KİTAP ADI: SENFONİ GÜLÜŞÜ. (kitap 29) yazar şair author poet nafiz coşkun
Felsefik yazılar, jurnal, fikir yazıları, makaleler,
şiirler, aşk
Aforizmalar, hikmet, sanat ve sonnet…
KİTABI PDF OKUMAK İÇİN YUKARIDAKİ LİNKİ TIKLAYIN
Senfoni gülüşü… Kitap: 29.
⚝⚝⚝
Nafiz coşkun
Yazar şair düşünür ve sanat insanı
Olabilmek ümidiyle!
⚝⚝⚝
Yazar şair düşünür ve sanat insanı: nafiz coşkun ile
iletişim adresler: 0554 666 70 67…
⚝⚝⚝
e-posta: n.coskun006@gmail.com twıtter…focebook
…goglepls… tumblr…
⚝⚝⚝
Bu kitabın telif hakları, basım, yayın, satış hakları
Nafiz coşkun’a aittir. İzni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, mekanik,
elektronik, manyetik ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, bastırılamaz.
…
Baskı
Ofset baskı merkezi
/
Matbaa sertifikası
ISBN:
Kitap içerisinde ki Felsefik yazılar, şiirler, makaleler
ve sonnet isimleri:
…
Sayfa. 7. Adil, anayasa kurucu bir iktidar, yaşanılabilir
bir
dünya
için.
Sayfa. 10. Okumak Aşk’ı ile hikmetli fikirler
üretebilmek
sevgisi.
Sayfa. 11. İyi bir paylaşımcı dostluk, cemiyet hayatı
için, Empati
ve
diyalog!
Sayfa. 14. Ne sevdiğin belli, ne de sevmediğin. (sonnet)
Sayfa. 15. Vehm, zan, akla gelen belirsiz fikirler, bir
kudrete
dönebilir mi?
Sayfa.
17. Erdemli, hikmetli insan seni anlayabilir!
Sayfa.
18. Sizce bu ülkenin çivisi yerinde mi? Bakın bir çivi neler
yapıyor!
Sayfa. 19. Parasal zengin ile o parasal fakirlerin durumu
hakkın da!
Sayfa. 20. İnsanlar senin anlattıklarını anlasın
istiyorsan eğer.
Sayfa. 21. Sevgilimin Merhamet dokunuşları!
Sayfa. 22. Bok profesörler ile kopyacı yazarların, benle
aralarında ki fark!
Sayfa. 23. Nilüfer çiçekleri gibi silkelenmeye çabalamak
tozlu
kederlerden!
Sayfa. 25. Kalbimiz o hikmetli insanlara dost olabilecek
kıvama
geldi mi? (sonnet)
Sayfa. 26. Vurdumduymaz cahil bir halk, kendisini o hale
koyana zarar!
Sayfa. 27. İlim ile mârifet
hakkın da hakkın da birkaç satır.
Sayfa. 28. Senfoni gülüşü.
Sayfa. 29. Başkanlık mı?
Senato mu? çok partili meclis mi?
krallık mı? vs!
Sayfa. 31. Kurşun kalemden. (sonnet)
Sayfa. 32.Tutunmak. (sonnet)
Sayfa. 33. Kendine karanlık yapmaktan vazgeç
dünyayı!(sonnet)
Sayfa. 34. Malkom x
mektupları. 1
Sayfa. 38. Malkom x
mektupları. 2
Sayfa. 42.Ne yapalım?(malkom x)
Sayfa.
44.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa. 45. Mevlana
Celaleddin Rumi, mesnevinin ilk on sekiz
beyt’i.
Sayfa. 47.Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden
seçmeler.
Sayfa.
48.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.49. Mevlana celaleddin
Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
50.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
51.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
52.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
54.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
56.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
57.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.58. Mevlana celaleddin
Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
59.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
60.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
61.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
62.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
63.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
64.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
65.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
66.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
67.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
68.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
69.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
71.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
73.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
74.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
76.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
78.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa. 79. Mevlana celaleddin
Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
80.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
81.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
82.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
83.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
84.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa.
87.
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
Sayfa. 88. Pes etmek ne demektir. (sonnet)
Sayfa. 89.Kelimelerin ruhumu okşayan o güzel
elleri nâna.
(sonnet)
Sayfa.
90.Karmakarışık fikirlerle vuruşurken Metropoller de.
Sayfa. 93. Nere de yanlış yaptığını hatırla.
(sonnet)
Sayfa. 94.
İdeolocya. (Ahmed Necib fazıl kısakürek)
Sayfa.
95. Yazar, şair, düşünür ve sanat insanı; Nafiz
Coşkunun, yayınlanan diğer kitapları:
Sayfa.
97. Sözlük.
Nafiz der ki.
…
Sevgili mikel, cibril ve şafağa ve sana
Ve senin için sevgilim.
Sevgili İsrafil’e,
Ölüm meleği ezrail’e ve ruhûl Kudüs’e
Teşekkür ediyorum.
Sonnet ve şiirlerimi, tane-tane,
Yavaş-yavaş ve yumuşak bir ses ile oku.
Fikir yazılarımı, makalelerimi, aforizmaları,
Şiirlerimi, sonnetolarımı, kelimelerimi, hikâyecilerimi,
Jurnallerimi okurken düşünerek oku!
Ve düşünerek okumak;
Erdemlilerin,
Asaletli,
Asil olanların bir vasfıdır, sanatıdır unutma!
Sonnet ⚝⚝⚝
nafiz coşkun
Adil, anayasa kurucu bir iktidar, yaşanılabilir bir dünya
için!
⚝⚝⚝
Hem toplum, hem de siyasal iktidarların iradeleri,
hikmetli adil hukuk sistemi anayasasına uyabilmeye devam ettiği sürece,
yaşanılabilir iyi bir dünya hayatı sürdürülebilir diye düşünüyorum ben. Peki ya
o hikmetli adil hukuk sistemi anayasası ile diğer hikmetli hukuk yasaları
nelerdir, neler olmalı, bu hikmetli adil hukuk yasalarını kimler
oluşturabilirler! Tabi ki de o erdemli adil hikmetli bilgeler oluşturabilirler.
Peki, o adil hikmetli bilgeler nereler de! İyi bir demos krotos için, tüm demos
krotosu erdemleştirmeli değil de ya nedir, söyler misiniz? İster adil anayasayı
getirici, diğer hikmetli yasaları kurucu siyasi iktidar olsun, isterse o adil
anayasa ile diğer hikmetli yasaları yürütücü iktidar olsun, isterse siyasal
yürütücü olarak kurulan iktidar olsun, bu her ikisinin güç kuvvetini aldığı
merkez kaynak kuvveti, o hikmetli adil anayasa hukuk yasalar kuvveti olmalı. Ve
hatta o adil hikmetli anayasanın haricinde ki gelecek zamanın şartlarına göre o
diğer hikmetli yasaları, diğer hikmetli yasalarla değiştirebilmek akıl gücüne
sahip olan o kanun değiştirici siyasal iktidar ise, güç kuvvetini o adil
hikmetli anayasadan almakla doğru başarıyı sağlayabilirler, doğru başarıyı
gerçekleştirerek o başarıyı da korumaya devam edebilirler. Hikmetli yasalar, ya
bir devrimle kaldırıla bilir, değiştirilebilir ve ya da gelecek zamanın,
ekonomik, iktisadi, sosyal, değişen dünya faktörleri, gelişen bilim,
farklılaşan dünya şartlarına göre işlemez hale gelirse, kaldırılıp,, yeni
hikmetli yasalarla değiştirilebilir elbet de ve bu işi de yapan o kanun
değiştirici siyasal iktidar bile, kuvvetini o adil hikmetli hukuksal anayasadan
alabilmeli. Peki, nedir o adil hikmetli olan anayasa, adil ile hikmetli ilim
bir araya geldiğin de elbet de fayda, adil yasalar hürriyeti, iyilik,
yardımlaşmak, kötülüğü engellemek, ruhi huzur, güzel, ahlaki aile ile güzel
cemiyet irfan yaşantısı ve kısacası,, hür, doğru ahlaki yaşanılabilinir bir
dünya hayatı eğitimi oluşturmak gibi, değerli fikirlerin ana başlıkları akla
geliyor öğle değil mi? Yukarıda da söylediğim gibi, peki o adil hikmetli
yasaları getirici, yaptırıcı, yaşayıcı, yürütücü, adil hikmetli erdemli bilge
insanlar yeryüzün de varmıdır sizce! Eğer ki varsa bile, o aziz, çetin, zorlu
işleri başarabilirler mi? Üstesinden gelebilirler mi? Onlara o hangi eğitilmiş
hikmetli halk yardım eder ki öğle bir hikmetli halk var mı peki! İnsanların o
aziz çetin hikmetli işleri başaramadıkları ortada, neden mi? Çünkü halen bu
dünya binlerce asırdır acı bir kargaşa, savaş çığlıklarının gürültüsü içerisin
de cinnet geçirmeye devam ediyor. Birileri de halen o aziz islamiyet gibi ilahi
dinin adil hukukunun sadece dedikodusunu yapıyor da, ne acı bir tablodur ki bir
türlü yaşamıyorlar o islamiyetin adil hukukunu! Hem fikren, hem de madden
yardımlaşmayı bile terk ederek, sadece o aziz islamiyetin adil hukukunun
dedikodusunu yapan insanlar topluluğu haline geldiler o kendisine Müslüman
adını verenler. Hadi yaşasanıza dedikodusunu yapacağınıza o aziz hikmetli
islamiyet hukukunu, neyi bekliyorsunuz kıyameti mi? Geleceğinden hiç de şüphe
olmayan o aziz kıyamet de gelecek hiç şüpheniz olmasın, ben sizin
dedikodularınızı o gün görürüm! Birbirinize madden manen yardım etmekten kaçar
oldunuz, komşuluk ilişkileri, sevgi bağları, güven ortadan kalktı, emanet
hırsızların yalancıların ellerinde. Her neyse konumuza devam edelim, gerçi
bunlar da konumuzun dışında değil ya! Evet, nere de kalmıştık, o adil hikmetli
hukuk anayasasına dayalı bir siyasal iktidarı ve o adil anayasal siyasal
halktan bahsediyorduk öğle değil mi.? Peki devam edelim ve yine hatırlatmak
isterim, şöyle ki mutlak egemenlik kudreti o adil hikmetli hukuksal anayasaya
verilmeli ki gelen her siyasal iktidar o kendi nefsi emmaresinin(hataları çok
yapan nefsi isteklerinin)heva heveslerinin arzularıyla o aziz adil yasalara ve
o aziz adil yasaları yaşama gayretinde olan halka da zarar veremesin
böylelikle. Anlatabiliyor muyum? Halkı erdemlice, hikmetlice eğitip, o kurucu
olan, anayasa kurucu olan iktidara dâhil edip, halkın seçimleriyle, halkın
otoritesiyle, halkın iradesiyle o aziz hikmetli adil hukuk tüm içtenlikle
istenebilsin ve böylelikle de severek yaşansın. Zihinler bunun için
yönlendirilebilirse eğer, aziz bir iş yapılmış, aziz bir iş başarılmış olacaktır,
evet, o demos krotos, hikmetlice eğitilirse, elbet de o ne istediğinin farkında
olacak,, şuurunda olacaktır ve böylelikle de işte o zaman o adil siyasal
iktidara var kuvvetiyle desteğini verebilecektir diye düşünüyorum. Kurucu adil
siyasal iktidar, büyük bir kuvvet daha istiyorsa eğer, unutmasın ki o halk
adında ki demos krotosu erdemleştirerek bir bakıma da kendisine yardımcı, hem
de kurucu bir siyasal halk iktidarı kuvveti sağlayabilir, evet, bunu
başarabilir. Başarabilmeli de! Yani halkı, halk anlamında ki o demos krotosu
hikmetlice erdemleştirerek, yardımcı halk iktidarı kuvveti haline getirebilmeli
ki halk da daima o kendi içerisinden adil hikmetli siyasal iktidar yöneticileri
çıkarabilsin ve hiç tükenmeden devam etsin. Neden olmasın ki olabilir. Bakın
iğne ucu kadar bir bitki büyüyor da binlerce ton şifalı, sütlü meyveler
veriyor, insanın aklı, şuuru o bitkiden daha yüksek gelişkinlik de, Aşksal
yönden de daha üstün olduğuna göre, demek ki çetin işleri de başarabilir.
⚝⚝⚝
Okumak Aşk’ı ile hikmetli fikirler üretebilmek sevgisi.
⚝⚝⚝
Üstada sorarlar,
Çok fazla değerli kitap yazdınız,
Çok fazla değerli fikir kitabı kaleme aldınız,
Fakat
Eviniz de hiç kitap görmüyoruz
Ne okuyorsunuz,
Üstad da şöyle cevap verir
Der ki
İnekler süt verir
Fakat süt içmezler. J)J)J)
Elbet de biz de biliyoruz ki
Üstad kitap okuyordu, Okumaya da devam ediyordu,
Demek ki kitaplarını okudukça birilerine verdi,
Dağıtmış olmalı ki evinde de hiç kitap kalmamış.
