktan
beri ve şair de ayrıldı o şehirden Aşk'ın hemen ardından!
Herkes zenginlikleriyle ferahlandığını
zannettiği bir zaman da
O semalar ile yeryüzü; kustu olanca
gazabını üzerine şehrin
Ve o şehir ağlamayı da unutmuştu
çoktan ve sevgiyi, cömertliyi paylaşmayı da unutmuştu!
Ve gözleri de kör olmuştu zaten şehrin
çoktan beri
O erdemli Aşk olan adaleti, terk
edince şehir ve yağmurlar da merhametin yerine
Kustu olanca nefretini üzerine şehrin
ve ben de hiç üzülmedim o şehre dedi Aşk ve bilge şair!
...
...sonneto.57 Nafiz coşkun
İstanbul'u sevindiren o adam şairmiydi
ki çok güzel konuşmuştu.
...
Ve baktı yüzüne göğün
Ve göğün göğsüne bastı avuçlarını
Ağlattı o adam göğü kederleriyle
Ve İstanbul'a yağmurlar yağdı ağlarken
ben.
Dar, kederli geldi o bazı şehirler o
adama
Ve aldı başını gitti İstanbul'a o adam
Ve mutlu oldu o adamın gelişine o aziz
İstanbul ve gülümsedi gözleri İstanbul'un
Ve bastı göğsüne o aziz İstanbul o
adamı sevgiyle!
Tam zamanı şimdi balık ekmek yemenin
taze tutulmuş yeni
Hiç usanılırmı İstanbul’dan dedi o
adam
Ve o adam balıkçı kayıkların da ki
balıkçılara salladı elini ve selam verdi kelimelerle!
Mutlu oldu sevgilisi de o adamın ve
dindi böylece kederleri de o aziz şehrin
Ve o aziz İstanbul da mutlu oldu diye,
mutlu oldular o balıkçılar da ve güldü denizin yüzü
Hiç usanılırmı kalbin de aziz bir gaye
taşıyan bu aziz şehir olan İstanbul’dan, dedi o bilge şair!
...
...sonneto.58 Nafiz coşkun
Sakladılar İstanbul’un o acıtan yalnızlığın
da kederlerini evlerine.
...
Sakladı her insan gözyaşlarını
Çekerek perdelerini şu aziz şehrin
caddelerine
Ve sokaklarına kapatarak perdelerini
pencerelerinin
Ve gizlediler o acıtan yalnızlığın
odalarına kederlerini!
İstanbul Beyazıd meydanın da ki o
kirli taşlar ağladılar
Balıkları asırlardır ağlıyorlar zaten
şu aziz şehrin
İstanbul eminönü'n de bir şair yürüdü
yağmurlarla beraber
O yağmurlar bulutların gözyaşlarımıydı
ki acaba!
Şarkıcı güzel bir kadın döktü o
kederli kelimeleri
Gökdelenlerin pencerelerinden döktü ve
o kirli kaldırımlarına döktü kelimeleri İstanbul'un
Ve bir ateş böceği misali bir yandı ve
bir söndü, dedi o şarkıcı güzel kadın! sabret dedi!
Yürüdü incir ağacına kuşlarla,
martılarla beraber o bilge şair
Ve acıttı o İstanbul'un boğaz suları
geçmiş tarihini anlatırken sarayların ve nankör insanların
Acıttı, o acıtan kederli çığlıkların
yükseldiği padişah saraylarını anlatırken o aziz İstanbul!
...
...sonneto.59 Nafiz coşkun
Hikmet sanatıyla dostluk kurabilmen
için.
...
Sevgili sofia filo der ki
Bir insan aklın da gerekli şartlar
oluşmadan, o insan benimle dostluk yapamaz
İnsanın aklın da gerekli şartlar
oluştuğun da
Hikmet dediğimiz o aziz sanat olan
benimle, dost olabilir o zaman o insan!
Hikmetle dost olabilmesi için, insan
aklının ilk önce şunları yapması gerekiyor;
Değerli, faydalı kitapları okuması
gerekiyor
Ve erdemli Aşk insanlarının eğitim
sohbetlerini dinlemesi gerekiyor
Ve işte ondan sonra ben yani hikmet
sanatı gelirim ve o insanın aklıyla dostluk kurarım!
Hikmet ilminin dost olduğu akıl; iyi
fikirlerle, kötü fikirleri ayırabilmesini öğrenir
Ve hikmet ilmiyle dost olan akıl;
daima doğru düşünmeyi de böylece başarabilecektir elbet de
Ve sevgili sofia filo sözlerini şöyle
sonlandırdı ve dedi ki
Sofia: felsefe, hikmet mânasına gelir
lügat de ve filo ise; sevgi demektir, anlatmıştım defalarca
Hikmetin mânasının; düşünmek olduğunu
da söylemiştim hatırlarsan
Ve hikmetin şartlarının ise; selim bir
akıl ve doğru tercih yapmak olduğunu da anlatmıştım!
...
...sonneto.60 Nafiz coşkun
Aşk, erdem ve hikmet; kalbine ve
aklına gelsin istiyorsan!
...
Sevgili sofia filo der ki
Mânevi hastalıkların neler olduğunu öğren
Ve o kelimelerin mânalarını çok iyi
anlamaya çalış
Ve kalbin de varsa bir bak ve hemen
fırlat at o mânevi hastalıkları kalbinden!
Ve o mânevi hastalıkları kovduğun da
kalbinden
Aşk ile erdem; kalbine geleceklerdir
ve sen şimdiden sevinebilirsin
Aklına da o aziz bir sanat olan hikmet
ilmi geldiğin de de sevinebilirsin elbet de
Gerekli şartları o faydalı ilimlerle
oluşturabilmesini öğrenmelisin, dedi sevgili sofia filo!
Erdemli bir Aşk insanı ancak tarif
edebilir sana o yolunu aydınlatacak olan kelimeleri
Aşk ile erdem
Bu iki aziz kelime birbirinden
ayrılmaz, bunu unutma sakın olurmu!
Ve ebedi olan o cennete bu iki aziz
kelimeyle
Yolculuk yapabilmesini öğretecektir
rabb sana
Ve sen yeter ki onu iste, arzula
tutkuyla ve çalış ve biraz da relaks ol olurmu!
...
...sonneto.61 Nafiz coşkun
İstanbuldan ve sevgilisinden bazı
istekleri vardı o erdemli şairin ve haklıydı üstelik.
...
İstanbul ile sevgilisi; o erdemli
bilge şair'e dediler ki
Bize ne zaman geleceksin ki özledik
seni çok
Ve o erdemli bilge şair de; İstanbul
ile sevgilisine dedi ki
O Hikmetli şartlar oluştuğun da
geleceyim dedi!
Erdemli şair'e; İstanbul ile sevgilisi
o hikmetli şartların neler olduklarını sordular
O erdemli bilge şair de o hikmetli
şartları şöyle anlattı
Ve dedi ki adaletin kalbinize
yerleşmesi için şu dört aziz sanat siz de olabilmeli
Birincisi; erdem, ikincisi; hikmet,
üçüncüsü; şecaat, Dördüncüsü; Aşk tabii ki de!
O erdemli bilge şair sözlerine şöyle
devam etti ve dedi ki
İlk önce İstanbul o üzerin de yaşayan
insanların kalplerine bu dört aziz sanatı öğretebilmeli
Ve sen de sevgilim öğrenebilmelisin bu
dört aziz sanatı ve bir de beni sevmesini tam mânasıyla!
Ve o erdemli bilge şair son sözlerini
şöyle tamamladı ve dedi ki
İstanbul ve sen sevgilim!
Bu aziz dört sanatı yaşamaya
başladığınız da ve işte o gün ben çıkıp gelirim durmam bura da!
...
...sonneto.62 Nafiz coşkun
İyi bir evlilik ilişkisin de; mantık,
sevgi, erdem ve ampirik bilim kuramları.
...
O erdemli bilge şair, kadın sevmekten
konuşuyordu
Ve dedi ki ekonomi ile iktisat da
olduğu gibi
Evlilikler de, kadın erkek ilişkilerin
de ve hatta cinsel ilişkiler de bile
Bazen metotsal ve bazen de ampirik
bilimle ancak daha iyi öğrenilebiliyor ilişkiler ve hayat!
O genç şair, ampirik kelimesinin ne
anlama geldiğini sordu, o bilge şair'e
Ve o erdemli bilge şair de, ampirik
kelimesini şöyle açıkladı
Ve dedi ki ampirik, lügat da;
''Tecrübeye(deneye), görgüye, deneyime dayanıyor
Ampirik; görerek ve işiterek bellenen,
öğrenilen bir usuldür ve metotlu matematiksel değildir''!
Ve sözlerine şöyle devam etti o
erdemli bilge şair
Ve dedi ki bazı kadın erkek ilişkileri
ampiriktir, çünkü metotlu bir sisteme bağlayamıyorsun
İlişkiler ampirik özellikler
taşıdığından dolayı, erdemli bilgelerin nasihatinden faydalanmalı!
Erdemli bilgeler tecrübeli insanlardır
sen de biliyorsun ve iyi bir evlilik ilişkisi için dinlemeli
Ve mâdem ki kadın erkek ilişkileri
daha çok tecrübeye dayandığına göre ve demek oluyor ki
O mütevazı tecrübeli erdemli
bilgelerin, kitaplarından, sohbetlerinden faydalanmak gerekiyor.
...
...sonneto.63 Nafiz coşkun
Ampiriklerle(tecrübe, deney),
metotlarla, kuramlarla yaşıyor, öğrenmeye çalışıyoruz hayatı.
...