Evet,
Bizlere süt gibi temiz değerli fikirler üretebilecek
insanlar gerekiyor.
Bizlere arı gibi temiz bal yapıcı değerli fikirler
üretebilecek insanlar gerekiyor,
Aziz gayeni tüm gönüllere akıtabilmek için yeni fikirlere
ihtiyaç var ve pazı kuvveti, kimya, silah, hikmet, ilim, aşk ve iktidar!
Fakat şunu da aklından hiç çıkarma ki merhamet adın da
bir kalbe sahip olabilmelisin, yoksa elin de ki silahlar pek işe yaramaya bilir
ve bazen de usta adil bir doktorun neşter ile müdahalesi de merhamet olabiliyor,
akıllıya bir işaret yetmez mi?
Şartlar çabuk değişiyor, dengeler çabuk değişiyor, öğle
değil mi?
⚝⚝⚝
İyi bir paylaşımcı dostluk, cemiyet hayatı için, Empati
ve diyalog!
⚝⚝⚝
Kusursuz dost aramaya kalkışırsanız yalnız kalırsınız,
oysaki sadece rab Allah yalnız kalmaya güç yetirebilir, ona yalnızlık zarar
vermez, fakat yalnızlık insana acıtan bir keder olur, sakın bu kederi isteme,
tavsiye etmem. Zaten insanın asli görevlerinden birisi de yalnız kalmak
değildir! JJJ
Biraz olsun tebessüm etmeyi öğren artık, JJJ sağlıklı
beslenebilmeyi öğren ve zararlı alışkanlıklarını da terk etsen hiç fena olmaz
öğle değil mi? JJJ
Unutma ki rab Allah da tebessüm ederdi, onun tebessümü de hediyeler, ni’metler
dağıtmak varlıklara. JJJ
İnsan, yalnız kalması için değil, bir
cemiyet haline gelerek, iyi, hikmetli bir hayat kurması için var edilmiş, diğer
varlıklarla birlikte hikmetli bir yaşam oluşturmak için var edilmiş. Asıl vazifelerinden
birisi de budur işte insanın, öğle değil mi? Sağlam bir cemiyet yapısı için
ayrıca iyi bir iletişim gerekiyor, iyi bir cemiyet hayatı, doğru bir cemiyet
birlikteliği için iyi bir iletişim gerekli biliyorsunuz. Evet, iyi, hikmetli
bir cemiyet hayatın da doğru iletişim kurabilmek çok önemli ve doğru bir
iletişim için de çok özel ölçülerle diyalog oluşturmak gerekli insanlarla. Çünkü
her insanın anlayış ölçüsü farklı, her bir insanın farklı tavırları, farklı
hassasiyetleri de olabiliyor. Diyalog kelimesinin manasını açıklayalım ilk
önce, şöyle ki diyalog; konuş ve konuştur anlamındadır, yani konuşurken
anlaşılır bir lisan ile ve karşındakilerin anlayabileceği örneklerle açıklama
yaparak, dinleyenleri sıkmadan konuşup, gerektiği yerde de karşındakilere söz
hakkı tanıyarak onları da konuşturup, dikkatlice dinlemektir diyalog. Dinler
gibi yapmak değil, gerçekten, samimiyetle dinlemek gerekli, bunu
hissettirmelisin karşında ki insana. Kırıcı, incitici, azarlayıcı,
ötekileştirici bir eda tavır sergilemeden, Empati kurarak, karşında ki
insanların da duygularını düşüncelerini anlamaya çalışarak, kendini onların
yerine de koyarak, onları daha iyi anlamaya çabalayarak, daha iyi bir iletişim
diyalogu kurulabilir. Ben sana kendini onların yerine koyarak onları anlamaya
çalış derken, onlara tamamen benze demiyorum ki sadece onları daha iyi
anlayabilmek için karşında ki insanı daha doğru anlayabilmek için yapmanı
tavsiye ediyorum bunları, çünkü anlamadan doğru bir iletişim kuramazsın sen de
biliyorsun bunu. Güvensizliği ortadan kaldırmak gerekiyor, bunun için de
güvensizlik verici o iğrenç aldatıcı hamleleri bırakmak gerekiyor, insan içten
olmalı, samimi olabilmeli öğle değil mi? Doğruları söylemiyor muyum? İyi ve
hikmetli bir iletişimin neticesin de güzel bir şeylerin de olabileceğinin
farkına varabilir insan, ben farkına varabiliyorum, sen de farkına
varabilirsin, hepimiz hata yapıyoruz,, sadece hata yapmayan rab Allah’tır ve
sen de çok iyi biliyorsun ki elimizden geldiği kadar sevebilmeyi, israf etmeden
paylaşabilmeyi başarabilirsek, mutlu bir cemiyet hayatının güzel meyvelerini de
birlik de yiyebiliriz. Bu paylaşmaya sevgi de dâhil olsun olmaz mı? Doğru,
hikmetli bir diyalog ile hikmetli bir iletişimin sonucunda ise; iyi paylaşımcı
bir arkadaşlık, iyi paylaşımcı bir dostluk ve hikmetli bir cemiyet hayatı bile
kurulabilir, neden olmasın ki sen buna layıksın, sen iyi bir cemiyet hayatına,
iyi bir fert olarak girebilmeye layıksın,, yeter ki kendin için ve diğer iyi
yürekli insanlar için en doğru bilgileri, en doğru kitapları ve en doğru
arkadaşları seç ve onlarla çoğalmaya, genişlemeye, dünyaya yayılmaya devam
edin! Unutma ki sen dünyanın bir başka ülkesine gitmez isen, belki de iyi
olmayan insanlar gidecekler oralara ve oranın insanlarını zararlı bir şekilde
eğitecekler, tüm dünyaya düşman bir varlık olarak ortaya çıkacaklar. Unutma ki
sen eğitilmesi gereken insanları eğitmez isen o diğer bir başkası belki de
zararlı bir şeyler öğreterek eğitecek ve insanlığa bir cinayet makinesi daha
çıkmış olacak. Erdemli insanlar biran önce sokağı ve aile hayatını da eğitmek
için yeni fikirler bulsalar çok daha iyi olacak, öğle değil mi.? Evet, gitmek
gerekiyor, kendi ülkemizin, kendi şehirlerimizin, kendi kasabalarımızın, kendi
köylerimizin, kendi mahallelerimizin sokakların da bizler olabilmeliyiz, bizler
o insanlarla hikmetli bir eğitim kurabilmeliyiz, birbirimizi anlamaya
çalışabiliriz, birbirimize dünyayı zehirleştirmeye hiç de gerek olmadığını
anlayabiliriz. Bir cennetin var olduğunu düşünüp yeniden tebessüm edebilmeyi
hatırlayabilirizJJJ
birbirimizin yüzüne nefretle değil de, olgun, dürüst bir tebessüm edasıyla
bakabilmeyi başarabiliriz, birbirimizi sıkmadan, bunaltmadan, sıkıntı verici
rahatsızlıklara da sokmadan, güzel bir iletişim kurabiliriz öğle değil mi? Peki
öğleyse, ben de sözleri çok uzatmadan sizleri sıkmak istemiyorum, sağlıcakla
kalın,, Yaşanılabilir bir dünya hayatı için! Ve Tabiî ki de bu dünyanın asıl
kalınması gereken bir karar yurdu olmadığını da bilerek, bunu da aklımızdan
çıkarmayarak, olur mu? Görüşmek dileğimle, JJJ hoşça kalın.
⚝⚝⚝
Ne sevdiğin belli, ne de sevmediğin.
⚝⚝⚝
Bugün çok efkârlıyım,
Hem de çok!
Ve
O çok sevdiğime
Birkaç söz söylemem gerekti
Ve ben de dedim ki
Sevgili Allah’ım
ne sevdiğin belli
Ne de sevmediğin,
Bu da demek oluyor ki
Böyle olması daha iyi,
Olsun,
Ben senden razıyım,
Ben seni çok seviyorum ya.
⚝⚝⚝. Sonnet.
Nafiz coşkun.
Vehm, zan, akla gelen belirsiz fikirler, bir kudrete
dönebilir mi?
⚝⚝⚝
Akla gelen o bazı belirsiz düşünceler var ya, işte ben de
tam da onları düşünüyordum. Onları nasıl bir araya, disiplinli bir siyasetle nasıl
toplayabileceğimin hesaplarını yapıyordum aklım da. Biz bu akla gelen belirsiz
düşüncelere, belirsiz fikirlere vehm, ve ya da zan, şüphe diyoruz. Bu vehm, zan
olayını, kendi faydalı tarafına çevirebilenler olduğu gibi, bazıları da o
vehmlerle, zanlarla, şüphelerle tam da bir şaşkına dönebiliyor, kafası allak
bullak da olabiliyor ve ya da o vehmler, zanlar sebebiyle tam bir şüphecilik
karanlığını yaşamaya başlıyor ki işte tam bu şüphecilik batağı, insanı büyük
bir depresyon’a,, strese sokan ağır bir ruhi hastalık olabiliyor, buna çok
dikkat etmek, meselelere mantıklı, hikmetsel bir erdemlilikle yaklaşmak,
hikmetlice bakmak gerekiyor. Yani aklımızın zihin tarlasına bazen belirsiz
düşünceler, belirsiz hayâller gelir ya işte o bazı belirsiz fikirleri,
vehmleri, zanları marifetli bir ilim insanının basiret gözüyle idrak etmeye
çalışmalıyız. Fakat bu nasıl olacak, işte asıl mesele de bu ya. Ben o dağınık
fikirleri, vehmleri, zanları, şüpheleri, dağınık bir orduya benzetiyorum,
kumandanı ya ayyaş, ya sarhoş, ya mecnun, ya şuuru az, ya şüphe batağına düşmüş
zavallı, ya da ilmi, hikmeti olmayan bir kumandan olabilir. Ya da o dağınık
düşüncelerin, vehmlerin, zanların, şüphelerin kumandanı olan akıl, marifetli,
hikmetli, erdemli, ilim erbabı bir insan da olabilir. Eğer ki o akla gelen
vehmlerin, zanların, şüphelerin kumandanı, ilmi irfanı tam, hikmeti bir insan
olabilirse eğer, o dağınık fikirleri, (hani o dağınık fikirleri vehmleri bir
orduya benzetmiştik ya)işte o dağınık ordusunu hemen bir araya toplayabilir, hikmetlice
eğitebilir, onları kuvvetleştirir, zafer kazanmaya hazır bir hale getirebilirdi
öğle değil mi.? İşte ben o vehmleri, belirsiz düşünceleri bu örneğini vermiş
olduğum dağınık orduya benzetiyorum. Demek ki hem dağınık orduları, hem de o
akıl da ki dağınık fikirleri, dağınık vehmleri, zanları, şüpheri, hikmetlice
doğru kalıplara dökebilecek bir insan, ancak ilim, hikmet, marifet sahibi
olabilmeliymiş, öğle değil mi.? Bilgileri, zanları, şüpheleri, vehmleri,
kuruntuları doğru anlamlandırarak, bilimsel delillerle, manevi sezgi ilham
gücüyle, inceleyerek, gözlemleyerek ve mutlaka erdemli hikmetli, marifet sahibi
bilge insanlarla istişare muhakeme yaparak, hikmetlice anlamlandırıp, sonrasın
da ise o anlamlandırdıklarını faydalı ilimle de kalıplara, cümle kalıplarına
dökebilmelisin. Bu konu da çok güzel bir örnek verebilirim, şöyle ki Adil, usta
bir dedektifin, şüphelileri, zanlıları nasıl takip edip incelediğini bir düşün,
suçlunun kim olduğunu ortaya çıkartabilmek için hem suçsuz masum insanlara
iftira etmeden, onların onurlarını rencide etmeden, nasıl da suçluları
bulabilmek için, zanları, vehmleri,, şüpheleri, o akla gelen belirsiz
ipuçlarını tek-tek inceliyor, durmadan deliller arıyor öğle değil mi? Ortada
bir suçlu varken, kimseleri suçlamak diye bir hakkın da asla olamaz bunu unutma
lütfen, çünkü her varlığın yaratılmış fıtratı onuru elbet de azizdir. Unutma ki
o bazı zanlar hikmetlice kurcalanırsa elbet de doğruya ulaşılabilir, fakat her
zannettiğin bilgi de doğru olmayabilir ve yanlış zanların, yanlış vehmlerin,
yanlış şüphelerin sebebiyle o aziz insan kalbini de kırma lütfen. Allah’a
ısmarladık, hoşça kalın.
⚝⚝⚝
Erdemli, hikmetli insan seni anlayabilir!
⚝⚝⚝
Kendim hakkın da size bir sır verebilirim, şöyle ki
Ben, şuursuzlar ile cahil insanları ikna edemem,
Ben, ancak erdemli, şuurlu,
İyiyi kötüden ayırabilen,
O bilge, anlayışlı insanları ikna edebilirim!
Ne den mi?
Nedeni apaçık ortada zaten,
Doğru olduğun da, o doruluğunu kanıtlayabilmek için
istediğin kadar sağlam deliller de getirmiş olsan bile, cahilin anlayış
kabiliyeti çok zayıf olduğundan dolayı, zaten o cahil de senin o sağlam delillerini
anlayabilecek bir şuura sahip değildir, seni anlamayacak ve ikna da
olamayacaktır böylece. Şimdi seni duyar gibiyim, diyorsun ki para her kapının
kilidini açar diyor gibisin, hayır-hayır ben bunu kastetmiyorum!
Anlatabiliyor
muyum?
Zaten erdemli bir bilgenin de hikmetli bir şuur kuvveti
varsa,
Ki genel de erdemli insanlar da az da olsa hikmet kuvveti
yer alabilmektedir. Elbette ki o
hikmetli şuura sahip erdemli bilge insanlar da seni hemen anlayabilecek ve o
anladığı meselenin doğruluğunu onaylayacaklardır, böylelikle de o erdemli
insanları ikna emiş olursun zaten.
Anlatabiliyor muyum?
⚝⚝⚝
Sizce bu ülkenin çivisi yerinde mi? Bakın bir çivi neler
yapıyor!
⚝⚝⚝
Küçük bir işin, küçük bir detayın, küçük bir teferruatın
önemi ve o küçücük zannedilen teferruatların, küçücük işlerin nelere mâl
olabileceği hakkın da size önemli olabileceğini düşündüğüm bir iki örnek sunmak
istiyorum. Tarihe mâl olmuş, kadim tarihin sayfaları arasın da yerlerini sıkıca
almış iki bilge kumandanın ders verici mahiyette ki sözlerini sizinle paylaşmak
istiyorum, o bilge insan demiştir ki şöyle ki bir çivi bir nalı, bir nal bir
at’ı, bir at bir kumandanı, bir kumandan ise bir ülkeyi mahvedebilir!
Görüyorsunuz öğle değil mi? O önemsiz zannettiğiniz, küçücük bir teferruat
değdiniz o çivi, at’ın nalından düştüğün de neler olabileceğinin farkına
varabildiniz öğle değil mi? Bakın görün ki o at’ın nalında ki bir eksik çivi
koca bir orduyu ve bir ülkeyi mahvetmeye, tarumar, yerle bir etmeye yetiyormuş
oysaki anlatabiliyor muyum? Şimdi o ikinci vermek istediğim söz ise o tarihe
mâl olmuş bir anlatıdır o bilge kumandan şöyle söylüyordu; benim çizmemin bir
çivisi eksik olsa, roma düzeni yerinde değildir derim. Evet, o biraz önceki
at’ın çivisi örneğin de olduğu gibi, bu verdiğimiz örnek ne kadarda anlamlı
öğle değil mi? Bu anlattıklarımın sonucun da, bunlar da demek oluyor ki bir
ülke de her bir görevli, her bir fert, üzerlerine düşen işleri adil, layıkıyla yapabilirlerse,,
o ülke gayet düzenli, mimarisi güzel, kuvvetçe bükülmez bir bileğe, akılca
üstün ve adaletçe hukuksal bir cennete dönüşebilir. Ve böylesine kuvvetli
birlikteliğe sahip düzenin yıkılması da imkânsızlaşabilir. Peki, sizce bu
ülkenin çivisi yerinde mi ne dersiniz, bir bakın ülkede olup bitene yalana
anlarsınız sizlerde bu ülkenin çivisi yerinde mi değil mi diye!
⚝⚝⚝
Parasal zengin ile o parasal fakirlerin durumu hakkın da!
⚝⚝⚝
Hırsızın aklı, gözü ile el’i, fakirin ekmeğin de cebin de
geziyor. Hele bir de hırsızlar makam sahibiyse eğer, eyvah öğle değil mi?
Çünkü hırsızlar, parasal yönden zengin insanlardan
korkuyorlar, parasal yönden zengin insanların korumaları var, elbet de ki
hırsızlar zenginlerin korumalarından korkup o fakirlerin ceplerine
dadanıyorlar, fakirleri soyuyorlar,, zaten bir battaniyesi, donu var fakirin,
daha neyini alıp da zengine verecek bilmiyorum ki zenginleri polis koruyor,
zenginleri askerler koruyor, devlet yetkilileri koruyor, milletin vekilleri
koruyor!
Peki, parasal yönden fakir insanları kimler koruyorlar!
Hadi bunun cevabını hep birlik de bulmaya çalışalım, şöyle ki o parasal yönden
fakirler de kendi kendilerini korumaya çalışıyorlar, fakir insan, kendi
kendisini koruyabilmenin mücadelesini verirken, sonuç itibariyle ya hapishaneye
atılıyor, ya hastaneye yaralanıp atılıyorlar, hastane parasını ödeyemez iseler
eğer üstüne bir de zindanlara atılıyorlar, borç icra faiz batağına atılıyorlar,
kolluk kuvvetleri takibi altına atılıyorlar, ya da kendi kendilerini korumaya
çalışırlarken yaralanıyorlar, ölüyorlar,, üstüne bir de mezar parası
bulamıyorlarsa eğer, e anlayın artık ne demek istediğimi! Tabi ki şuursuz aptalları
da hiç hesaba katmıyorum, Anlatabiliyor muyum?
⚝⚝⚝
İnsanlar
senin anlattıklarını anlasın istiyorsan eğer.
⚝⚝⚝
Eğer ki insanların senin anlattıklarını anlamalarını
istiyorsan,
Kendin bilirsin, anlatmak istediğin kadar anlatabilirsin,
fakat şu gerçeği de aklından hiç çıkartma ki insanlar ancak senin o
anlattıklarını, o kendilerinin anlayışları, akıllarının şuur kapasitesinde ki
kadarını anlayabilirler. Eğer sen insanların anlamalarını arzuluyorsan, e o hal de her insanın anlayabileceği
örnekleri anlatıları söyle. Şunu da unutma ki o her anlattığını ve ayrıca seni de
en iyi anlayabilecek insanlar, hikmetli, faydalı ilme sahip erdemli insanlar
anlayabileceklerdir. Bu da demek oluyor ki insanların, anlayış seviyelerini,
zihin, akıl kapasitelerini erdemleştirip, onlara hikmetli bir aklın nasıl
kullanıldığını öğretebilirlerse, o senin anlattığın her bir şey işte o zaman
daha iyi, daha pürüzsüz, daha net anlaşılabilecektir. Anlatılanları,
gözlenenleri, incelenenleri, hissedilenleri, işitilenleri, koklananları, vs-vs
kısacası gerekli olabilecek faydalı her bir şeyi anlamlandırabilecek bir akıl,
hikmetli şuur kudretine ulaşabilmek gerekiyor öğle değil mi?
Bu yazdıklarımı hiç de yabana atma, bence önemsesen çok
daha faydalı olabilir, çünkü anlaşılamamaktan şikâyet edenler, anlaşılamamaktan
dem vuranlar sizler değilsiniz de kimler peki!
⚝⚝⚝
Sevgilimin Merhamet dokunuşları!
⚝⚝⚝
Ne gam’ına, ne de kederine alışabildik dünyanın /
Dünyanın saadetine de alışamadık ya zaten sorma gitsin! /
Allah’ı seviyorlardı, ben de sevmeye çok çalıştım,
Başaramadım,
Ümit ediyorum ki ben de başarabilirim. /
Sevgilim, seni sevmeyi başaramadığım için senden özür
dilerim, oysaki yıllardır yazdığım binlerce faydalı olan her bir söz, faydalı
olan her bir sevgi, faydalı olan her hamlem senin içindi! /
Benim kuvvetim seni layıkıyla sevmeyi başaramadı
sevgilim, benim doktorum tabibim sensin sevgilim, şafi sensin sevgilim. /
Akıllıyaymış sevmek şerefi / şeref yine, selim, hikmetli,
erdemli akıllıya tâlib oldu. /şeref ile vefa vasıfları gideceği kalbi iyi bilirler,
aşk vasfı da gireceği kalbi asla şaşırmaz. /aşk’ın tavaf edeceği Kâbe bellidir,
sakın sen aşk vasfını hafife alma, o aşk vasfı öğle her şıp sevip terk edenlere
uğrar mı zannediyorsun./kimler mi şaşırır, ya hu insandan başkası şaşırır mı
zannediyorsun! /şaşkın olur da şaşkınlıkla insan, o aklın da ki her bir bilgiyi
birbirine karıştırır, haydi gel de toparla şimdi! Sevgilim, ancak sen
toparlarsın. /sevgilim, âlemi görüyorsun, senden başka sığınacak kimsemiz yok
biliyorsun;
Ey affının, affedişinin büyüklüğünün yanında, pişmanlık
dolu günahlar küçülürken kudretli affediciliğinin huzurun da ve günahlar
silinirken o senin merhametinin dokunuşlarıyla tecellileriyle senin tarafından!
O asıl vatanımız olan cennete bizi alacak olan sevgilim, aşk’ım; e o hal de sen
daha çok neden sevilmeyesin ki ebedi hayat sahibi olan kudreti sonsuz,
sevgilim,
⚝⚝⚝
Bok profesörler ile kopyacı yazarların, benle aralarında
ki fark!
⚝⚝⚝
Benim yazdıklarım ne kadar mı değerli, e peki söyleyeyim
o zaman, o benim yazdıklarım var ya işte onlar, hani o üzerine tükürdüğümüz
toprak var ya, hani o üzerine İşediğimiz, o üzerine bok bıraktığımız toprak var
ya, hani o içine sıçtığımız toprak var ya, o içine tohumlar atıp da sebzeler
meyveler aldığımız toprak, ha işte benim yazdıklarım da o üretimin yaptığımız
toprak gibidir, iyi ya da, iyi olmayan, faydalı ve ya da az faydalı olan,
nihayetin de benim ürettiğim fikirler, bana ait olanlar, nihayetin de
birilerinin kitaplarından, birilerinin fikirlerinden çalmadım, birlerinin
mektupların kitabımmış diye yazmadan, birilerinin yazdıklarını benimmiş gibi
göstermeden, birilerinin yazılarını anlatılarını fotokopi yapmadım, ürettim
nihayetin de, fikir üretmenin ne olduğunu anlayabilen bilen var mı aranız da! O
yıllarca çok paralarla eğitim alan profesör yazar dediğiniz insanların
çoğunluğu kendilerine ait fikirler oluşturup da yazamazlar biliyor musunuz? Peki,
ne mi yaparlar söyleyeyim sizlere, o profesörlerin çoğu o yıllar için de başkalarının
fikirlerini kopyalar, onları kaleme alırlar biliyor muydunuz? Ya hu adam almış
birinin kitabını kendi diline çevirmiş, tercüme etmiş, vay neymiş, büyük yazar
olmuş, evet haklılar, Bok profesörleri de var!
Fikir üret aslanım, fikir üret. İşte benim yazdıklarım da dediğim gibi,
nihayetin de bana ait, benim ürettiklerim, iyi ya da kötü, kopya değil ya
nihayetinde, benimkiler üretilmiş aslanım! İyi ya da kötü kopyalama değil bana
ait! Atom bombasını, yalanı, kibirlenmeyi icat etmedim, fakat sevmeyi, iyi
insan olabilme erdemliliğine ulaşmak mücadelesini ihmal etmiyorum.
⚝⚝⚝
Nilüfer çiçekleri gibi silkelenmeye çabalamak tozlu
kederlerden!
⚝⚝⚝
İnsanlar kendilerine gelen sıkıntıları nasıl faydalı bir
hale çevirebilirler! O bazı sıkıntılardan kurtulmak mücadelesi verirken, doğru
kararlar almayı ve doğru işlere sevk olmaya başlıyor insan. İnanın ki bu
olabiliyor bazen! Hayatını, sağlıklı, doğru, saadetli, güzel, hikmetli yaşamak
için, işte o hayatını yaşadığın kendine, doğru, hikmetli kararlar aldır ve ne
istediğini de çok iyi bilerek, o tercih ettiğin hikmetli olanın peşinden git,
hiç durma, git lütfen! Sen daima, O Hikmetli olanları tercih etmeye gayret
göstermelisin biliyorsun. Ve o tercih ettiğin faydalı, hikmetli seçimleri de
sevmeye başlarsan , onu gerçekleştirmek için de çaba harcarsan eğer, çabanda da
sebat gösterirsen, inan ki bana, o sıkıntılardan kurtulmak mücadelen sana çok
iyi farklılıklar sunacak, hayatın da farkındalıklı kapılar açılacak, sen de o
farklılıkların içerisinde ki hayatın da, özel, keskin, faydalı değişimler
yapabilirsin, öğle değil mi.? Kederli, sıkıntılı, ihtiyaç duyduğun anlar da,
arkadaşlar da, sevgililer de, o gerçek yüzlerini ortaya koymaya başlarlar
bir-bir. Sen o sıkıntılar da aldığın hikmetli kararları gerçekleştirmek için,
hem ruhen, hem de fizîken hazırlıklara başlamalısın. Hayatına bundan böyle,
doğru insanlar, doğru arkadaşlar almaya ve hayatından o tüm olumsuzlukları
çıkararak yeni bir başlangıç yapmaya başlamalısın artık. İnsanlar da, işte o güzel nilüfer çiçekleri
gibi o üzerlerine gelen tozlardan kurtulabilmek için, yani sıkıntılardan
kurtulabilmek için silkelenmeye başlarlar ve insanlar bu sıkıntılardan silkelenmek
mücadelesi verirlerken, hayatların da yeni pencereler, hayatların da yeni
kararlar, yeni kapılar açılmaya başlar.