Bazı sevmeler insana ampirik özellikler
kazandırıyor, haksızmıyım
Bata çıka öğreniyor insan, yani insan
ampirikler yaşayarak yürüyor hayatı, öyle deyilmi
Biraz metotla, biraz da ampiriklerle
ve biraz da kuramlarla dolu bir hayat deyilmi yaşadığın
Öğrendiklerini tahlil etmeli insan ve
adaletli bir ölçüyle öğrenmeli, hazmetmeli zamanla da!
Aslın da her insan biraz olsun
ekonomist, iktisatçı ve bir de tam mânasıyla kanaatçi olabilmeli
Fakat ne ekonomiyi, ne iktisadı ve ne
de doğru bir kanaat hayatını yaşayamıyor insanlar
Bu yaşadığımız hayat gereği,
ampiriklerle bata çıka öğreniyoruz, öyle deyilmi, haksızmıyım
Aşk hayatın da olduğu kadar ve aile
yaşamın da da olduğu kadar;
İktisat ve kanaat edebilmek için de,
bilmek, danışmak gerekmiyormu erdemli insanlara hayatı
Erdemli insanlar o ampiriklerle dolu
hayatı daha iyi tahlil ettiklerinden dolayı
Ve elbet de sizlerin de daha doğru bir
aile hayatını yaşamanız için bilgiler verebilir erdemliler!
İnsan Aşk da olduğu kadar, iktisat da
da cömert olmalı israf etmeden tabi ki der bazı bilgeler
İnsan, ister zengin olsun ve isterse
fakir olsun ve her iki durum da da adilce kanaat edebilmeli
Gerçek bir hayatı yaşıyoruz ve o
sanatkârımız allah'ı tanımak için bile ampiriklerden geçiyoruz
...
...sonneto.64 Nafiz coşkun
Ampirik sevişmeler.
...
Ampirik sevgiler ile sevişmeler ve
bazen de metotsal, matematiksel sevişmeler, haksızmıyım
Ve ampirik yürüyüşler ve ampirik şehir
mimarileri bazen de
Ve ampirik şarkılar söylerdi amatör
bir şarkıcı kadın
Gülüşleri bile ampirikti bazı insanların!
Ampirik öpüşmeler kadar
Şu denizin dalgaların da ki o amatör
balıkçılar da ampirikle attı oltalarını sulara
Ampirikti ilk önce konuşması insanın
Ve sonrasın da da metotlaştırdı
konuşmalarını ve sevişmelerini de metotlaştırmaya başladı!
O nazariye fikirler kadar
Ve bazen de ampirikti öfkeleri o ilk
zamanlar insanın
Hâ bu ara da; öfke kılıcı ancak savaş
da çekilir ve o da yine, selim bir akılla çekilir unutma!
Ampirikti kavgaları insanın
Keşke terk edebilseydi kavgalarını
dünyanın
Ve bu ara da unutmadan; o kalemşörler
de ampiriklik sınavından geçmedi değil de ya nedir!
...
...sonneto. 65 Nafiz coşkun
Lügat de ekonomizm, ekonomi, iktisat,
ampirik bilimi.
...
Sevgili sofia filo der ki
Ekonomizim diye basit bir tarifim var dinle
beni dedi, o erdemli bilge şair'e ve şöyle devam etti;
Ekonomizim; alış veriş, alım satım
kültürlerinin, matematikselleştirilmeye ve metotlaştırmaya
çalışılan ve içerisin de ampirik
bilimi ve kuramların olduğu ekonomi kültür sistemidir!
Lügat da ekonomiyi şöyle tarif
ederler; ''kural, kelimeler, iktisat! Nispeten sınırlı nicelikte olan
Eşya ve malların üretim, dağıtım,
deyişim ve tüketimine ait kültür kısmı! insani ihtiyaçların
Karşılanması için gerekli olan mal ve
hizmet gurupları ile kaynaklar arasın da ki bağıntıları
Değişik açılardan inceleyen sosyal
ampirik bilimi! ve tutumlu olmak manasına da geliyor!
Ekonomi ayrıca; Beslenme, yaşama
düzeyi, eğitim, sağlık, bakım, konut ve çalışma şartları gibi
İnsani değerler açısından iktisadi
düzeni inceleyen iktisat bilimi dalı ve işletme mânasına gelir!
İktisat ayrıca; servetin üretim,
dağılım ve tüketimini inceleyen bilimdir! İktisadın konusu ise;
İnsan faaliyetinin ihtiyaçları
karşılamak amacıyla mal ve hizmet etme bakımından incelenmesi''!
Lügat, ampirik bilimini de şöyle tarif
eder; ''Matematiksel metotlu bir öğrenime değil de görerek
İşiterek bellenen deneylerle bulunan
formül tecrübeye(deneye)görgüye deneyime dayanmakta''!
...
...sonneto.66 Nafiz coşkun
Lügat de kültür, medeniyet ve fikir
kelimeleri.
...
Sevgili sofia filo, o erdemli bilge
şair'e, lügat de kültür, medeniyet ve fikir kelimelerini okudu
Ve lügat kültür'ü şöyle tarif eder;
''Bir topluluğun tinsel özelliğini, duyuş ve düşünüş birliğini
Meydana getiren, gelenek halinde ki
her türlü yaşayış, düşünce ve sanat varlıklarının topu!
İnsansal toplum mirası! gerekli
bilgileri edinerek, muhakeme, zevk ve eleştirme yeteneklerini
Geliştirmiş olma hâli! belli bir konu
da edinilmiş geniş ve sistemli bilgi! insan eliyle yapılmış
Ve araların da ortak nitelikler
bulunan bir eşyalar topluluğuyla belirlenen, gelişen dönemi''!
Ve medeniyet'i de lügat şöyle tarif
eder; ''bir memleketin veya bir toplumun düşünce sanat
Hayatıyla maddi ve mânevi varlığına
özgü niteliklerin tümü! uygarlık mânasına da gelmek de!
Medeni kelimesine de lügat şöyle der;
imar edilen medeniyetin imkânlarından yararlanan
Veya bu imkânlardan yararlanılan bir
ülke de yaşayan! uygar şehirli mânasına da gelmek de''!
Ve ayrıca lügatler fikir kelimesini de
şöyle tarif etmekteler; ''düşünceler! bilinmeyene ulaşmak
İçin bilinenlerin düzenlenmesidir!
akıl yürütmek ve akli bir nazarla bilinendir! akla gelenler!
Bilinenden bilinmeyene ulaşmak, akıl,
akletmek gibi mânalara gelmektedir''!
Ve sevgili sofia filo sözünü şöyle
tamamladı; bütün mesele anlamaktı oysa! kelimeleri anlamak!
...
...sonneto.67 Nafiz coşkun
İstanbul der ki adaletli şairlere
savaş açanlar sefil olacaklardır.
...
İstanbul; şairleri çok severmiş dedi
bilge bir insan
Erdemli şairler ise;
İnsanlığa gönderilen şifalı meyve
ağaçları gibidirler, dedi o erdemli bilge
O ağacı taşlayan ve o ağaca düşman
olanlar daima hüsrana uğramışlardır!
Aslın da tüm imparatorlukları yerle
bir eden
Ya o erdemli bilge şairlerin adaletli
keskin kelimeleri olmuştur
Ya da o imparatorluklar;
O erdemli iyi şairlere savaş
açtıklarından dolayı yerle bir olmuşlardır!
Zorba zalimler bıraksın timsah
edebiyatı yapmayı artık
Bize o adaletli şairlerin edebiyatı
gerekir ve ancak onları dinlerim ben
Ve yakın bir zaman da kendi gözleriyle
görecekler zorba zalimler kendilerinin sefil olacaklarını!
İstanbul'un şairleri; gümüş bir
yelkenli gemiyle yüzerken boğaz suların da
O zorba zalimlerin yenilgilerinin
üzerine bir keyif kahvesi içecekler sahil de o günler de şairler
Aziz bir inkılab nasıl yapılırmış
görür âlem, kalemlerin hayranlıkla yazacağı bir aşk inkılabı!
...
...sonneto.68 Nafiz coşkun
Gümüş kanatlı bir Aşk şehriyle ve
zenginlikler verdi sizlere rabb.
...
Sevgili sofia filo der ki size bir
gümüş kanatlı Aşk şehri verdi rabb
Sizler fakir insanlardınız
Ve sizleri zengin etti rabb
Bu gerçeği kalbiniz de tutun olurmu!
Sevgili sofia filo sözlerine şöyle
devam etti
Ve dedi ki
İyinin ve kötünün tam olarak ayırımını
yapamıyor ve kederler içerisindeydiniz
Ve sizlere iyiyi ve kötüyü
ayırabilmeyi öğretti ve sizleri kederlerinizden de kurtardı rabb!
Adaleti ve nasıl bir doğru yol tâkip edeceğinizi
bilmiyordunuz
Rabb aydınlattı yollarınızı
Ve sizlere güvenilir cümleler ve doğru
bir kitap verdi öğrenmeniz için adaleti!
Aşk ve sevgi duygusunu verdi kalbinize
rabb
Rabb dan başka kim yaratabilirdi ki
Aşk ve sevgi duygularını
Ve akıl denen sevimli aziz bir arkadaş
verdi size rabb ve haydi, o arkadaşınızla iyilikler yapın!
...
...sonneto.69 Nafiz coşkun
Özlem ve yalnızlık şarkısı sevgiliye
ve İstanbul için.
...
Sen de özle beni benim kadar
Ve hatta daha çok özle
Uzanıp tutuver elimi
Ve kederlerimi dindir artık dön de
bana!
Bu benim senin yokluğun da
Bazen söylediğim kendi kendime
Acıtan bir yalnızlığın, sensizliğin
Ve bir özlemin şarkı sözleridir.
Ne olur sevgilim uzatma artık
sürgünümü
Bunca kederi ben söylermisin
Nasıl süpürürüm içerimden ben sensiz!
Sen de özle beni benim kadar
Ve hatta daha çok özle
Ve uzanıp tutuver elimi ve ne olur
artık dön bana sevgilim.
...
...sonneto.70 Nafiz coşkun
Bir Aşk şarkısı İstanbul'a ve Aşkların
ülkesine.
...
Gitti çoktan o aziz şehrin vapurları
Aşkların ülkesine
Ve ben kaldım, seni almadan gitmem
Sensiz olmaz aklıma koydum bunu böyle
bilmelisin
Durma haydi, gel ve bu ne kederdir hem
kendine ve hem de bana çektirdiğin!
Sen yeter ki iste benimle Aşk'ı
Bir vapur da bizim için gelir
Alıp götürmek için ikimizi de
O Aşkların ülkesine sevgilim!
Gördüm el sallıyordu bir kadın
vapurlarına İstanbul'un
Vapurları avuçlarına aldı deniz suları
Ve suları batırdı o kadın kederli
gözlerin de şafağa!
Sen yeter ki iste benimle Aşk'ı
Ve süpürsün kederlerimizi de böylece
Aşk
Ve bir vapur da bizim için gelir, alıp
götürmek için Aşkların ülkesine ikimizi!
...
...sonneto.71 Nafiz coşkun
Aşk ağacı için temiz bereketli
topraklar bulmalı ki orman olsun.
...
Aziz bir Aşk garip başladı
Garip bir şekil de filizlendi
Ve garip bir şekil de de ağacı büyüdü
Ve meyvelerini vermeye başladı garip
bir şekil de!
Ve şimdi o ağacı ormanlara çevirmeli
Ve hem de kâinatın her bir tarafına o
ağaçlardan büyütmeli
Hoş kokulu meyve ağaçları vermesi için
her bir taraf da
Aziz bir Aşk işte böyle garip
başlamıştı!
Ve erdemli bir şair, tattı ve yedi o
ağacın meyvelerinden
Ve aziz fikirler yağdı kalbine
kitaplardan şairin
Ve cümlelerini aldı o aziz Aşk
ağacının, o erdemli bilge insan!
Ve aziz fikirler konuştu aklı ve aziz
cümleleri okudu o erdemli bilge
O aziz Aşk meyvesi veren ağaçtan yedikçe
meyveleri ilkbaharlar açtı kalbin de!
Aziz bir Aşk garip başladı ve aziz bir
Aşk garip bitti! ve bitmek tükenmek değildir dedi bir bilge!
...
...sonneto.72 Nafiz coşkun
Aşk ağacı der ki bitmek; tükenmek
demek değildir!
...
Mısır
Ülkesinin
Bereketli
Topraklarını
Görmeyen
Bir
Aşk
Kaldı mı ki
Aşk
Meyveleri
Yeşerdi, siyah ve beyaz
Yusuf peygamberin o yürüdüğü
Altın kum tanelerinin ülkesin de
Ve aziz bir Aşk'ın ağacı
Hoş kokulu şifalı meyveler verdi ve
orman oldu dünya ile yıldızlar!
...
...sonnet.73 Nafiz coşkun
İstanbul gerçeklerin farkın da, peki
ya insanlar.
...
O aziz şehir İstanbul der ki
İlahi cümlelerin karşısın da
Kültürün, törelerin, gururun ve zan'ın
ne önemi olabilir ki
İstanbul bunları söylemekle doğruları
söyledi!
İstanbul bu aziz gerçeklerin farkın da
Peki ya o İstanbul'un üzerin de
yaşayanlar biliyorlarmı, anlayabiliyorlarmı ki gerçekleri
Ve aziz bir bilge der ki İstanbul
doğruyu söylüyor
Âdem peygamber kardeşliğinin karşısın
da o ötekileştirmenin sebebi kibir değil de ya nedir!
Merhametin, adaletin karşısın da nedir
bu öfke kılıçları insanların birbirlerine çektikleri
Burası savaş meydanı değil ki çekilsin
öfke kılıçları
Selim akılın karşısın da nedir bu
insanlar da ki cehalet ve delilik!
O savaş ateşlerini tutuşturan dünya
hırsını ve kibirlerinizi terk etmenin zamanı deyilmi artık
Erdemli ve güzel bir söz ve Aşk'a
inanmak;
Söndürecektir içeriniz de ki o tüm
savaşları, cinayetleri ve haydi, erdemle Aşkla söyleyin artık!
...
...sonneto.74 Nafiz coşkun
İstanbul ve şair; ŞEREF duydu o genç
şair'in iltifat ve teveccühüne.
...
O erdemli bilge şair
İstanbul Kadıköy sahilin de
O genç şairin anlattıklarını
dinliyordu
Ve senin anlattıklarını duydum dedi o
genç şair'e!
Ve daha başka güzel bir şeyler de
duydum dedi
O genç şair de; o erdemli şairin
duyduğu o başka güzel şeyin ne olduğunu sordu
O erdemli bilge şair de dedi ki
O anlattığın Aşk sözlerinden ŞEREF
duydum, dedi!
Sevgili sofia filo; sevgili nâna'ya
bakarak şunları söyledi
Ve dedi ki O aziz sanatkârımız olan
Allah;
Temiz meryem oğlu isa peygamberi
babasız olarak yarattı ve cenneti de yaratmıştır!
Sevgili tûtya bu güzel sözleri duyunca;
İşte Aşk sözleri bunlardır!
O erdemli bilge şair gibi ve hepimiz
de bu güzel sözlerle ŞEREF duyduk!
...
...sonneto.75 Nafiz coşkun
İstanbul da erdemli bir şair konuştu
ve rabb affeder dedi ve kalk yürü dedi hayatı!
...
İstanbul der ki bir şair konuştu
topraklarımın üzerin de ve dedi ki
İblisi bazen masûmiyetin içerisine
gizlenmiş olarak da bulabilirsin
Teferruatların içerisin de ve hatta
kendi içerin de bile bulabilirsin o kibirli alçak iblisi
Bazen iyiliklerin içerisine bile
girerek, kendisini ora da saklamayı da başarabiliyor iblis!
İblisin cümleleriyle ve o meleklerin
cümlelerini birbirinden ayırabilmeyi öğrenmelisin
Doğru kitapları okuyarak bunu
başarabilirsin ve öğrenebilirsin bu ayırımları yapmayı
Birden çok bilge insanla kardeşlik
hukukunu ilerleterek
Ve o bilge insanlardan da öğrenebilirsin
şu hayatın içerisin de ki o iyi ve kötü ayırımları!
O bilgelerden; erdemli Aşk'ı kalbin de
tutabilmenin yollarını da sor ve öğren onları da lütfen
İstanbul da; güçlü, cesur, bilgili bir
mücadele insanının nasıl olması gerektiğini sor, öğren
O aziz sanatkârımız olan Allah'a;
şuurlu olarak nasıl ibadet yapılması gerektiğini de sor!
İblislerin seni aldatmalarına Ve seni
de katil ruhlu bir canavara dönüştürmelerine izin verme
Ve güneşli bir hava da, sâba rüzgârı
esintisiyle, meyve ağaçlarının gölgesindeymiş gibi davran
Demek istiyorum ki keyf kahvesi içer
gibi çöz hayatın meselelerini, sonra çık rabbine git Aşkla!
...
...sonneto.76 Nafiz coşkun
Şehirlerin kedileri.
…
Harabeler de kar vardı
Üşüyorlar mıydı acaba taşları
harabelerin
Kedileri üşüyorlardı şehrin
Şehir çıplaktı ve ellerim üşüyordu ve
sensizdim anladım.
Şiirlerimin içerisine bir kadın kokusu
yağıyordu
Bu şehre kar yağıyordu ve bu şehrin
kirli caddelerine yağıyordu
Şehir üşüyor muydu bilmiyorum fakat
Kedileri üşüyorlardı bu şehrin ve
şehir çıplaktı üstelik.
Şehirlerin kedileri tırmaladı
gölgelerini metropollerin
Kedileri ağladılar, ağlayınca
şehirlerin sobelerin de sevgililer
Şehirlerin gölgelerini vurdular ve
çekildi ışıkları yalnızlığa, vurulunca gölgeler.
Ve bir adam ıslık çalarak söyledi
ağlayarak şarkıların kederlerini
Sevdiği ölülerin adlarını söyledi
ağlarken bir kadın
Ve o ağlayan kadının kedisi de ağladı,
şehirlerin ışıklarını vururken kar taneleri ile şiirlerim!
…
…sonneto.77 Nafiz coşkun
Yazar, şair Nafiz coşkunun, yayınlanan diğer kitapları:
...
1: Kelebek mevsimi ve
saklambaçlar şehri…
2: Elma kokuları ve
yağmur zamanı…
3: Azap yağmurları…
4: Sevgili nâna ve
mektupları…
5: Papatya mevsimi…
6: Gece yürüyüşü…
7: Sevgili tutya ve
mektuplar…
8: Sürgün şehir…
9: Su kavmi ve Ruhûl
Kudüs...
10: Şafak gemisi…
11: Gemileri yaktım
Aşk ülkesinde…
12: Sürgün çocuklar…
13: Siyah incir ve
mavi kelebek…
14: Sofia filo ve
mektuplar…
15: İstanbul da sanat
ve aşk…
16: Afili
yalnızlıklar şehri…
17: Şairler anarşist
olurmuş…
18:
Sular kesti kılıçları…
19:
Kafa kâğıdı…
20: Hikmet ve
felsefe…
21: Olmak ya da
olmamak…
22: Papirüsler…
23: Meleklerin şehri…
24: İstanbul’un
kanatları altın da…
25: Kırmızı
yağmurlar…
26: Sobe, körebe ve
saklambaç…
27: Bakır cezve…
28: Kaldırımda
demlenen fikir…
29: Senfoni gülüşü…
30: Sevgiliye senfoni
ve aforizmalar.