Yani o sıkıntılardan kurtulmak mücadelesi verirlerken o yol ayrımların
da, yeni, erdemli arkadaşlar seçmeye, farklı, olgunlaşmış düşünceler, farklı,
hikmetli fikirler edinmeye, iyiden kötüyü daha net, daha pürüzsüz ayırabilmeyi
öğrenmeye başlarlar. Bakın gördünüz mü? O nilüfer çiçekleri gibi üzerimize
konan tozlu kederlerden, tozlu sıkıntılardan kurtulmaya başlamakla birlik de,
biz insanlar nasıl da olgun, güzel, seçkin, faydalı ve bulanık olmayan kararlar
alabiliyormuşuz! Demek ki sıkıntılı, kederli olaylar, insanın iyiyi kötüden ve
iyi arkadaşı kötü arkadaştan ayırt edebilmesini ve hatta para kazanabilmek, iyi
bir iş edinebilmek için bile daha sağlam adımlar atmaya başlayabiliyor insan,
hayat dediğin işte, bazen gösteriyor öğle değil mi?
Hoşça kalın, görüşmek dileğiyle.
Allah’a ısmarladık.
⚝⚝⚝
Kalbimiz o hikmetli insanlara dost olabilecek kıvama
geldi mi?
⚝⚝⚝
Gönlümüzün o buzdan soğukluğunu,
Ayazını, kirini pasını alarak, kalbimizi ılıcak
ısıtabilecek bir dost el’i bulabilir miyiz?
Belki de öğle iyi bir dosta layık vasıflar
taşıyamadığımız için rast gelemiyoruz, öğle iyi dostlara diyorum, anlatabiliyor
muyum?
Kalpden kalbe bir yol vardır derler, e
Demek ki benim kalbim, o gönlümü ılıcak ısıtabilecek
dostları çekebilecek kadar erdemleşememiş,
Hikmetleşememişim demek ki
Ben kendi kalbim de kusur arıyorum,
Fakat diğer insanların da tuzaklarına kapılıp düşecek bir
Ahmaklığa da kendimi kaptırmıyorum!
Ah Aşk,
Sen nelere kâdirsin.
⚝⚝⚝.sonnet.
Nafiz coşkun.
Vurdumduymaz cahil bir halk, kendisini o hale koyana
zarar!
⚝⚝⚝
Halkı egoistleştirenler, vurdumduymazlaştıranlar,
nihayetin de kendileri de zarar görebiliyorlar, nasıl mı? İktidarlar, daha etkili yönetebilmek amacıyla millete,
halka körebe oynamayı öğrettiler, saklambaç oynamayı öğrettiler, Vurdumduymazlığı
öğrettiler, bana-neciliği, kibirliliği, bana dokunmayan yılan bin yaşasın
cinayetini öğrettiler, halka susmayı öğrenmeleri gerektiğini hissettirdiler! /susmayı
dayattılar, susturulmayı dayattılar halka, Halka, gizli bir Mobbing (Mobbing,
kelime manasıyla sizinde bildiğiniz gibi psikolojik sosyolojik şiddet, yıldırmak
operasyonu anlamında) işte halka Mobbing terörünü uygulayarak, susmanın daha
iyi bir yol olacağını, tüm insanları yalnızlaştırarak dayattılar, yalnızlığın,
fakirliğin, çaresizliğin elbisesiyle halkı sıkıca kavradılar, susturdular
halkı, insanları birbirlerine düşman ettiler ve sonun da halk hiç bir tepki
göstermemeye başladı.! Bir gün gelecek,
halka bunları yapanlara da saldırıldığın da, halk yine hiç bir tepki göstermeyecek,
hem kendileri, hem de iktidarlar çoktan kaybettiklerini işte o zaman anlamış
olacaklar, fakat işin enteresan güzel tarafı kaybetmiş olacaklar. Anlatabildim
mi? Kaybetmiş olacaklar! Tabiri caizse, kendi mezarlarını hazırlıyorlar, kendi
kuyularını, çocuklarının, sevdiklerinin kuyularını hazırlıyorlar, kadim tarihe
bak, nice yenilmez zannedilen krallıklar ile aileleri, imparatorluklar ile
aileleri, milyonlarca halkın çıplak elleriyle boğuldu, parçalandı, akıllıya bir
işaret yetmez mi.? Teknoloji yenileşiyor, fakat insan yine o aynı hataları,
kadimde ki tecrübe edilmiş hataları yaparak o kendi kuyularını mezarlarını
kazmaya devam ediyorlar.
⚝⚝⚝
İlim ile mârifet hakkın da
hakkın da birkaç satır.
⚝⚝⚝
İlim, hakikati akıl yolundan,
akılla çerçevelendirerek, aklın takatini esas tutarak, attığı her adımı ötekine
esas tutarak, attığı her adımı ötekine icra edip bağlayarak, yolu daim açık ve
mahfuz bulundurarak, ulaştığı her merhalenin hesabını vererek ve daima sebebe
bağlayarak arar ve alet diye de fikri kullanır.(bu yukarıda okuduğumuz üstad Ahmed
necip fazıl Kısakürek’e ait fikirlerden hemen sonra farklı fikirleri de okumaya
devam edelim, şöyle ki İlim, dünya ve tüm güneş sistemlerini ve ahret cennet
gibi hayatlar ile alakalı gerçekleri bilmektir.
İlim, suyu bulmak, suyu
kavramak, suya vakıf olmak, suda tasarruf edebilmek kudreti gibidir, toprağı
bulmak, su ile karşılaşmak gibidir ilim, mârifet ise; O suyu hikmetlice
değerlendirmek, o su ile israfsız yeterlice yıkanabilmek, serinleyebilmek ve o
sudan içip, içerebilmektir, o sudan her canlının faydalanması için yardımcı
olabilmektir.
İlim, toprakla karşılaşmak
gibidir, toprağa vakıf olmak, toprağın üzerinde tasarruf edebilmek kudretidir,
mârifet ise; toprağı kavramak, toprağın niteliğini niceliğini anlamak gibidir,
toprağı her canlının faydalanabilmesi için, bereketli sebze meyvelerle,
çiçeklerle yeşertmektir, onlarla eczalar yaparak, canlı varlıkların hizmetine
sunmaktır. Mârifetullah ise; kendisinden başka ilah olmayan o sanatkârımız olan
rab Allah’ı isim sıfatlarıyla bilmek tanımak, zatının sıfatlarının eşsiz
benzersiz olduğunu anlayabilmek ve bu bilgiler ile muhabbetullaha, yani rab
Allahın emirlerini bilerek şuurluca, Aşkla itaat ederek, Aşk ile ona bağlığa
vefa, sebat gösterebilmektir. Hoşça kalın.
⚝⚝⚝
Senfoni
gülüşü.
⚝⚝⚝
Amerikalı, Fransız, batılı
kölelerin bir hürriyet şarkısıydı o caz müziği, bir baş kaldırıştı haksızlığa
ırkçılığa karşı caz müziği! Ben de sizlerden birisiyim diyordu caz müziği,
benim de sizlerden hiç de bir farkım yok diyordu aslın da, fakat bir fark
vardı, o fark ise köleleştirilmiş insanlar o diğer insanları köleleştirmiyorlardı,
işte bu yanıyla benzemiyorlardı birbirlerine, insanlık tarafıyla aynıyız demek
istiyordu caz müziği.!
Her çalınıp söylenişin de
bizler aynıyız demek istiyordu, evet, elbet de aynılardı, o yumuşak ile
hırçınlığın ortasın da bir ses çıkartıyordu, güçlü bir gırtlağa sahipti ve
gizli bir isyan çığlığı koparan soluğuyla caz müziği, kendini
anlamlandırabiliyordu akıllar da.
Çok sesli bir senfoni gülümsemesi
gibiydi caz müziği aslın da! Gülümsedi
Ve başardı!
Peki, o caz müziğinden başka
senfoni gülümsemesini gösterebilenler varmıdır, evet var, kimler mi?
Söyleyeyim o zaman,
Bir şehri ve bir ülkeyi gülüşleriyle, neşelenmeleriyle
güzelleştirenler kimlerse, işte o senfoni gülümsemesine sahip olanlar da
onlardır, bildiniz, evet,
Tabi ki çocuklardır o en güzel senfoni gülümsemesini
seslendirenler. İnanın bana doğruyu söylüyorum, tamam öğleyse,
Hoşça kalın.
⚝⚝⚝
Başkanlık mı? Senato mu? çok partili meclis mi? krallık
mı? vs!
⚝⚝⚝
Bir kenar mahalle ağzıyla ince-ince dokunduralım siyasal
sistemlere! Evet, bir kenar mahalle ağzı kullanarak yapalım bu anlatıyı olmaz
mı? Şöyle ki
İster çok partili sistemi, ister krallık, ister
padişahlık sistemi veya da senato sistemi, kısacası ne türden ideoloji sistemi,
iktisadi sistemi, siyasal yönetim sistemi ne türden yaparsan yap, önemli olan o
sistemi doğru adaletli kullanıp, o sistem üzerin de adil olarak hüküm
verebilmendir. Bir örnekle işin farklı bir boyutta ki ciddiyetini de açıklamaya
çalışayım, şöyle ki her bir sistem, iki tarafı çok keskin, parlayan kuvvetli
bir kılıca benzer, eğer o kılıcı adil olarak kullanabilmek kudretine sahip
olamaz isen,, gelir bir başkası senin elinden alır ve o elinden almış olduğu o
senin kılıcınla seni öldürür. Ve ya da sen doğru kullansan bile, eğer ki senden
sonra gelenler doğru kullanmayı başaramazlar ise, yine bir zalim firavun gelir
alır o sistem iktidar kılıcını ve o kılıcı senden sonra ki halkın boğazına
vurur başına geçirir, kana bular her bir yanı. Bilmem anlatabildim mi.? İyi
olsun yeter ki dürüst olan o hangi yönetim şekli gelirse gelsin, önemli olan,
başkanlık, senato veya çok partili meclis, krallık, padişahlık gibi, kısacası
ne tür siyasi iktidar yönetim sistemleri olursa olsun, yukarıda da söylediğim
gibi, önemli olan o siyasi yönetim şekli birbirinden farklı olan o iktidarların
hırsızlık yapmayarak, adil bir şekilde, hikmetli bir akılcılıkla, adil hür
hukuk devletinin egemenliğini koruyabilmesi ve halkını daima doğru bir refah
seviyesin de ilerletebilmesidir. Eğer ki getirilen yönetim şekli, hırsızlığı
engelleyebilecekse, daha hikmetli adil ekonomik programlar, yüksek sanatsal faaliyetler,
sağlık hizmetleri, sağlıklı beslenme, tarımsam ilerleme, aziz dürüst ahlaki bir
eğitim, üst düzeyde teknolojik ve kimya da ilerlemek gibi vs daha çok bir
şeyler de sayabilirdik tabi ki kısacası o siyasal iktidarlar faydalı her bir
işte daha ileri bir düzeyde faydalar verebilecekse eğer ve o yapılmak istenen
hikmetli büyük faydalı işleri engelleyen engelleri de ortadan kaldırıp, hür
adil paylaşımcı bir yönetim uygulaması yapılarak, tek bir adil hukuk
merkezcilik çatısı altında birleştirebilecekse bu insanları eğer ve liderini,
liderin ekibini, memurları,, halkı hırsızlık yapmayıp adil olabileceklerse eğer,
E o hal de o getirmek istediğiniz sistem her ne ise neden olmasın ki ve ayrıca
hırsızlıkları o alfabelerde ki harfler yapmıyor ki o harflerle sistemler
kuranlar yapıyorlar hırsızlığı ve hiç de gözleri doymuyor haksız mıyım? Peki,
soruyorum sizlere, gelen o hangi yönetim sistem türü içerisindeki insanlar
hırsızlık yapmadı ki!
Aklı olana bir işaret yetmez mi?
⚝⚝⚝
Kurşun
kalemden.
⚝⚝⚝
Anlamını bilmediğin kelimelerle dolu bir kitabı sözlüksüz
okumaya çalışmak; gökyüzüne gözlerini ellerinle kapatarak bakmaya benzer!
Lisanını bilmediğin bir lisan ile yazılmış olan kitapları
defalarca okumaya çabalamak ise denizin dalgalarının üzerlerine evinin temelini
yapmaya inşa etmeye benzer!
Düşmanla yüzleşmek gibi oluyor bazen kederleriyle
boğuşmak sevgilinin!
Düşman ile yüz yüze gelmeye benziyor bazen sevgilinin
cefaları!
Kendin ile yüzleşmek ise bazen iblis ile aynı masada
şarap içmek gibi olmuyor mu?