31: Ölümsüzlük
senfonisi ve Felsefik yazılar.
32: Felsefe ile
şiirin buluşması.
33: Çirkin kral ve
fikir yazıları.
34: Ölü şairler
mezarlığı.
35: Cennetin
çocukları.
36: Şairler kenti ve
aforizmalar.
37: Kelebekler şehri
ve Felsefik notlar
38: Tutsak melekler
ve fikir yazıları…
39: Şair korsanlar ve
aforizmalar…
40: Şehrin azizleri
ve Felsefik yazılar…
41: Sofia filo ve
aforizmalar…
42: Faili meçhul
sevdalar ve aforizmalar…
43: Kırmızı balık ve
aforizmalar…
44: İhbarlanmış
aşklar ve Felsefik notlar…
45: Kılıçlar ve
kalemler…
46: Pur si muove ve
aforizmalar…
47: Şairlerin ölüm
dansı ve aforizmalar…
48: Düşmanlar ve
sevgililer…
49: Soprano ve kanlı
sözler…
50: Kurşun askerler
ve aforizmalar…
51: Ölüm öpücüğü ve
aforizmalar…
52:Kale düştü ve
felsefik yazılar…
53:Şairin kurşun
kalemi ve aforizmalar…
54: Şairin seyir
defteri ve aforizmalar…
55: Kartal yuvası ve
aforizmalar…
56: Kelimelerle dans
ve aforizmalar…
57: Yalnızlık
senfonisi ve aforizmalar…
58: Aksiyon ve
aforizmalar…
59: Aşk yasası, Aşk
diyalektiği…
60: Sinekler lordu ve
aforizmalar…
61: Kod-adı şair ve
aforizmalar…
62: Su akar yatağını
bulur…
63: insan ilişkileri
ve aforizmalar… (karma)
64: Sokrates’in
intikamı ve aforizmalar…
65: Cehennem melekleri
ve aforizmalar…
SÖZLÜK:
...
(A)...Ab-ı hayat: bengi su, ebedi
hayat suyu, cennet, hayat için yaşam için değerli olan.../...Acve hurması:
medine de yetişen ve bazı zehirlere karşı panzehir ilaç olabilen tatlı bir
meyve..../...Ad kavmi: hud peygamberin tebliğ için gönderildiği
kavim.../...Âfak: görünen, ufuklar, göz önün de olanlar, objektif.../...Adalet:
olması gerekenin olması gerektiği yer de olmaz. hak el de etmek, herkesin
hakkını vermek.../...Agah: uyanık, haberli.../...Agora: pazar yeri, halkın
toplandığı meydan, büyük alan.../...Ahenk: uyum.../..Ahd: söz.../....Ahmak:
anlayışsız.../...Aksiyon: kudretin iş üzerin de ki tecellisi. hareketlilik.
işler de devamlılık.../...Ampirik: Lügat, ampirik bilimini de şöyle tarif eder;
''Matematiksel metotlu bir öğrenime deyi de, görerek İşiterek bellenen
deneylerle bulunan formül tecrübeye(deneye)görgüye deneyime
dayanmaktadır.../...
Anarşi: hukuk dışı, kargaşa, hukuk devletine
asi oluş, nizam din tanımayan.../...Anarşist: hukuk dışı, kargaşa, hukuk
devletine asi oluş, nizam din tanımayan.../...Arhia:
hâkimiyet.../...Arı'lanmak: pak, temizlenmek, boş, çıplak.../... Aristonikos:
miladdan önce putperest roma için de yapılan en büyük ihtilallerden birini
yapmıştır, kendisi bir gladyatördür, köleleri gladyatörleri alarak ihtilali
başlatmış ve güneş devlet adın da bir ideali olan kahramandır. kendisi
yakalanınca romaya getirilip işkenceyle öldürülmüştür,. Arş: yukarılar, sema,
gök.../...Arz: yer yüzü.../..Arzın dürülmesi: yolculuğun sürati, rahat kolay
olması bu sone de bu anlam da kullanıldı .../...Arş'ı azam: Allah'ın kudretinin
tecelli ettiği yer.../...Asabiyet:Zulüm de kavmine yardım eden ve zulmünü de
destekleyen.../....Asalet: temiz soyluluk köklü.../...Asayiş: rahat, huzur,
güven. kanuna uygunluk.../...Asil: asaletli.../......Aşk: sevginin en ileri
derecesi, candan sevmek ve allaha duyulması geren bir tutkulu bağlılıktır çünkü
sevginin en ileri derecesiyle ancak o sevilmeye layıktır.../....Aşikâr: açık,
ortada.../...Attar: güzel koku satan yer.../...Ayaz: Ayaz: ay gibi parlak,
soğuk, kuru havadaki soğuk.../...azizün züntikam: allah'ın intikam
alışı.../...(B)...Başak: ekin tarlaları, buğday gibi ekinleri taşıyan
koçan.../...Bedahat: açıklık.../...Bedi: ebedi ve güzel olan.../...Beliğ:
meramı eksiksiz ve noksansız güzel doğru söylemek, etkileyici söz sanatı. içe
işleyen söz sanatı.../...Belkıs: Kuran’ı kerimde anlatılan sebe
kraliçesi.../...Bengi su: ab-ı hayat,
hayat suyu, yaşam suyu, hayat için değerli olanlar, cennet.../...Bereket: ilahi
hayrın devamlı ve kararlı olması, ni'met, bolluk, feyz, çokluk.../...Beyan:
açmak, açıklamak, kelimeler, sözler, fıkıh, tercüme etmek.../...Beynel havfi
ve'r-reca: Ümit ve korku uyumuyla ahirete hazırlanmak.../...Beyza: beyaz,
parlak.../...Bostan: güzel kokulu çiçek meyve bahçesi.../...Bucak: her yer de,
her taraf da.../...Buğz: düşmanlık duymak, sevmemek.../...Buhran:
sıkıntı.../...Brütüs: bir zaman roma imparatoru culyüs sezarın oğlu ve babasını
öldürerek imparatorluğu
almıştır.../...Burç: yıldız
toplulukları. bilim insanlarının gökyüzü haritası olarak bu yıldız
topluluklarına bir isim vererek bir harita olarak kullanırlar.köşk,
yüksekler.../...Buse: öpmek.../...(C)..Cedil: arabca bir kelimedir mücadele
demek. bu daha çok fikir mücadelesi ilmin de kullanılan konuşma savunma ikna
etme. delilleriyle akla hitab etme ilmi, mesleğidir.../...Cehd: çalışmak, güç,
gayret.../....Cemad: cansız.../...Cendere: baskı, dar, sıkıntı, zorluk.../...Cenub:
güney. güney rüzgârları. cennet rüzgârları.../...Cevher: kendi özellikleriyle
var olan. soydan gelen değer. değerli. kıymetli. elmas. yakut bakır cevheri.
ruh. öz.../...Cihad: İyilikleri yaymanın mücadelesi.../...Cihet: yön, yön
tayini.../...Cinayet: kötü olan her iş.../...(D)...Demos krotos: demokrasi,
halk idaresi.../...Din: kanunlar, hukuk, ceza, mükâfat, ödül, ecir, yasalar,
arzular, istekler. Allah'ın dini olan islam ise Allah'ın biz insanlara seçtiği
emirler temiz yasalar.../...Din günü: cennete ve cehenneme gireceklerin belli
olacağı ilahi mahkeme.../...Diyalog: konuşmak ve konuşturmak, karşılıklı
konuşmak, .../...Duha: güneşin kuşluk vakti, yani öyleye bir saat kadar kala
bir zaman için de ki vakitte etrafa verdiyi aydınlık.../...(E)...Eda: tarz,
duruş.../...Edep: terbiye, eğitim, ilahi hududa riayet etmek, her alan da dğru
bir eğitim vermek.../...Efdal: çok faziletli, iyi olan, Ekonomizim; alış veriş,
alım satım kültürlerinin, matematikselleştirilmeye ve metotlaştırmaya çalışılan
ve içerisin de ampirik bilimi ve kuramların olduğu ekonomi kültür
sistemidir.../...Ekonomi: Lügat da ekonomiyi şöyle tarif ederler; ''kural,
kelimeler, iktisat! Nispeten sınırlı nicelikte olan eşya ve malların üretim,
dağıtım, deyişim ve tüketimine ait kültür kısmı! insani ihtiyaçların
karşılanması için gerekli olan mal ve hizmet gurupları ile kaynaklar arasın da
ki bağıntıları değişik açılardan inceleyen sosyal ampirik bilimi! ve tutumlu
olmak manasına da geliyor, ekonomi ayrıca; Beslenme, yaşama düzeyi, eğitim,
sağlık, bakım, konut ve çalışma şartları gibi insani değerler açısından
iktisadi düzeni inceleyen iktisat bilimi dalı ve işletme mânasına gelir,
iktisad ayrıca; servetin üretim, dağılım ve tüketimini inceleyen bilimdir!
İktisadın konusu ise; insan faaliyetinin ihtiyaçları karşılamak amacıyla mal ve
hizmet etme bakımından incelenmesi.../...Elem: ağrı, acı, keder,
sıkıntı.../...Endam: boy, vücut.../...Enfüs: içsel, sübjektif, canlar, bir
kimseye mahsus görüş enfüsi, ruhla ilgili, mana alemiyle ilgili içsel
alemler.../...Erak ağacı: diş temizliğin de kullanılır, hoş kokulu bir sıvısı
vardır ve yumuşak püskül haline getirilip hafifçe dişler üstün de bastırmadan
gezdirilir.../...Esef: şiddetli hüzün.../...Eser: kâinat, yaratılanlar,
keşfedilen, icad edilen, kişiye ait
olan.../...Esvab: elbise.../...Etik: ahlak bilimi, töre bilimi..../...(F)...Fahiş:
fahiş iş yapan, zarara götüren aşırılık.../...Fahişe: fahiş iş yapan, çok aşırı
giderek zarara giren. kötü işleri yapan. kötülükle ilgili olan.
aşırılık.../...Farakliyt: hakkı batıldan ayıran, faruk, seçilmiş, övülen, hamd
eden, şefaat eden, Piroklitos, pariklotos, paraklitos, farakliyt, yunancadan
arapcaya girmiş bir kelime muhammed, ahmed anlamlarına geliyor, hakkı batıldan
ayıran, şefaat eden, güzel ahlakı getiren, seçilmiş, teselli eden, hamd eden,
övülen, faruk. incilde adı geçer
ve son peygamber muhammedi tarif eden
bir isimdir..../...Fasık: günahkâr, kendine başkalarına zarar veren. doğru
yoldan dışarı da olan.../...Fasih: çok güzel konuşan.../...Fazl: üstünlük.../...Fazilet:
erdem iylik, hüner, değer.../...Fenni ilimler: fizik, kimya, matematik,
biyoloji gibi bilimlerin genel adı. maddi sonuçlar el de etmek üzere bili
uygulama alanına koyan bilgilerin topu. erdem, hüner.../...Fersah: beş
kilometrelik mesafe.../...Feyz: bolluk, bereket.../...Feth: açmak, ele
geçirmek, üstün gelmek.../...Fıkıh: derin ve ince anlayış, islam hukuku kişinin
lehin de ve aleyhin de olanı bilmesi. meseleleri teferruatıyla düşünmek,
anlamak ve açıklamak.../...Fitne: karışıklık, arabozmak, kargaşa, dedikodu,
sınav. altını başka maddelerden ayırmak için yapılan işlem. çatışmak.
zulmetmek. birilerini zorla ve işkenceyle dininden vazgeçirmeye çalışmak./
...Fıtrat: yaratılışın özü, temiz, allahın insanı temiz yaratması, islam
temizliği hukuku üzere yaratışı.../..Fikir: düşünceler! bilinmeyene ulaşmak
için bilinenlerin düzenlenmesidir! akıl yürütmek ve akli bir nazarla
bilinendir! akla gelenler, bilinenden bilinmeyene ulaşmak, akıl, akletmek gibi
mânalara gelmektedir.../...Fil dişi kule: kendi şahsi davalarından başka
kimseyi kabul etmeyen, kendini hapsetmek, kapanmak kendine.../....Firavun:
geçmiş zaman bazı kavimler de krallarına firavun ünvanını kullanırlardı ve bu
sone de anlatılan firavun kötülüğün temsili bir kral.../...(G)...Gafil: dikkatsiz,
kârı zararı ayıramayan, nefsi emmaresine uyarak allahı unutan.../...Gayz:
kin.../...Gard: boks sporunda boksörün savunmak ve vuruşa hazır duruşu ve
korunmak için kuvvetli ve dengeli bir korunma duruşu. Elleri ve kollarıyla
başını ve vücudunun zayıf yerlerini koruma duşu..../...Garip: İşitilmemiş,
görülmemiş, ve nadir görülen olay, davranış. farklı bir yaşam tarzı.
.../...Gayb: gizli olan, görünmeyen.../...Gazap: öfke, hiddet, kızgınlık,
cezalandırmak.../...Gerçek: hakikat, bilgi ve bilinen uyum için de olması, obje
ve subje uyum için de olması .../...Gıpta: imrenmek. iyi bir niyetle başkasının
güzel bir halinin kendisin de de olmasını arzulamak, (H)...Habbe-i sevda: çörek
otu, bazı zehirlere karşı panzehir olduğu söylenmek de ve eczacılık da kullanılmaktadır.../...Hacim:
bir maddenin kapladığı yer.../...Hâdim: hizmet eden, çalışan.../...Hafiye:
gizli şeyleri araştıran, casus, haber taşıyan.../...Ham softa kaba yobaz:
kâinat kitabını ve islamı bilmez cahilce islamı yaşadığını ve anladığını
zannederek insanları islamdan uzaklaştıran eğitimsizler, ham softa olmamış
medrese öğrencisi demek . kaba yobazlarda islamı kuranı tam okumadan ve üzerin
de düşünmeden düşmanlık yapanlar. yobaz da gerici, ayrımcı, fitne çıkarıcı,
davranışları kötü olan.../... Hased: Çekememezlik, yani haset ettiği kişinin
elindeki nimetlerin, güzelliklerin yok olmasını ister, sadece kendinin olmasını
ister.../...Haşmet: büyüklük.../...Hatır: akıl, ilgi, hayâl, düşünce, gönül.
fikir. sevgisi için yapmak, hatırı için yapmak. ilham, duygu. sevgi. beklenilen
ilgi.../...Hatıra: hatıra gelen. Hatır da kalan. hafıza da yaşamaya devam eden
geçmiş bir izlenim, duygu ve heyecanlı olay.../...Havari: yardımcı.../...Haya:
haya kelimesi hayattan gelir ve insan de ayıplanmaya sebep olacak şeyin korkusundan
doğan ıstırap halidir. suç işlemekten
alıkoyucu ruh melekesinin
ismi..../...edep, ilahi hudutlara riayet, kötülüğü sevmeyen, kötülüklerden uzak
olan insan vasfı.../...Helal: Allah'ın müsaade ettiği şey, kötü
olmayan.../...Heme ezost: herşey ondandır.../...Heva: havai, istekler, nefsi
emmarenin istekleri, gelip geçici hevesler.../...Hikâye: yaşanmış olayları
anlatmak, yazmak, etkileyici olayları anlatmak.../...Hikmet: düşünmek,
Başlangıcı düşünmektir ve şartı ise akıl ve doğru tercihtir. Faydası ve gayesi
bilinerek kati bir isabetle yapılan fiile hikmet denir. Fiilin sebep olduğu
faydalara ve gayelere de o fiilin hikmetleri denir. İşlerde sağlamlık, bir
kimsenin lehinde ve aleyhinde olanı bilmesi, Kuranı kerimin hikmet ilminin
manası, Allah ve kâinat ve özellikle insan ve insanların arasındaki işler ve
bağlar. Yaratılmışların yaratılışındaki ilahi gaye.../...Hukuk: yasa, haklar,
kanun, arzu, istek.../...Hüküm günü: Din günü, kıyamet sonrası insanlar tekrar
diriltilip toplanarak çıkarılacakları ilahi mahkeme.../...Hürriyet: insanın
kendi hukukuna sahip olması ve başkalarının da hukukunu koruması ve adil
hukukla yönetilmek.../...Hüsran: zarar. mahrumluk.../......(I)...Islah:
iyileştirmek, kusurları gidermek.../...(İ)...İcaz: az sözle çok şey anlatmak.../...İnkılab:
alt üst olmak değişmek, halden hale geçmek..../...İcra: bir işi yürütmek. bir
işi bir işe bağlamak.../...İçtinap: sakınmak.../...İçtimai:
sosyal.../...İdeolocya: sistem. bir şeyin en doğrusunu elde etmeyi gaye edinmiş
fikir programı. fikir sistemi.../...İdrak: anlayış.../...İffet: ahlak, namus,
haya, ilahi sınırlara uymak.../...İfsad: bozmak, zarar vermek.../...İflah:
halini düzeltip selamete çıkmak, kurtuluşa ermek.../...İhkâm: sağlamlık, muhkem
bilgi.../...İhlas: doğru, temiz sevgi ve içten gelen saf duru bağlılık ve Allah
emrettiği için ibadetleri yapmak.../... İhtilal: Bir bünyenin kendi için de
kendi öz nizamını sarsıcı ve yeni bir nizama yol arayıcı her
hareket.../...İhtisas: belli bir ilim sanat dalın da yeterli bilgi edinmek.
uzmanlaşmak.../...İkmal: tamamlamak.../...İktisad; İktisad ayrıca; servetin
üretim, dağılım ve tüketimini inceleyen bilimdir! İktisadın konusu ise; insan
faliyetinin ihtiyaçları karşılamak amacıyla mal ve hizmet etme bakımından
incelenmesi ve lüzumundan fazla veya noksan harcamaktan kaçınmak. tutumlu
olmak. israf etmeden harcamak.../...İlim: bilmek, dünya ve ahretle alakalı,
kâinatla alakalı gerçekleri bilmek. ayrıca 60 nolu sonede ilim ve şiir başlıklı
sone de üstad necip fazıl ilim hakkındaki sözlerine bakılsın. kanunlarını
mücerret tefekkürden alıp onları bir takım sûri nisbetler için de
kalıplaştırmak.../...İlla: arabca bir kelimedir ve ''başka'' anlamın da
kullanılır.../...İltica: sığınmak.../.İnbisat-ı külli: sürekli genişlemek,
açılmak ölümcül.../...İnkıbaz-ı külli: sürekli daralmak, tutulmak, ölümcül
daralmak.../...İnfak: nafaka vermek. beslemek, geçindirmek. sadaka vermek.
ihtiyacı olana yardım etmek.../...İmaj: zihin de canlandırılan görüntü. hayâl,
imge, görüntü, zihin de planlamak.../...İnsaf: merhamet, adalet üzere
hareket.../...İrfan: bilmek, anlayış, zihin, kemale ermek, sırları ve
gerçekleri kavramak.../...İrşad: erdirmek, varılması gereken yere vardırmak,
açıklamak ve doğru yolu göstermek, doğruyu anlatmak.../...İrtica: geriye
gitmek, yeniden ayrılarak gerilemek, ilerlemek.../...İsnat: nispet,
bağlamak.../...İstidat:
kabiliyet.../...İstişare: meşveret etmek, fikir danışmak.../...İştiyak: fazla
arzu, özlemek.../...İtikaf: bir şeyden ayrılmak. dini anlam da ise şöyledir;
bedenen ruhen temiz bir niyetle oruçlu veya oruçsuz bir an veya belli zamanlar
da ibadet tefekkür ilim uğraşmak için Allahın rızasına ulaşma sebebiyle yapılan
bir ibadet( ramazan ayın da oruçlu yapılır ve belli kuralları
vardır).../...İttifak: anlaşmak.../...İzzet: değer, güç, kıymet.../...(J)....Jurnal:
gazete. Dairelerde memurların imzaladıkları gelip gitme listesi. Polisçe bir
olay üzerine düzenlenen rapor. Günlük olaylar yazılan hatıra defteri.