Hesaplaşmak kendinle, kamışı kamışlıktan kopararak,
içerisine nefesini dökerken inlemek gibi olmuyor mu bazen de!
Peki ya sen ne düşünüyorsun!
⚝⚝⚝.sonnet.
Nafiz coşkun.
Tutunmak.
⚝⚝⚝
Sonunu
Yarınını
Bilmediğim
Bir
Hikâyenin
İçerisindeyim,
Tutmaya
Gelmiyor
Hiçbir
Dalı
Hayatın,
Tutunca
Hemen
Kırılıveriyor.
⚝⚝⚝.sonnet.
Nafiz coşkun.
Kendine karanlık yapmaktan vazgeç dünyayı!
⚝⚝⚝
İnsan,
Cefa
Çektirmekten
Usanırdı da,
Fakat
Yar,
Sevgili
Cefa
Çektirmekten
Usanmadı.
Dedim ki
Çek gözlerinden ellerini
Bırak artık kendi kendine
Karanlık yapmayı dünyayı!
⚝⚝⚝.sonnet.
Nafiz
coşkun.
Malkom x mektupları.
1
⚝⚝⚝
Malcolm X, hacda uğradığı fikri değişikliğini
dile getiren birçok mektup yazar. Ablası Ella’ya, hanımı Betty’ye ve Harlem’de
yeni kurulmuş olan Müslüman Camii (Muslim Mosque Inc)’ne gönderdiği mektuplarda
uğradığı fikir inkılâbını anlatır. Lideri olduğu Muslim Mosque’a gönderdiği
mektubun aynı zamanda basına dağıtılmasını ister. O mektubun içeriği Şöyle ki
…
“Hz. İbrahim’in (a.s) ve Hz. Muhammed’in
(s.a.v) Kutsal Kitap’ta adı geçen tüm peygamberlerin diyarı olan kadim Kutsal
Belde’de bütün renklere ve bütün ırklara mensup insanlar arasında görülen
sarsılmaz, gerçek kardeşlik ruhunun bir eşine daha rastlamadım. Geçtiğimiz
hafta, her renkten insanın bana gösterdiği cana yakınlık karşısında
büyülenmiştim, dilim tutulmuştu sanki.
Kutsal şehir Mekke’yi ziyaret etmekten duyduğum
mutluluk sonsuzdur. Muhammed adındaki mutavafın rehberliğinde Kâbe’yi yedi kez
tavaf ettim. Zemzem kuyusundan su içtim. El-Safa ve El-Merve tepeleri arasında
yedi kez, koşarak gidip geldim. Eski devirlerden kalma Mina şehrinde ve Arafat
dağında namaz kıldım.
Dünyanın her yerinden gelen, yüz binlerce hacı
vardı. Her renkten insan vardı; mavi gözlü sarışınlardan tutun da Afrikalı kara
derililere değin. Ama tümümüz de, birlik ve kardeşlik anlayışına bağlı kalarak,
aynı ibadeti yapmakla bütünleşiyorduk, oysa Amerika’da gördüklerimize bakıp
beyazlarla ötekiler arasında hiçbir zaman, kardeşlik diye bir şeyin var
olmayacağına inanırdık. Amerika’nın İslam’ı tanıması gerekir, çünkü Amerika’yı
başındaki ırk belasından temelli olarak kurtarabilecek tek şey İslam dinidir.
Müslüman ülkelere yaptığım geziler sırasında, Amerikan toplumunda “beyaz”
olarak damgalanabilecek kişilerle tanıştım. Konuştum, hatta onlarla aynı masada
yemek yedim; ama İslam dini sayesinde bu insanların kafasında “beyaz” damgasını
yiyecek hiçbir düşünce barınmamaktadır. Çeşitli renklere mensup olan insanlar
arasındaki samimiyetin ve gerçek kardeşliğin böylesine hiç tanık olmamıştım;
birbirlerinin renklerine aldırdıkları bile yok.
Benden duyduğunuz bu sözler karşısında, kim
bilir, şaşırıp kalacaksınız. Ama hac sırasında gördüklerim, karşı karşıya
geldiklerim, eskiden beri sahip olduğum düşünce kalıplarının birçoklarının yeni
baştan düzene sokmamı ve eskiden beri sürdürdüğüm birçok yanlışlıkları bir yana
itmemi gerekli kılmıştır. Benim için pek zor olmadı bunlar katı inançların
bulunmasına karşın, her zaman gerçekleri araştıran ve yeni bilgilerin, yeni
deneylerin göz önüne serdiği hayat ilkelerini kabullenen birisi olmuşumdur hep.
Gerçek peşinden koşturan akıldan, yapacağı her atılımda belli bir esnekliği hiç
elden bırakmaması beklenir; işte ben, bu esnekliğe kapılarımı sonuna değin açık
tutan bir insanım.
İslam dünyasına geldim geleli on bir gün
oluyor; o gün bu gündür de, gözleri maviler mavisi ve saçları sarılar sarısı ve
tenleri beyazlar beyazı olan Müslüman kardeşlerle aynı yaratıcıya inandığımız
için aynı tabaklardan yemekteyiz, aynı bardaktan içmekteyiz, aynı yataklarda
(ya da aynı halılarda) uyumaktayız. Ve gene, “beyaz” Müslümanların sözlerinde,
davranışlarında, tutumlarında; Nijerya’dan, Sudan’dan, Gana’dan gelen Afrikalı
siyah Müslümanların gösterdikleri samimiyetin aynısını bulmaktayım.
Hepimiz de gerçekten “kardeş” gibiyiz, çünkü bu
insanların aynı ilaha yönelen inançları; kafalarındaki tüm “beyaz” imajları,
davranışlarındaki tüm “beyaz” imajları, ruhlarındaki tüm “beyaz” imajları silip
atmıştır.
Buradan şöyle bir sonuca varıyorum ben;
Amerikalı beyazların, Allah’ın tekliğine inandıklarını var sayalım bir an, bu
durumda belki, insanın tekliğine de gerçekten inanmaya başlayacaktır beyazlar.
Bunun sonucu olarak da, kendi deyimleriyle, renk “ayrılıkları” yüzünden
başkalarını tedirgin etmeyi, başkalarını engellemeyi, başkalarını yanlış
ölçütlerle değerlendirmeyi bırakacaklardır.
Önüne geçilemez bir kanser gibi Amerika’nın
başına bela kesilen ırkçılıktan bunalmış Amerikalı sözüm ona “Hıristiyan” beyazların
kalpleri, daha önceden denenmiş ve böylesine ciddi bir sorunda başarısı
kesinlikle kanıtlanmış bir çözüm karşısında az buçuk yumuşamalıydı. Belki, daha
iş işten geçmemişken, kaçınılmaz bir felaketten ancak bu şekilde kurtulabilirdi
Amerika. Almanya’nın başına gelenler de aynı ırkçılıktan gelmişti ve
Almanya’nın ırkçılığı kendi başını yemekten başka bir şeye de yaramamıştı.
Kutsal Belde’de geçirdiğim her saat, Amerika’da siyahlarla beyazlar arasındaki
çekişmelerin içyüzünü daha yakından tanıma şansı veriyor bana. Amerikalı
zenciler, besledikleri ırksal düşmanlıklar nedeniyle, asla kınanamaz; çünkü
bunların yaptıkları, Amerikalı beyazların dört yüz yıldır bilinçli olarak
sürdürdükleri ırkçılığa karşı bir tepkiden ibarettir. Ama ileride Amerika intihar
yolunu tuttuğu zaman, deneyimlerime dayanarak kesinlikle inanıyorum ki,
fakültelerdeki, yüksekokullardaki genç beyaz kuşaklar akla karayı daha iyi
seçebilecekler ve birçokları gerçeğin yolunu, kutsal olanın yolunu
bulabileceklerdir; Amerika’nın başındaki bu ırkçılık belasını savabilmesi için
geriye kalan tek yol da budur zaten.
Hayatımda asla böylesine bir itibar görmedim
ben. Hayatımda bundan daha alçakgönüllü, bundan daha sıkılgan hissetmedim
kendimi asla. Kimin inanası gelir, bir Amerikan zencisi için bunca izzet-ü
ikramda bulunulduğuna? Birkaç gün önce, bir Birleşmiş Milletler diplomatı, bir
büyükelçi, kralların çok yakın dostu, Amerika’da hiç kuşkusuz önce “beyaz”
olarak görülecek birisi, oteldeki kendi dairesini, kendi yatağını bana verdi.
Bu kişi aracılığıyla, şu Kutsal Belde’nin hâkimi Kral Faysal, benim Cidde’de
olduğumdan haberdar oldu. Hemen ertesi sabah, Kral Faysal’ın oğlu bizzat yanıma
gelip, şevketli babasının arzusu buyruğu üzerine devlet konuğu olarak kabul
göreceğimi bildirdi bana.
Protokol Bakanı, beni kendisi, götürdü Hac
Kurulu huzuruna. Zat-ı Muhteremleri Zeyh Muhammed Harkan kendi ağzıyla onay
verdi Mekke’yi ziyaret edebileceğime dair. Bu Muhterem zat bana, Amerika’da
İslam’ın yılmaz bir savunucusu olmam için dua ettiğini söyledi. Bir araba, bir
şoför ve bir de rehber vermişti benim hizmetime, Kutsal Belde’nin her yerini
canımın istediği gibi gezip göreyim diye. Gittiğim her şehirde klima cihazlı,
hizmetçili daireler ayrıldı bana hükümet tarafından. Bana öylesine payeler
verileceğini hayalimden bile geçirmezdim; oysa bu payeler Amerika’da, olsa-olsa,
bir krala verilir, bir zenciye değil.
Hamd, Âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur.”
Saygılarımla, El-Hajj Malik El-Shabazz (Malcolm
X)
Malkom x mektupları.
2
⚝⚝⚝
Hac benim için çok özel bir tecrübe oldu
“Mekke,
Suudi Arabistan – 26 Nisan 1964
Burada,
kutsal Mekke şehrinde -ki dünyadaki en kutsal şehir olduğu ve gayrı müslimlerin
üzerine göz dahi koymasının yasak olduğu muhakkaktır- Hac ibadetimi henüz
tamamladım. Bu Hac ibadeti bütün Müslümanların hayatında en önemli etkinliktir
ve şu anda burada 226.000 civarında insan Arabistan’ın dışından gelip hazır
bulunmakta. En büyük grup Türkiye’den gelmiş, 50.000 kişi civarında ve 600’den
fazla otobüsle. Bu, Batılıların Türkiye’nin İslamiyet’ten dönme yolunda
olduğuna dair propagandayı yalanlıyor.
Amerika’dan
Mekke’ye Hac için gelmiş sadece 2 kişi daha tanıyorum ve ikisi de İslam’a
dönmüş olan Kızılderililer. Elijah
Muhammad, 2 oğlu ve 2 takipçisi Mekke’yi daha önce Hac sezonu
dışında ziyaret etti ve onların ziyareti, Hacc’ın bir küçüğü denebilecek olan
umre ibadeti amacıylaydı.
Müslüman
âleminde umre yapmak dahi bir ilahi lütuf olarak düşünülüyor. Benden önce 10
Amerika vatandaşının dahi Mekke’yi ziyaret ettiğinden şüpheliyim ve inanıyorum
ki Hacc ibadetini yapan ilk Amerika doğumlu siyah olacağım. Beni itekleyen tek Saik’in(sebep)bu
olduğunu söylemiyorum ancak bunun ne denli harika bir lütuf ve amaca ulaşma
durumu olduğuna, ayrıca kendini entelektüel açıdan daha iyi bir konuma
getirebilmek ve kendini buranın hakiki ışığında gözden geçirebilmek,,
sonrasında da kendi bilgini hakiki bir yere oturtabilmek için bir imkân
olduğuna işaret ediyorum.
Şehirlerin
en kutsalına yaptığım bu Hac benim için çok özel bir tecrübe oldu; öte yandan
da beni en çarpıcı düşlerimin de ötesinde, birtakım hiç beklemediğim lütuflara
da mazhar etti.
Cidde’ye
varışımdan kısa bir süre sonra Prens Muhammed Faysal ile buluştum ve muhteşem babası, Kral Faysal’ın beni Arabistan
Krallığı’nın misafiri olmak üzere beklediğini iletti. Ondan sonra olanları
anlatabilmek için birkaç kitap yazmak gerekir ancak şunu diyebilirim ki Kral’ın
lütfu ile Cidde, Mekke ve Mina’da 5 yıldızlı otellerde kaldım; ayrıca biz özel
araç, şoför, dini rehber ve hizmetime verilen görevlilerin eşliğinde.
Hac sırasında deneyimlediğim birçok şey beni düşünce
yapımı tekrar düzenlemeye zorla
Hiçbir
zaman bu kadar büyük bir şekilde onurlandırılmamıştım ve şu ana kadar hiçbir
onur ve saygı beni böyle daha mütevazı hissettirmemişti. Böyle lütufların bir
'Amerikan zencisinin' başına geleceğine kim inanırdı ki! Fakat Müslüman
âleminde kim ki İslam’ı kabul eder ve beyaz yahut siyah olmayla ilişiğini
keserse, sadece 'insan' olarak tanınır; çünkü burada, Arabistan’da insanlar
Tanrı’nın bir olduğuna ve insanların da 'bir' olduğuna, tek bir aileye mensup
olduğuna inanıyor.