Hafiyeliği iş edinmiş kimselerin biri için kötüleyerek çeşitli yerlerle
yaptıkları haber verme yazısı. Gemi. İşaret. Bir kimseyi kovalama, yazısıyla
ele vermek.../...(K)...Kabz: tutulmak.../...Kader: ölçü, miktar, takdir, tayin.
Allah'ın ezelden ebede her şeyi bilmesi ve her şeyi yaratması.ve insan da bu
her şeyin yaratıldığı kader de doğru ve iyi olanı tercih edebilmesi
gerekiyor..../...Kara sevda: Melankoli: ruhça ve bedence çöküntü şeklin de
beliren hastalık hali, usanç ve her şeyi kötü görür melankoli nöbetlerin de,
konusu belirsiz hüzün için de sürekli hayâl kurmak.../... Karbon: kimyasal element.
Doğada veya maden kömürü, linyit antrasit gibi şekilsiz bir halde bulunan ve
kömürlerin temel maddesini meydana getiren ametal basit bir cisimdir. Arı
olmayan karbona da kömür denir./...Kari: okuyucu.../...Kavram: bir meseleyi
veya herhangi bir şeyi nitelikleriyle nicelikleriyle anlamak
kavramak.../...Kaza: hüküm beyan ilan, yaratmak. bir şeyi hareketle tamamlamak.
kazayı bir pırograma benzetirsek zamanı geldiğin de Allah'ın takdiri ve insanın
kaderden cüzzi iradesiyle seçtiğiyle o programın devreye girmesi.../...Kâbe:
mekke şehrin de bulunan ve yeryüzünün ilk kurulan mescidi, ibadet
yeri.../...Kainat, kozmos. yaratılan her şey.../...Kâmil: olgunluk bilgelik,
fazilet, erdem.../...Kamu: bir ülke de ki halkın tümü.../...Kanaat: helal temiz
olanlarla yetinip ve pis haram olanı istemeden temiz olanları tercih
etmek.../...Kanaviçe: kanavalı işlemeli tül. edebiyatta; ön örgü: bir eserin
planı, sanatçının gereken şekil ve süslerle doldurarak eseri meydana getirmek
üzere kurduğu çatı.../...Kemal: olgunluk, fazilet, erdem, iğlikler.../...Karun:
musa peygamber zamanın da yaşamış, zengin, peygamber Allah'a iman etmesini ve
zenginliğiyle fakirlere yardım etmesini teklif ediyor ve karun bu daveti
reddediyor, hazinesiyle birlik de yere batırıyor Allah onu. Kuran ve kuran
tefsirlerine bakın.../...Kerem: izzetli, şeref, kuvvetli, cömert.../...Kerim:
her şeyin iyisi, faydalısı. faydalandıran, iyilik veren.../...Kesbi: kazanmakla
ilgili.../...Ketûm: sır saklayan.../...Kınamak: kınamak eylemi, ayıplamak,
yapılan bir işin kötü görüldüğünü bildiren söz eylemi.../...Kibar: Büyükler,
olgunlar, kemal bulmuş, güzel davranışlı.../...Kibir: büyüklük, kendini üstün
görmek, kendinde olan nimetleri kendinden bilip hakkı reddetmek.../..Kibriya:
Allah'ın azameti. büyüklüyü.../....Kuba mescidi: peygamberin kâbeden, mekke
şehrinden medine şehrine hicret ettiği sefer de kurmuştur.../...Kudret helvası:
İsrail (Yakup) oğulları, Musa peygamberden farklı yiyecekler istemişlerdi ve
bir mucize olarak Allah bıldırcın ve kudret helvası verdi.../...Kûr'an'ı
kerim: cem etmek, tefekkuh etme,
dağınık parçaları bir araya getirip bir bütün hasıl etmek gibi manalara gelir.
her şeyin iyisi faydalısı, izzetli şerefli olan, Allah'ın kelimeleri emirleri
hukuku ..../...Külliyen: devamlı../...Kültür: ''Bir topluluğun tinsel
özelliğini, duyuş ve düşünüş birliğini meydana getiren, gelenek halinde ki her
türlü yaşayış, düşünce ve sanat varlıklarının topu! İnsansal toplum mirası!
gerekli bilgileri edinerek, muhakeme, zevk ve eleştirme yeteneklerini
geliştirmiş olma hâli! belli bir konu da edinilmiş geniş ve sistemli bilgi!
insan eliyle yapılmış ve araların da ortak nitelikler bulunan bir eşyalar
topluluğuyla belirlenen, gelişen dönemi.../...Küstah: saygısız, laubali,
karşısındakini kıran.../...Kozmos: kâinat.../...(L)...Lâ'l: kırmızı.../..Lâle:
halka.../....Latif: latife, yumuşak, nazik, ince, meselelerin inceliklerine
vakıf olmak, ince anlayışlı, ruhla ilgili, inceliklere nüfuz
eden.../...Laübali: saygısız ve kaygısız, kaygı ise endişeyle karışık üzüntü
tasa.../...Lisan: dil, lehçe, konuşulan dil.../...Lûtuf: iltifatla muamele
eylemek, iyilik, iyi muamele, güzellik özel seçkin ayrıcalıklı
muamele.../...(M)..Mağfiret: Allah'ın günahları affetmesi. kulunu sevmesi.
kulunu mükâfatlandırması, cennete alması.../....Mahfuz: saklanmış. korunan.
muhafaza edilen.../...Mahşer: kıyamet sonrası insanların diriltilip
toplanacakları yer.../...Makale: söylenen söz.../...Makul: aklın kabul edeceği,
akla uygun.../...Mana: bir sözden veya bir şeyden anlaşılan.../...Manolya: hoş
kokulu ve yaprakları büyük bir çiçek ve ağaçları küçük ve büyükçedir, deniz
kıyısı şehirlerde görülür daha çok..../...Mansur: galib, yardım
görmüş.../...Mantık: doğru fikri bulma ilmi.../...Manzum: vezni ve kafiyesi
olan söz. vezn tartmak ölçmektir ve kafiye ise mısra sonların da ki ses
benzerliğidir.../...Maraz: hastalık.../...Marifet: bilmek, hüner,
ustalık.../...Mârifetullah: Allah’ı isimleriyle bilmek.../...Muhabbetullah:
Allahı bilmek ve emirlerine itaat etmekle Allah'ı sevmek, aşkla
bağlılık.../...Mâsiyet: günah, kötü, zararlı işler.../...Mâsûm: günahsız,
suçsuz.../...Mazlûm: zulme adaletsizliğe uğramış, sessiz.../....Mecaz: bir
kelimenin gerçek manasıyla deyil de benzer bir mana da
kullanılması.../...Mecnun: deli, aklını yitiren, idraki şuuru yerin de olmayan
.../...Medeniyet: ''bir memleketin veya bir toplumun düşünce sanat Hayatıyla
maddi ve mânevi varlığına özgü niteliklerin tümü! uygarlık mânasına da gelmek
de ve medeni kelimesine de lügat şöyle der; imar edilen medeniyetin
imkânlarından yararlanan veya bu imkânlardan yararlanılan bir ülke de yaşayan!
uygar şehirli mânasına da gelmek de.../...Med cezr: çekilen ve yükselen. med
çekilendir, cezr ise yükselendir. dünyanın uydusu ay ile denizlerin arsın da ki
bir gel git olayı.../...Melankoli: kara sevda. ruhça ve bedence çöküntü şeklin
de beliren hastalık hali, usanç ve her şeyi kötü görür melankoli nöbetlerin de,
konusu belirsiz hüzün için de sürekli hayâl kurmak. romantik devir de ağır
belirtisiz tatlı bir üzüntüye karşı eğilim, yalnızlık için de hayâl kurmak ve
düşünmekten dolayı duyulan zevk.../...Menfa: sürgün yeri.../...Menşur: sultanın
emri.../...Meram: niyet, istek, anlatılması gereken.../...Mercan: balık ve
ayrıca suyu, taşı, gibi çokluk ifade eder.../...Merhale: konak.