Daha
önce böyle samimi bir misafirperverliğe ve kardeşliğin böylesine gerçek bir
uygulamasına şahit olmamıştım. Açıkçası, bu Hac sırasında deneyimlediğim birçok
şey beni düşünce yapımı tekrar düzenlemeye ve daha önce sonuca vardığımı
düşündüğüm bazılarını bir kenara atmaya zorladı.
Bu
'hakikate erişmek için düzenleme' fikrinin idraki benim için zor olmadı, çünkü
inandığım şeye dair katı ikna olmuş halime rağmen her zaman açık fikirli olmaya
çalıştım. Asla sonu gelmeyecek bir entelektüel arayışa sahip birileriyle el ele
gitmenin gerektirdiği esnekliği yansıtması için bunun gerekli olduğuna inandım.
Burada
her renkten ve dünyanın her yerinden Müslümanlar var. Mekke’de (Cidde, Mina ve
Müzdelife’de) geçirdiğim günlerde Hac ritüellerini anlamaya çalışırken
krallarla vb. diğer yöneticilerle aynı tabaktan yedim, aynı bardaktan içtim ve
aynı kilimin üzerinde uyudum. Ten rengi beyazlardan beyaz olan, gözleri en
mavilerden mavi olan, saçları en sarışınlardan sarışın olan kardeşlerimle…
Onların mavi gözlerinin içine bakabildim ve beni aynı gördüklerini gördüm.
Çünkü onların 'tek bir Tanrı’ya' olan inancı zihinlerinden 'beyazı' silmişti ve
bu otomatikman onların farklı renkteki insanlara olan tutum ve tavırlarını
değiştiriyordu. Onların 'Tevhide (Birliğe)' olan inancı onları Amerikalı
beyazlardan farklı kılıyordu ki onların rengi onlarla olan diyaloğumda bir role
sahip değildi. Tevhide duyduğu samimi inanç ve tüm insanları eşit kabul edişi
onların beyaz olmayanları da İslam kardeşliği altında eşit görmesini sağlıyor.
Amerika’nın ırka dair delice takıntısı
Eğer
Amerikalı beyazlar İslam dinini kabul etseydi, eğer Allah’ın birliğini kabul
etselerdi, insanların da bir oluşunu samimiyetle kabul eder ve diğerlerine
'renklerine göre' değer vermeyi bırakırlardı. Özellikle Amerika’da çaresi
bulunamayan bir kanser gibi ırkçılığın yayıldığı günümüzde tüm düşünen
Amerikalıların, ırkçılığa karşı çözümü zaten ortaya koymuş olan İslam ile daha
fazla ilgilenmeleri gereklidir.
Bir
siyahi Amerikalı asla ırk temelli güttüğü 'kin' sebebiyle suçlanamaz çünkü
onunki sadece beyaz Amerikalıların bilinçli olarak uyguladığı ırkçı pratiklere
karşı bilinçaltındaki birikimden doğan bir tepki veya savunma mekanizmasıdır.
Fakat Amerika’nın ırka dair delice takıntısı, onu intihara eşdeğer bir yola ve
aşağısında dipsiz çukurların olduğu bir uçurumun kenarına sürüklüyor. Ben
inanıyorum ki, henüz gençliğin etkisi altında olan kolejlerdeki, üniversitelerdeki
yeni nesil beyaz Amerikalılar, engellerle önü daha az kapatılmış
entellektüeller, 'kötüye işaret eden bu durumu' görecek ve manevi kurtuluş için
İslam dinine dönecek. Hatta yaşlı nesilleri de, onlarla beraber dönmeleri için,
ikna edeceklerdir.
Irkçılığın
her zaman yol açtığı gibi beyaz Amerikalılar bu felaketten kaçınılmaz şekilde
yıpranacaklardır. Hitler Almanyası
buna en iyi örnektir.
Şimdi
Mekke’yi ziyaret ettim ve kişisel ruhani yolumu İslam’ın derinliğini daha iyi
idrak edebileceğim bir noktaya yönelttim. Afrika’da, anavatanımda yolculuğuma
iki gün daha devam edebilirim. Allah izin verirse, 20 Mayıs’ta New York’a
dönene kadar Sudan, Kenya, Tanguanyika, Zanzibar, Nijerya, Gana ve Cezayir’i
ziyaret edebilirim. Bu mektubu arzu ettiğiniz şekilde değerlendirebilirsiniz.
Hacı Malik El-Shabbazz (Malcolm X)”
⚝⚝⚝
Ne
yapalım?(malkom x)
⚝⚝⚝
Bir taş at.
Bir taş daha at.
Bir şiir ateşle.
Bir yumruk yükselt.
Sesini yükselt.
Bir çocuk yetiştir.
Bir maske tak.
Duvara bir slogan yaz.
Şehitleri an.
Bir hayal kur.
Bir barikat kur.
Tarihine sahip çık.
Sokaklara sahip çık.
Bir slogan at.
Bir kurşun at.
Bir tohum ek.
Bir ateş yak.
Bir cam kır.
Terle.
Sahte belge düzenle.
Bir bildiri bastır.
Bir kanun kaçağını barındır.
Bir yara sar.
Bir dosta sevgi göster.
Silahını temizle.
Hakikati söyle.
Bir miting düzenle.
Arkanı kolla.
Gökyüzüne bak.
İz bırakma.
İşçilerden öğren.
Bir yoldaşa öğret.
Bir hücreyi ziyaret et.
Bir savaş esirini kurtar.
FBI’ın gizli dosyalarını çal.
Kendi kalbini çal.
Parolayı aklında tut.
Bir aynasızı silahsızlandır.
Bir füzeyi çalışmaz hale getir.
Bir fıkra anlat.
Bir plan yap.
Bir ümit ışığı gör.
İsmini değiştir.
Bir teoriyi test et.
Bir dogmaya meydan oku.
Korkunu kullan.
Bir damla gözyaşı akıt.
Haritayı incele.
Hainlerle hesaplaş.
Ağırlığını hakkıyla taşı.
Biraz daha ağırlık kazan.
Sevmek için mücadele et.
Sevdiğini bir daha söyle.
Sınırı aş.
Şiir: MALKOM X
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Haydi! Aklını basına al, düşün; yepyeni, şimdiye
kadar kimsenin söylemediği, güzel, derin manalı bir söz söyle de,
Şu köhne dünya tazelensin, yenilen-sin!
Sözün öyle hoş olsun ki, dünyanın hududunu assın; hududu da, ölçüyü de
Bilmesin!
• Senin mübarek nefesinle ihtiyarlığı
bırakıp gençleşmeyenin toprak basına! Senin teneffüs ettiğin havayı-teneffüs
Eden, senin nefesini içine çeken; bastan
basa hoş bir renge boyanır yahut da ses olur, göklere yükselir!
• Kim senin kapına halka olursa, o, hemen
altın gibi değer kazanır, altın olur. Hele onu elinle tutup kapıyı sen
Açarsan, içeriye mahremi olur; seninle
beraber evin içine bir dost gibi girer!
• İnsan bedeninin aslı olan balçıktaki su,
söz söyleyen bir inci olabileceğini bilir mi idi, düşünür mü idi? Yine
Balçıkta ki toprak, sırlar söyleyen bir
bakış haline geleceğini nerden bilecekti?
• Hz. Salih'in devesi dağdan doğmadı mı? Ben,
simdi iyice anladım ki, dağ bile senin geleceğinin müjdesini duyunca
Yürük bir
deve olur!
⚝⚝⚝
Mevlana Celaleddin Rumi, mesnevinin ilk on sekiz beyt’i.
⚝⚝⚝
1. Dinle, bu
ney nasıl şikâyet ediyor, ayrılıkları nasıl anlatıyor:
Beni kamışlıktan kestiklerinden beri feryadımdan erkek, kadın… Herkes ağlayıp
inledi.
Ayrılıktan parça-parça olmuş, kalp isterim ki, iştiyak derdini açayım.
Aslında uzak düşen kişi, yine vuslat zamanını arar.
5. Ben her
cemiyette ağladım, inledim. Fena hallilerle de eş oldum, iyi hallilerle de.
Herkes kendi zannınca benim dostum oldu ama kimse içimdeki sırları araştırmadı.
Benim esrarım feryadımdan uzak değildir, ancak (her) gözde, kulakta o nur yok.
Ten candan, can da tenden gizli kapaklı değildir, lâkin canı görmek için
kimseye izin yok.
Bu neyin sesi ateştir, hava değil; kimde bu ateş yoksa yok olsun!
10. Aşk
ateşidir ki neyin içine düşmüştür, aşk coşkunluğudur ki şarabın içine
düşmüştür.
Ney, dosttan ayrılan kişinin arkadaşı, haldaşıdır. Onun perdeleri,
perdelerimizi yırttı.
Ney gibi hem bir zehir, hem bir tiryak, ney gibi hem bir hem dem, hem bir
müştak kim gördü?
Ney, kanla dolu olan yoldan bahsetmekte, Mecnun aşkının kıssalarını
söylemektedir.
Bu aklın mahremi akılsızdan başkası değildir, dile de kulaktan başka müşteri
yoktur.
15. Bizim
gamımızdan günler, vakitsiz bir hale geldi; günler yanışlarla yoldaş oldu.
Günler geçtiyse, geçip gitsin; korkumuz yok. Ey temizlikte naziri olmayan,
hemen sen kal!
Balıktan başka her şey suya kandı, rızkı olmayana da günler uzadı.
Ham, pişkinin halinden anlamaz, öyle ise söz kısa kesilmelidir vesselâm.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden
seçmeler.
⚝⚝⚝
• Bu ne hoş kokudur, ne hoş kokudur? Acaba
o gül yanaklı sevgili gül bahçesinden mi geliyor?
• İlkbahar gecesi mi, öd ağacı mı; yoksa
misk mi, amber mi? Yoksa Yusuf aleyhisselam acele acele ıtırlar
Pazarından mı geliyor?
• Bu nasıl bir nurdur? Bu nasıl parıltıdır?
Bu ay mıdır, güneş midir? Yoksa yalnızlığı arayan Hakk dostu Muhammed
Aleyhisselam dağdan, mağaradan mı teşrif
buyuruyor?
• Selvi boylu sevgili gezmeye çıkınca,
dünya gül bahçesi olur; kendini gösterince de, kıyamet kopar!
• Biz, bütün insanlar, duvardaki resimlere
benzeriz; bizi resmedenin, bizi yapanın ışığı vurunca o zaman canlanır,
Uyanmaya
baçlarız!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden
seçmeler.
⚝⚝⚝
• Sevgili, bizi develer gibi yularımızdan
tutmuş çekiyor! Bakalım, kendi sarhoş devesini hangi katara, hangi develer
Arasına katacak?
• 0; canımı da. Bedeni mi de hasta etti,
yaraladı! Gönül sişe mi kırdı, boynumu da bağladı! Bakalım, beni ne ise
Çekip götürecek?
• Sanki ben onun oltasıyım, ağıyım;
balıklar gibi beni tutuyor, karaya atıyor! Gönül tuzağımı da, av beyine doğru
Çekiyor!
• 0; yalnız beni değil, göğün altındaki
bulutlar katarını da çeker, dağlara, mağaralara doğru götürür, ovaların sâkîsi
Yapar, susuzlukları giderir!
• Gök, gürleyerek davul çalıyor! Artık,
tabiatın cüz'i de, küllü de dirilmiştir! Ağaçların gönüllerine, güllerin
Burunlarına hoş bahar kokulan geliyor!
• 0; çekirdeğin gönlüne meyve olma isteğini
veriyor, ağaçların sırlarını yapraklar halinde, meyveler halinde
Dallarına asarak açıklıyor!
• Gerçi kıs mevsiminin dondurucu soğukları,
cefası bahçeyi terk edince bahçe sevindi, güzelleşti, mahmurlaştı ama
Bu da, her şey gibi devamlı olmayacak! Yaz
mevsiminin kavurucu sıcakları gelince, ilkbaharın da, bahçenin de güzelliği
Kalmayacak,
mahmurluğu gidecektir!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Gül, bu gece, sevgilinin saçları gibi
canlar bağışlıyor; ayın nurlar saçan yüzü de, sevgilinin yanağına benziyor.
• Yıldızlar, gökyüzünde başıboş avare
asıklar gibi dönüp dolaşıyorlar. Onların gönüllerinin yanışından akıl bile
isten
Güçten kaldı, düşünemez oldu!
• Can sakîsi gizlilik âleminin kadehi ile
öyle bir şarap sundu ki, yıkılıp kendimden geçtim; ayık kalan kim, belli değil!
• Sen, geceleri, hastalardan başkasını ağlayıp
inler, uyanık kalır bulamazsın! Ama ben ağlamasam, inlemesem bile
Hasta gönül ağlar, inler!