derece.../...Meryem: temiz dine hizmetkâr olan,
Babasız yaratılan İsa peygamberin
annesi( bir adıda betül)iffetli.../...Mesel: meşhur söz, meşhur hikâye, anlatı
örnek vermek için.../...Mesih: İsa peygamberin lakabı..../ ...Meşrep: huy, feyz
alınan yer, huyların iyi veya kötü olması.../...Meşveret: danışma görüşme
meclisi.../...Mezhep: tutulan yol. bir kimsenin bir mesele bir fikir ve bir
konu hakkın da ki kendi görüşleri.../...Mevhum: aslı olmayan, evham.../...Mil:
binsekizyüzkırksekiz metrelik bir ölçü ve denizciler bunu halen kullanırlar.../...Militan:
gayesine tutkuyla bağlı olan.../...Misk: bir cins güzel koku. genel de çin
toprakların da yaşayan bir cins geyik türünün göbeğin de senenin belli bir
mevsimin de toplanan kandır.kan toplanınca orası şişer ve geyik de şişen bu
kısmın düşünceye kadar ondan rahatsızlık hisseder, hayvanın yaşadığı bölge de
ki insanlar bu yumurtaların düşmesi için tedbir alır..../...Mizah: nükteli söz,
ince manalı söz, latife.../...Mona arhia: tek ferdin hakimiyeti,
krallık.../...Mona: tek.../...Monarşi: krallık idaresi, tek ferdin
hakimiyeti.../...Muhal: imkansız.../...Muhabbetullah: Allah'ın emirlerine itaat
ederek ve aşk ile Allah'ı sevmek.../...Muhakeme: karar vermeden önce iyice
düşünmek.../... Muhal: imkânsız.../...Muhasebe: hesap işleri. iç âlemin mimarlığı,
dışa yansıyan.../...Muharrir: yazan, yazar.../...Muhyiddin ibn arabi: alim
bilge bir insan.../...Mukabele:
karşılıklı. karşılıklı yapılan
iş.../...Murakabe: kontrol etmek, gözetmek.../...Mutabık:
uygun.../...Mutabakat: uygunluk.../...Muvazene: nisbetler arasın da ki
ahenk.../...Müaşeret: kuranın ve peygamberin sünnetleri emirleri istekleri
dairesin de iyi münasebet.../...Mübâlağa: bir şeyi olduğundan fazla veya eksik
göstermek.../...Müessir: tesir eden.../...Mücerret: yalnız, saf, soyut.../...
Müj: kirpik, sevgiliyi öldüren bakış, kirpiğin kılıcı, duman./..Mükellef: bir
işi yapmaya mecbur, vazifeli.../...Mülayemet: yumuşaklık. hislerin
davranışların ilişkilerin güzel bir yumuşaklık da oluşu.../...Mümeyyiz: iyiyi
kötüden ayıran.../...Münzevi: yalnız, yalnız başına çekilip ibadet
eden.../...Mü'min: vefalı, sözün de duran, dostluk da devam eden, ihanet
etmeyen, sabırlı, güvenilir, güven veren, dosdoğru olan, Allah'a itaat eden,
temiz, ilim sahibi. ayrıca Allah'ın vasfı ve ismidir.../...Münekkit: tenkit edici,
eleştiri, yapıcı iyileştirici ö, sağlam eleştiri.../...Müsamaha: hoş
görü.../...Müşahhas: şahıslanmış, somut.../...Müteşabih: iki benzerden biri,
herkese açık olmayan, mâna, ilim.../...Mütevazı: Kibirsiz, yüce gönüllü, iyinin
tarafında ve kötülüğün yok olmasını isteyen, vakarlı.../...Mütefekkir:
düşünür.../...(N)...Namus: nomos, ilahi kanun, ilahi kelimeler, temiz, temiz
kelimeler, melek, iffet, edep, ilahi hududu korumak, hukuk, kanun, ilahi hukuka
uymak.../....Nana: isim, ekmek, arkadaş, sevgili, mübarek bereket, dost vs
vs.../...Nankör: gördüğü iyiliği bilerek reddeden ve gördüğü iyiliğe karşılık
kötülük yapan ve nimeti inkâr eden, nimetlerin Allahtan olduğunu
reddeden.../...Nazariye: yalnız görüş halin de bulunan, teorik.../...Nebz: bir
şeyi kaldırıp atmak.../...Necib: soyu ve nesli temiz.../...Nefs: can, kişi, öz
varlık, tek ve şahane. Bir şeyin kendisi, ruhun tam(anti) tezi olarak, zıt
kutbu olarak ruhla beraber insana verilmiş latife(cisim olmayan, ruhla
ilgili)dir nefs.../..../ Nefs-i emmare:
insanı kötü isteklere sevk eden ve
nefsin terbiye olmamış ilk hali.../...Nemrut: geçmiş asırlar da yaşamış bazı
millet, kavimlerin hükümdarlarına verilen ünvan. kral anlamın da
.../...Nezaket: yumuşaklık. tedbirle güzel davranış.../...Nisap: ölçü, zekât ölçüsü.../...Nisbet:
münasebet, bağlılık.../...Nicelik: bir şeyin sayılabilen, ölçülebilen, azalıp
çoğalabilen özellikleri. kemmiyet.../...Nitelik: Bir şeyin iç yüzünü belirleyen
özellikleri, keyfiyet, vasıf. iyilik kötülük gibi, güzellik çirkinlik, üstünlük
ağırlık gibi.varlıklar arasın da bulunan ve nicelikle ilgili olmayan ayrımları
şu veya bu bakıma göre meydana getiren hal.../...Niyaz: yalvarış.../...Nizam:
dizi, düzen, ölçü.../...Nomos: namus, ilahi kanun, ilahi kelimeler, temiz,
temiz kelimeler, melek, iffet, edep, ilahi hududu korumak, hukuk, kanun, ilahi
hukuka uymak.../......(O)...Oligarşi: azınlık zümresinin saltanatı,
krallık.../...Oryantalizm: Doğu dilleri ve edebiyatı üzerine bilgi sahibi.
şarkiyat uzmanı.../......(P)...Piroklitos: pariklotos, paraklitos, farakliyt,
yunancadan Arapçaya girmiş bir kelime muhammed, ahmed anlamlarına geliyor,
hakkı batıldan ayıran, şefaat eden, güzel ahlakı getiren, seçilmiş, teselli
eden, hamd eden, övülen, faruk. incilde adı geçer ve son peygamber muhammedi
tarif eden bir isimdir.../...(R)...Rabb: Allah'ın isimlerinden, terbiye eden,
eğiten.../..Rabbani: alim, eğitimci, ilmi ile amil.../....Rabıta: bağlanmak,
bağlamak, nefsin iradesini Allah'a bağlamak, kuranı kerim de nisa suresi ayet
200 de rabıta kelimesine bakınız.../...Rahman: Allah'ın isimlerinden, bütün
mahlukata rızıkları veren, merhamet eden, yaratan.../...Rahim: Allah'ın
isimlerinden, rahmet edici, merhamet eden, öğreten, yollarını gösteren, ve
ahirette yalnız mü'minlere merhamet edici.../...Rasülüs-sekaleyn: insan ve
cinlerin peygamberi mühammed.../...Remz: işaret, nişan, belirti,
iz.../...Riayet: ağırlamak uymak.../...Riba: aldatmak. faiz.../...Rikkat:
acımak, incelik.../...Riya: göstermek. göstermenin iyi ve kötü gösterişler
vardır, İki yüzlülük de ise hakkın rızasını unutup istemeyip halkın yakınlığına
erebilmek için ve gönüllerini çevirmek için çalışan demek bu kötü manası yani
iki yüzlü olan.../... Romeo ile juliet: Wıllıam shakespeare'ın bir tiyatro
eseri bir aşk hikâyesi.../...Rönesans: aklın hakimiyet teşebbüsü, eşya ve
hadiselere maddeye hükmetmek.../...(Rûh’ul Kudüs: melek Cebrail, ismet, kuvvet,
ilim, temiz, elçi, güvenilir.../...Rüştüne ermek: olgunlu, aklı
Olgunlaşmak.../...(S)...Sâba: sabahları esen serin hafif rüzgâr ve ayrıca
peygamber der ki sâba rüzgârı ile yardım gördüm..../...Sahtiyan:
boyanmış.../...Salih: iyi hayrlı insan.../...Salim: sağlam kusuru
olmayan.../...Sâm: ölüm.../...Sanat: bir duygunun, tasarının, güzelliğin,
fikrin veya bir keşfin ifade ve yapımlarında kullanılan yöntemler, Sanat, büyük
mücerret (yalnız saf, soyut) peşinde ebedi bir arayış anlama yahut anladığını
sanmayla sezme ve bedahat (açıklık) duygusu içinde kâşifliğe erme arasındaki
fark..../...Sebat: kararlılık.../...Sefih: kâr zarar ayıramaz, israf eden,
eğlence düşkünü.../...Seciye: karakter, huy.../...Sekine: gönül rahatlığı,
ihahi yardım, kararlılık.../...Selim akıl: kusursuz sağlam akıl.../...Serap:
çöl de çorak yerler de, sıcak ve ışığın tesiriyle ufuk da su ve yeşillik varmış
gibi görünmesi.
şuur kayması sebebiyle olabilen bir
hal.../...Sezgi: olayları olabilirlik ihtimalleriyle değerlendirip
anlayabilmek, olasılık hesaplarıyla hesaplamak olayları, veya hislerle ilmin ve
ilhamın yardımlarıyla sonuca ulaşmak. Allah'ın öğretmesi ve kalbine ilham
etmesi, anlaşılır hale getirmesi.../...Sıdk: sözün öze ve kendisinden haber
verilen şeye mutabakatı ve doğruluk. kalp ve dilin doğruluğu.../...Sır: sadece
Allah'ın bildiği. sadece senin bildiğin. kendinden bile saklamaya
çalıştığın.../...Sıla: kavuşmak.../...Sihir: etkileyici. gizli olan, ince.
aldatmak. söze yalan karıştırmak. kötülük. şaşkın hale koymak. hakkı batılmış
gibi göstermek. şuuru bozmak.../...Simya: adi şeyleri altın madenine
çevirebilmekle ilgili bir kimya çalışması.../...Softa: öğrenci.../...Sokrates:
nesillere bildiği doğruları bir olan allah inancını anlattığı için zehirlenerek
idam edilmiş. miladdan önce yunan da yaşamış bir bilge.../...Sonneto: başta iki
dörtlü sonra iki üçlüden ibaret ondört dizeli bir italyan tarzı şiir türü.
türkcede sone ve ingilizce ile fransızca da da sonneto diye telaffuz
edilir.../...Spartaküs: tırakyalı bir gladyatördür, roma ve italyadan
onbinlerce köle ve gladyatörü toplayarak putperest romaya baş kaldırıyor, uzun
yıllar destansı bir mücadele vermiş. bu olaylar milattan önce ve isa
peygamberin doğumuna yakın oluyor. spartaküsün kendisi savaşların hiçbirin de
yakalanamadığından bir parçalanmış cesedin o olduğu zannedilerek roma kendini
böyle teselli etmiş.../...Sperm: erkeğin tohumu. döllenme hücresi. tek başlı
bir kuyruklu hücre. insanın meydana gelmeden önceki ilk hallerinden biri, hüre
şekli.../... Serseri: başı boş, şüpheli.../....Stratei: yönetim bilimi,
düzenleme sanatı, tanıma ve tedbir alma. mücadele sanatı.../...Sulh:
barış.../...Sûrî: gösterişte.../...Sübhan:
Allah'ın Sıfatıdır. eksiği ve noksanı olmayan, yarattıklarına
benzemeyen, eşsiz ve benzersiz ve tek yaratıcı olan.../...Süheylâ: iyi huylu
kadın.../...Süheyl-i yemen: güney yarım gök küresin de siyüşden sonra ki en
parlak yıldız.../...Sürgün: uzaklaştırılmak. bir ağacın dalı.../...Süvari: atlı
asker.../...(Ş)...Şâd: sevinçli, mutlu.../...Şafak: : akşamın Güneş batış anı
ve sabahın ilk ışıkları.../...Şaşkın: ne yapacağını bilemeyecek derece de
düşünce karışıklığı.../...Şeceat: cüret, gözü karalık, yiğitlik, cesurluk.../...Şarkiyat:
doğu, şarkiyat(doğu) dilleri ilimleri hakkın da inceleme yapan ilim
dalı.../...Şeair: Allah'ın hürmet göstermemizi istediği şeyler, kâbe, ezan,
kurbanlık gibi şeyler.../...Şeriat: Arapça lisanın da nehrin su alınan kısmı,
ilim, temiz faydalı kanunlar anlamın da kullanılır. hukuk, yasa, Allahın
kanunları.../...Şirk: Allah'a ortak koşmak, Allahtan başkasına tapmak.
insanları ilah edinmek. hiçbir faydası olmayan putlaştırılmış şeylerden yardım
beklemek. Adaletsizlik..../...Şuur: anlayış.../...(T)...Taassub: kendi inancını
çok üstün tutmak.../...Tâzim: Allah'ı isimleriyle tanıyıp saygı duymak,
düşünmek onu.../...Tahlil: müşkül meseleyi halletmek. zor meseleyi çözmek.
incelemek.../...Takdis: Allah'ın eksiyi ve noksanının olmadığını bilmek
bildirmek ve Allah'ı isimleriyle tanımak düşünmek.../...Takva: Allah'a ve
Allahın iman et dediklerine inanmak, allaha aşk ile itaat etmek.../...Talut:
kuranı kerim ilahi kitap da adı geçen ve Allah tarafından seçilen bir
kumandan.../...Tanrı: tan kökünden gelen bir kelimedir ve hoş
görmeyen, hoş görmemek, doğmak,
güneşin doğumu, tan yerinin sökmesi, gün doğumu anlamlarına
gelir.../...Tasavvur: zihin de
canlandırmak, akla hayâle getirmek.../...Tavaf: dönüş, Allah'ın namaz kıblesi
olarak ve toplantı merkezi, ibadet yeri olarak seçtiği kâbe adındaki yerin
etrafın da ve peygamberin öğrettiği Allah'a sevgi sözlerini söyleyerek bu
merkez etrafın da dolaşmak, dönmek. gezegenlerin bir eksen etrafın da dönüşleri
gibi, yörüngelerin de ki dönüşleri gibi.../...Tasvir: bir şeyi söz yazıyla veya
başka bir şekil de anlatmak, evirip çevirmek.../...Tebliğ: bildirmek,
eriştirmek.../...Teenni: ihtiyatlı ve akıllıca davranmak, acele etmeden
tedbirli davranmak./ ...Tecelli: görünme, bilinme.../...Tecrit: yalnız başına
kalmak.yalnızlığı tercih etmek.../...Tefrika: ayrılık, bölünmek,
parçalanmak.../...Telkin: zihinde yer etmek, fikir aşılamak, fikir tohumu
ekmek..../...Temaşa: seyretmek, gezmek.../...Tenkit: bir şeyin iyi veya kötü
taraflarını bulup meydana çıkartmak. eleştiri../...Terakki:
ilerlemek.../...Terbiye: yetiştirmek, ilim ve edep öğretmek, alıştırmak, olması
gereken kemale erdirmek.../...Terkib: bir kaç şeyden meydana gelen
cisim.../...Teşbih: benzetmek.../...Teşvik: şevklendirmek.../...Tevekkül:
kendine ait vazifeleri yaptıktan sonra, neticelerini Allahtan istemek, iş için
sebepleri yerine getirip Allaha tevekkül etmek, dayanmak.../...Tevazu: Temiz ve
kibirsiz bir gönül. ni'metler Allahtan bilmek ve iyi tarafda olarak, iyi bir
kimse olmaya gayret etmek.../...Tövbe: dönmek, dönüş, yaptığı kötü işlerden pişman
olup ve kötü işleri terk edip iyiliklere dönmek.../...Tiryak:
ilaç.../...Trajedi: konusunu efsanelerden veya tarihten alan sahne eseri.
trajediler insan oğlunun hırslarını, kaygılarını gösterir ve çoğu felaketle
sonuçlanır. facia. sonu kötü olan durum. fransızca tragedie. ingilizce
tragedy.../...Tûtiya: tutya. isim. bir maden çeşidi. gök rengi bir taş ve göz
kenarlarına sürme çekmek boyamak için makyaj malzemesi olarak
kullanılır.../...(U)...Ufuk: gözün alabildiği, ileriler, ilerlere bakmak,
uzaklar.../...Umum: bütün, herkes.../..Uzlet: yalnızlık.../....(V)...Vasf:
nitelik, sıfat.Bir şeyin iç yüzünü belirleyen özellikleri, keyfiyet, vasıf. İğilik
kötülük gibi, güzellik çirkinlik, üstünlük ağırlık gibi. varlıklar arasın da
bulunan ve nicelikle ilgili olmayan ayrımları şu veya bu bakıma göre meydana
getiren hal.../...Vâveyla: yaygara, eyvah.../...Vecd: kendinden geçecek kadar
ilahi bir Aşk.../...Vedia: emanet.../...Vefa: sözünde durmak, sevgi ve
dostlukta sebat etmek.../...Vefik: arkadaş.../...Vehm: belirsiz fikirler,
belirsiz düşünceler, bazı kuruntuların uğrak yeridir .../...Vakar: ağır
başlılık, allahın ni'metlerini muhafaza. kibirsiz. ni'metleri allahtan bilen.
mütevazı. doğru ölçülerle davranışlarını eğiten. kibar. kemal
sahibi.../...Vehbi: Allaah vergisi.../...Veli: yönetici, yöneten, birbirlerinin
işlerine vekil olabilen, dost, yardımcı.../...Verâ: takvanın ileri
derecesi.../...Verd: gül.../...Vız geldi, tırıs gitti: hızlı gediği gibi hızlı
da gitti. yani ben korkmam kimseden onlar bir hışımla öfkeyle gelirse ben de
onları geldikleri gibi kovarım anlamın da.../...Vicdan: insanın içindeki iyilik
etmekten lezzet, kötülük etmekten elem duyan manevi his.../...(Y)...Yalçın:
çıplak kayalar.../...Yalın: üzerine
başka bir şey katılmamış olan, sâde,
çıplak, alev.../...Yasemin, yasemen: tropik sıcak iklimin güzel çiçekleri ve
daha çok sıcak nemli deniz kıyısı Arabistan gibi ve sıcak iklimlerin çiçeğidir
Yunus emre: geçmiş zamanlarda yaşamış bir kanaat insanı. bilge, yazar, şair,
düşünür, halkın sevdiği bir gönül insanı.../...Yağız: esmer, zeytin esmeri,
kızılımtırak.../...(Z)...Zarif: zarafetli, ince, etkili, etkileyici uyumlu bir
seçicilik güzellik.../...Zekât: büyümek çoğalmak, belli bir malın kırk da bir
olan kısmını fakirlere ihtiyaç sahibi olan yerlere Allah rızası için vermektir.
bu zekat nisap miktarı bir zenginliye sahip olup ve o nisap miktarının
üzerinden bir yıl geçmesiyle o nisap miktarı zenginliğin hale kendini koruyor
olmasıyla ve işte o nisap miktarı maldan vermektir.../...Zemheri: kara
kış.../...Zeval: düşkünlük, bozulma, batma, kararma.../...Zihin: bilincin
algılama kısmı.../...Zü: sahib.../...Zü'n nun: balığın sahibi, bura da yusuf
peygamber anlatılmaktadır, kuran da bu anlatı vardır bakılsın, nun: balık
demek../...
Yorumlar
Yorum Gönder