Fuzulî merhumun bir beyti söyle:
"Şeb-i yeldayı müneccimle muvakkit(vakti
belirleyen)ne bilir!
Müptela-yı gama sor kim geceler kaç
saat!"
(Uzun geceyi vakit belirleyen, yıldızlarla
uğrasan kişiden sorma; gecelerin ne kadar uzun olduğunu sen gamlı
Kişilerden sor!)
• Ey gönül; çırpınıp duran su denizde Yunus
gibi ağla, inle! Çünkü gece timsahı ask denizinde adam yiyeceğe
Benziyor!
• Canda, su yeryüzünden, su gökyüzünden
bambaşka, acayip bir gök, acayip bir pazar var fakat kıskançlığından
Ötürü o
pazar gizli kalıyor!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ey simdi ten kafesinden ayrılmış olanlar!
Tekrar bir yüz gösterin, görünün de söyleyin; neredesiniz?
• Ten geminiz su denizde kırık bir halde
kaldı. Ey balıklar gibi ölüm denizine dökülenler; bir an için olsun, bu sudan
Çıkın, kendinizi gösterin! Yoksa hayat
mücadelesi vererek günlerin havanında inciler gibi dövülüp toz mu oldunuz?
• Fakat o toz, hakikati arayanların
gözlerinin sürmesidir! iyi görebilmek için o sürmeyi gözlerinize sürün, sürün!
• Ey ruh âleminden bu dünyaya doğup
gelenler! Ölüm gelince ürkmeyin, korkmayın! Bu, ölüm değil, bu ikinci bir
Doğumdur;
doğun, doğun!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ey karanlık geceyi uykuda geçiren mümin!
Dua zamanı geldi; haydi, kalk! Ey kötülük etmeyi adet edinmiş nefis;
İbadet etme, iyilik etme zamanı geldi!
• Pencereden bak; tövbe kapısını aç! Evi
tertibe koy, düzelt! Haydi, durma; bizim nöbetimiz geldi!
• Suçtan, kötülüklerden neden
temizlenemiyorsun? Günahlardan ellerini yıka, yüzüne su vur; abdest al, namaza
Durma zamanı geldi!
• Seni mezara koydukları, lahitte yüzünü
kıbleye döndürdükleri zaman, hayatta su karsında duran kıbleyi
Hatırlarsın ama namazını kılamadığın,
kazaya bıraktığın için içinin yanmasından eline ne geçer?
• Sen simdi hayatta iken bu kıbleden bir
nur, bir ışık ara, bir ışık elde et de, o nur, o ışık senin kabrini ısıtsın,
Aydınlatsın!
Allah'ın nuru gelince kabir, bir gül bahçesi olur!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Dünya, bastan basa dikenlerle dolu olsa,
yine de aşığın gönlü tamamıyla gül bahçesidir!
• Su dönen gökyüzü dönmesini durdursa da
issiz güçsüz kalsa, asıkların gönlü yine istedir, güçtedir; bir sevgi
Alışverişinde, sevgiliyi anmakta, sevgiliyi
düşünmektedir!
• Herkes kederlere, gamlara uğrasa,
herkesin basına belalar yağsa, aşığın canı sevinçlidir, neşelidir, latiftir!
Çünkü
Bütün basa gelenler, Hakk'tan gelmektedir!
• Asık kimsesiz, tek basına, yapayalnız
kalsa da, o, yalnız değildir; sevgilisi ile gizlice, beraberdir! Çünkü o,
nerede
Olursa olsun, gerçek sevgili olan Allah ile
manen beraberdir!
• Asıkların Şarabı, üzüm şarabı gibi küpten
coşmaz, gönülden coşar! Asık, sırlar âleminde aska dost olur, arkadaş
Olur!
• Sen bir aşığı hasta görürsen, ona ne
gam!.. Onun gizli, güzel sevgilisi onun başucunda değil midir?
• Sen, ask atına bin; Hakk yolunun
uzaklığını, zorluğunu düşünme! Çünkü ask atı pek rahvandır, pek hızlı gider!
• Yol düzgün olmasa, zahmetlerle,
sıkıntılarla dolu olsa bile, ask atı bir atılışında seni menzile, varacağın
yere
Götürür!
• Sen, hem
mest, kendini kaybetmiş, hem de çok akıllı olan
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ay yüzlü sevgili gelince, canın ne değeri
kalır, onun yanında can kim olu-yor? Gün doğunca, artık gece bekçisinin
İşi bitmiştir; ona gerek yok!
• Ayın aylık etmesi, ışıklar saçması,
gökyüzünde rahatça dolaşıp durması için güneş ona lütufta bulunur, geceleri
Kendini gizler, görünmez olur!
• Ey gönül! Sen de bu dünya evinden kaç
git; bu kirli ev, seni rahatsız ediyor, seni sıkıyor! Aslında bu ev, bizim
Evimiz değildir; bu ev bize yabancıdır!
Aklını basına al da, döşemesi gökyüzü olan bir gül bahçesine, bir eyvana git!
• Bu dünya, yaşanacak bir yer değildir! Bu
dünyada birbirleri ile savaşan in-sanlar, barıştıkları zaman bile, gönülleri
Kinlerle doludur. Bu dünyanın sabahı bile
yalancıdır! Çünkü sabahının arkasında gece gizlenmiştir; burada sonsuz sabah
Yoktur! Dünyanın bu çeşit aldatıcı
sabahları Hakk yolunda yürüyüp giden kervanları helak ede gelmiştir!
"Gençliğim de bazı şiirler yazardım.
Mevlana'yı tanıdıktan sonra yazdıklarımdan utandım, defterlerimi yaktım.
Hafızamda kalan su iki beyti, Mevlana'nın
yukarıdaki beyti münasebeti ile bir hatıra olarak sayın okuyucularıma
Arz ederim:
"Aksamların ardında sabahın sesi var
Kışlarda da bir gizli bahar müjdesi var
Vuslatların ardında ne var, sorana fakat
Hicranda senin vuslatının hissesi
var!"
• Sen, varlıklara can bağışlayan, arkasında
gece bulunmayan gerçek sabahı ara! İçte o gerçek sabahtır ki, binlerce
Ermişe "Mansur şarabı" sunar,
binlerce Hakk aşığına aman verir, kurtulursa ulaştırır!
• Ask ateşi yanınca gamı, kederi de yakar,
yandırır! Fakat onun yanına bir gülfidanı eksen, alevleri ile onu besler de
o gül fidanı bir gül bahçesi olur!
• Gönlü temiz, huyu güzel Hakk aşığı,
insanı her türlü afetten korur! Hassas, ince, asil ruhlu bir dosta, bir
sevgiliye
Yüzlerce can feda olsun!
• Tatlı dilli bir dost, tatlı sözleri ile
insanı şarap gibi mest eder! Zaten kendisi, ilahî güzellikler karsısında mest
Olmuş, daima Hakk'la vuslat halindedir!
• Rüyada kendisini gökyüzünde ayla buluşmuş
gören bir kişinin bedeni, samanlıkta yatar uyursa ne gam!
• Allah, insanı, can kuşunun kafesinin
demirden olmasından korusun! Ötelerin kuşu olan zümrüdüankanın da, su
Dünyanın daracık yuvasında kalmasını Allah
göstermesin!
• Ağzını kapa, artık sus! Sen, Hakk'ın
ilham ettiği ilahî sözlere sahipsin! Sen, ölümsüz olan, sonsuz olan bir kulak,
bir akıl
bul da, onlara seslen!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Bahar geldi, bahar geldi; güzel yüzlü
bahar geldi! Dünya yeşerdi, güzelleşti; laleler arasında dolaşma zamanı
Geldi!
• Ey reyhan! Süsenin yüz tane dili var;
baharın güzelliğini ona söylet, ondan işit! Balçık ovayı seyret; nasıl da
Süslendi, güzelliklerle doldu, çok hoş bir
hal aldı!
• Gül, nesrine; "Su dünyada, su gurbet
elde nasıldın, ne halde idin?" diye soruyor. 0 da; "ilkbahar
ötelerden
Çıkageldi, hoşluklar, güzellikler getirdi;
durumdan çok memnunum!" diyor.
• Yasemin de Selvi ağacına; "Durmadan
sallanıp duruyorsun; yoksa ilkbahar sana şarap mı içirdi?" diye takılıyor.
Selvi de yaseminin kulağına; "0 hilm(yumuşaklık)sahibi,
merhametli, esirgeyici sevgili geldi!" diyor.
• Menekşe nilüferin yanına geldi de;
"Baharınız kutlu olsun!" dedi. "Sararıp solma zamanı geçti, uzun
sürecek yeni
Bir hayat, yeni bir ömür geldi!"
• Nergis güle; "Keyfin yerinde,
gülüyorsun değil mi?" diye gözünü kırpıyor. Gül de; "Evet!"
diyor. "Ben gülmeyeyim de
Kim gülsün? Sevgili geldi, gönlüme girdi;
bana hoş kokular getirdi!"
• Çam ağacı da; "Allah'ın inayeti ile
çetin yollar asıldı; kısın dondurucu soğukları bizi bırakıp gitti! Simdi her
yaprak,
Su verilmiş kılıç gibi bas kaldırdı, yeşerdi!"
• Su geveze leyleğe bak! Minbere çıkmış;
"Ey dostlar, ne duruyorsunuz? Haydi, çalışma zamanı, is zamanı geldi;
Herkes
uykudan uyandı; siz de uyanın!" diye lak-lak edip duruyor.
• Benim mest olmuş can dudum, tek bir
şekeri ne hale geliyor; benim şarabı seven Zühre yıldızım, bir ay
Yüzünden ne oluyor!
• Onun askı yüzünden gönül denizim
dalgalanıyor da, dalgası, dokuzuncu kat göğü bile asıyor! Bir inci yüzünden
Gönül denizimin böyle dalgalanma-sına şaşıp
kalıyorum!
• Can bir manevî padişahtır; ben de onun bayrağıyım!
Can seher vaktidir; ben ise karanlık geceyim! Benim su
Güneş gibi olan gönlüm, her seher vaktinde
ne hale geliyor?
• Gönül paramparça oldu; görebilenler onu
gördüler fakat bütün kâinat ilahî bir bakılsa ne hallere gelmededir?
• Askının üstün gelişi yüzünden akıl, düşünmeyi
bırakıyor da, coşup köpürüyor! İlahi nurun parıltılarından karalarda,
Denizlerde, havalarda yasayan çeşit-çeşit
sayısız varlıklar ne hallere geliyorlar, ne hünerler gösteriyorlar?
• Aklı erenler, onun gücünden, büyüklüğünden
haberleri olanlar, onun yüzünden la'l madeni haline gelirler, kemale
Ererler! Ama onun kudretinden haberleri
olmayanlar, bu bilgisizlikleri yüzünden ne hallere düşüyorlar, nasıl perişan
Oluyorlar?
Neden bu hale geldiklerinden onların kendilerinin haberleri yoktur!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Biz
gittik; kalanlara selam olsun, hoşça kalsınlar! Doğan, mutlaka ölür!
• 0 kadar koşmayın, o kadar yorulmayın; su
yerin altında çırak ne olmuşsa, usta da o olmuştur!
• Direği rüzgârdan olan bu bina ne kadar
dayanabilir?
• Yasadığın devrin essiz, parmakla
gösterilen tek kişisi bile olsan, tek-tek gidenler gibi, sen de bir gün dünyayı
Bırakıp gideceksin!
• Gideceğin yerde yalnız kalmayı
istemiyorsan, hayırdan, iyilikten, ibadetten evladın olsun!
• 0 geriye kalan iyilikler, ibadetler; Gayb
âleminin nurdan ipi ve dünyaya direk olanların ruhudur!
• 0 süzülmüş, seçilmiş ask cevheri var ya,
iste ölümsüz olarak kalacak ancak odur!
• Su içinde yaşadığımız hayatın, su akıp
giden kum selinin ne durması vardır, ne dinlenmesi; bir sekil bozulunca
Başka bir seklin temelini atarlar!
• Ben, bu kupkuru yerde Nuh'un gemisine
benziyorum; tufan benim ölümüm, vademin gelip çatmasıdır!
• Nuh'un gemisi de, Gayb âleminde bu sudaki
dalgaları bekliyordu!
• Biz de susmuş olanların, mezarlıkta
uyuyanların arasına girdik, yattık uyuduk! Çünkü sesimiz, feryadımız haddi
aşmıştı!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
•Ey güzelliği karsısına ancak huri gibi
güzellerin gelebildiği essiz ve güzel varlık! Sen'in hayal evine gamın girmesi
doğru mu, gam oraya yakışır mı?
• Kâinatta görülen her varlık Sen'den, her şeyi
Sen yarattın! Sen, her varlığın başlangıcısın! Bize, Sen'in varlığına,
Kudretine karsı yok olmak yaraşır! » Ey
gam! Derlen, toplan; iste neşe ordusu şuracıkta! Neşelerin padişahı, yüzlerce
zafer bayrakları ile gelip ülkeye giriyor!
• Ey gönül; gamlara dalma simdi! 0 tatlı, hoş
padişahtan, içi bos fakat güzel nağmeler çıkaran çeng sesi geliyor!
• 0 ilahî sâki, padişahlık meclisinden
çıktı, geliyor! 0 manalar çalgıcısı, simdi nağmelere başlayacak!
• Ey gam; ne kadar da aptallaşmışsın! Neden
bana, kapıma düştüğünü söylemezsin de, kapımdan içeri girmeye
Çalışırsın!
• Ey
gam! Sonunda, senin ateşinden kurtulacağım da, cana canlar katan sevgiliye
teslim olacağım!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Sevgiliye bakacak,.onun güzelliğini
göremeyecek aptal bir adam arıyorum;bakısında hüner olan, görüş sahibi olan
Akıllı kişiyi istemiyorum!
• 0 inciyi sedef gibi içine alacak bir
gönül arzu ediyorum; kendini gören, kendi içinde inci olduğunu sanan tas
Yürekli kişiyi istemiyorum!
• Kendini, kendini görmekten kurtarmış, benliğini
ayakaltına almış, Allah askı ile dolup taşmış, dertten, derdin,
Gâmın
insanı rahatsız eden sıkıntılarına aldırmayan birisini arzu ediyorum!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ben, manevî değeri çok üstün öyle bir
sevgili istiyorum ki, can, onun üzengisini tutacak hizmetçisi olsun! Çalgı
Çaldığı zaman Zühre yıldızını öldürecek bir
çalgıcı arzu ediyorum!
• Öyle bir kadehim var ki, denizi küçük
görür de, ona güler! Benim öyle çalgıcı bir gönlüm vardır ki, ne öğüt kabul
Eder, ne de bağ ile bağlanmayı!
• Allah’ım! Bir balığın, bir an bile olsa,
sudan ayrı düşmeye dayanamadığı gibi, benim de öyle bir canım var ki, bir an
İçin
olsun, Sen'den ayrı düşmeye sabredemez!
• Sen'in güzel bir varlığın var, benim de mestliğim
var; Sana varlık yakışır, bana da mestlik yakışır!
• Kendine gel de, artık sus! Öyle bir ask seçmişsin
ki, her an gamsız neşe vermede, reddetmeden her şeyi kabul
Etmededir!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden
seçmeler.
⚝⚝⚝
• ilahî şarapla mest olan kişiler, tekrar
secdeye kapandılar! Acaba canların çalgıcısı perde arkasından çalgı
Çalmaya mı başladı?
• Hakk yoluna baslarını koyanlar, bu
tehlikeli yolda canları ile oynayanlar bir kere daha coştular. Öyle coştular
ki,
Sanki onların varlığı yokluğa gitti sonra
tekrar yokluktan varlık âlemine geldi!
" Bu beyitte denmek isteniyor ki:
ilahî şarapla. Can çalgıcısının tesiri ile muvakkat bir zaman için varlıklarını
Unuttular, sanki yok oldular, mahv(benlik
bakımından silinme) haline girdiler. Sonra, bulundukları âlemden tekrar varlık âlemine
geldiler, sehv(hata)
Haline döndüler. Varlıkları faniliğe gitti.
Sonra da. Fanilikten varlığa geri geldi.
• Topraktan yaratılmış olan bedenlerinin
her cüz'ü, taze can buldu. Sanki topraklıktan kurtuldular, temizlendiler,
Bastan basa can kesildiler ve bütün
ziyanları hep fayda oldu!
• 0 âlemde renk yoktur fakat bedenlere
hapsedildikleri için mavi, kırmızı gibi çeşitli renklere boyanan candan gelen
Nur, gözlere çeşitli renklerde göründü.
• Ey gönül! Yan yakıl; ham kaldıkça senden
ask kokusu, gönül kokusu gelmez! Ateşte yanmadan koku veren öd
Ağacını sen nerede gördün?
• Koku, her zaman öd ağacından gelir; başka
ağaçtan gelmez! Başka bir ağaca da gitmez! Ama biri çıkar da; "0
Koku geç
geldi." der; öbürü de; "Tez, geldi." der.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Sevgilim! Ümitsizliğe düşme; yeni bir
ümit belirdi! Çünkü bütün canların ruhu Gayb âleminden çıktı geldi!
• Ümitsizliğe kapılma; her ne kadar Hz.
Meryem senden uzaklaştı ise de, Hz. İsa'yı gökyüzüne, ötelere çeken nur
Geldi yetişti!
• Ey can; ümitsizliğe düşme! Su zindanın karanlığı
içinden Hz. Yusuf’u aydınlığa çıkaran, kurtaran padişah geldi!
• Hz. Yakup, gizlilik perdesinden dışarı
çıktı; Züleyha'nın perdesini yırtan Yûsuf(a.s.)geldi!
• Ey geceyi seher vaktine kadar; "Ya Rabbi,
ya Rabbi!" diyerek geçiren Hakk asığı! 0 essiz varlık, senin; "Ya
Rabbî,
Ya Rabbi!" demeni duydu ve sana acıdı
da geldi; gönlünde yer ayırdı!
• Ey göklerden, ötelerden gelen yemekle
sahur yiyip oruç tutan; orucunu aç, hoş bir şekilde iftar et! Çünkü bayram
Hilali
göründü!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Sevgilim; seni sevdiğim için herkes
tarafından ayıplanmam, çekiştirilmem, kınanmam, bir ayıp, bir suç değildir.
Zaten asktan haberleri olmayan gönüllerle, ölmüş
kişilerle uğraşmak yersizdir.
• Ask can tatlılığıdır, bütün tattır.
Manevî bir zevktir. Bu manevî zevkin duyulusunun bir sekli, bir rengi de
yoktur.
Bu zevk anlatılamaz.
• Ask, hakîkat deryasından ayrılmış, gönle doğru
akıp gelen, sonunda gönle dökülen bir ırmak gibidir. Aslında, bu
Daracık gönül, deryanın ve incinin sığacağı
yer değildir.
• Sen aklını basına al, nefis sahilinden
kurtul da, hakîkat deryasının içine dal, böyle bir denizde timsah korkusu
Yoktur.
• Ask
aynası paslanmamışsa, üstünde günah tortuları yoksa iki dünyanın da sekli orada
görülür.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Bu kadar tatlılık, bu kadar güzellik, bu
kadar mestlik; ezel ressamı senin büyüleyici mest gözlerine bu kadar
Tatlılık, bu kadar güzellik, bu kadar hoş
renkler, bu kadar nurlu bakışlar lütfetmiş.
• Şaşılacak sey su ki: Senin güzel
gözlerin, her an binlerce göz yaratıyor, çünkü Allah, onlara kendi yaratma
Gücünden güç vermiş, kudretinden kudret vermiş.
• Yarattığın o gözlerin hepsi de gözlerine dalmış,
şaşırıp kalmış, hepsi de senin güzel gözlerine binlerce rahmet
Olsun demede.
• Gözlerin, padişahlık tahtına geçmiş oturmuş.
Gözlerini gören can "Aman, aman merhamet!" diye feryada
Başlamış.
• Mavi gökyüzüne; "Sen dünyada hiç
böyle güzel göz gördündü?" diye sordum. And içti, yemin etti de; "Hiç
mi hiç
Böyle
göz gördüğümü hatırlayamıyorum." dedi.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Dünyada candan hoş, candan tatlı ne
vardır? Öyle olduğu halde akıl, senin mahallenin basına gelince, tatlı
Canından vazgeçer.
• Sevgilim, senin güzelliğin gökyüzü kalesine
saldırırsa, gökyüzünde oturanlardan; "Aman aman!.." sesleri duyulur.
• Ey ilkbaharın bile kıskandığı güzel, sen
bir seher vakti, dünya bahçelerinden geç de artık gül bahçelerinden, çayır
Çimenlerden sonbahar kalksın gitsin ve bir
daha geri gelmesin.
• Göklerin sırtı, su ağır yük yüzünden, bükülmüştür.
Ey latif ve hafif ruhlu dilber! Senin yüzünden ağır yükler
hafifler, duyulmaz olur, geçer gider.
• Ben,
senin okun gibiyim. Bana kol kanat lütfet! Yay kurulup ok atılınca, ne de hoş
uçar gider.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Bizim ölümümüz, ebedî bir düğündür. Onun
sırrı nedir? "0 tek bir Allah'tır."
• Evlerin pencerelerinden içeri giren
günesin ışığı, her evin içine ayrı-ayrı pencereden girdiği için bölünür gibi
Görünür. Ama bütün evlerin pencereleri
kapanırsa bu bölünme, sayı ortadan kalkar.
• Bir üzüm salkımının üstündeki üzüm
taneleri sayılabilir. Fakat o salkım sıkılırsa meydana gelen sırada sayı
yoktur.
• Aslında ölüm, Allah'ın nuru ile diri olan
kişinin ruhuna, beden zindanından kurtuluş yardımıdır.
• Ölüp giden kişiye kötü deme, iyi de deme;
çünkü onlar, iyilikten de kötülükten de kurtulmuşlardır.
• Gözünü Hakk uğruna harca, herkesi kötü
görme, görmediğini de söyleme, söyleme de gözüne bir başka göz, bir
başka görüş verilsin.
• Başkalarında ayıp görmediğin için sana
verilen o göz, gözlerin de gözüdür. Hiçbir şey ona gizli kalmaz.
• Bir göz, Allah'ın nuruyla bakarsa, her
seyi apaçık görür.
"beyitte su hadisten iktibas var;
"Mü'min, Allah'ın nuruyla görür.
• Her ne kadar bütün nurlar Allah'ın nuru
ise de, sen hepsine birden. Hakk’ın nuru deme.
• Bâki olan, sonsuz olan nur Allah'ın
nurudur. Fâni olan, geçici olan nur, bedenin sıfatıdır, cismin sıfatıdır.
• Ey Allah'ım, senin lütfünü, ihsanını görmüştür
de onun için "göz kuşu" senin ask havanda kanat çırpmadadır.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden
seçmeler.
⚝⚝⚝
• 0 ötelere, göklerin de göklerine kadar yükselmiştir
de seni arayıp durmadadır.
• Ya ona cemalinden bir göz ver. Yahut da
bu cüreti, bu ayıbı yüzünden onu kapından kovma.
• Sen, canın gözünü her an ağlat, fâni
güzellerin boylarının, poslarının, güzel yüzlerinin tuzağından sen onu koru
Allah'ım!
• 0, uykuda senin yüzünden bir uyanıklık
gördü. Gerçekten de bu, bir olgunluk rüyasıdır, doğru yolu buluş
Görüşüdür.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ey ay doğ! Sen doğmadıkça bizler geceleri
karanlıklar içinde kalacağız. Çünkü sensiz gökyüzünde tek bir yıldız
Bile yok! Güzel hayalin ayağını vurarak,
oynayarak, gülerek gelmedikçe bizim derdimize derman yoktur, çare yoktur! ,
• Senin güzel hayalin dağa aksetse, dağın
üstüne düşse oradan kaynaklar fışkırır, tatlı sular akmağa baslar. Bizim
Gönlümüzde bir dağdır, bir kayadır. Ne olur
o tatlı, güzel hayalini bizim gönlümüze de düşür, düşür de bizim
Gönlümüzden de güzel duygular, hoş
hayaller, ümitler, neşeler doğsun!
• Senin lütfünden ayrı kalmayan, senin
ihsanına nail olan bir tastan, sert çakmak tasından kıvılcımlar sıçrar, ateşler
Çıkar. Öbür tastan su akar. Öteki tas da
dilberlerin dudakları renginde la'l olur.
• Ey güzel varlık! Senin lütfünü nice
defalar denedim. Hem de bir kere değil, birçok kereler. Benim gibi bir ölüyü
Dirilttin, yeniden hayat bağışladın.
• Rahmet bulutu her seher vakti yağmur yağdırıyorsa
bu da sendendir. Senin içindir. Sana karsı dayanamayan,
Ağlayan su gönlüm beşikteki bir çocuktan başka
bir şey değildir.
• Su zavallı gönlüm kader icabı acı tecelliden,
gamdan, kederden Tür Dağı gibi yüz parça oldu. Fakat o parçalardan
Bir
tanesi bile elimde değil...
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
•Ey ay yüzlü sevgili! Bir gece
olsun uyumazsan, gönlünü tamamıyla candan O'na verirsen, sana ölümsüzlük
Hazinesi görünür.
•Aksam olup da dünyayı
aydınlatan güneş battıktan sonra gece gelince Gayb nurunun güneşi doğar da
gönülleri
Aydınlatır, gözleri nurlandırır.
Bedenleri manen ısıtır.
Sevgili bu gece kendini zorla
da, uyumak için yastığa basını koyma! Yatma da saadetin lütuflarını ihsanlarını
gör!
• Bütün manevî güzelliklerin,
ihsanların kendilerini gösterdikleri zaman gece vaktidir. Uyuyan bu güzellikleri
Göremez. Aklını basına al! Sen
de bu gece uyuma!
• Ümran oğlu Mûsa Allah'ın nurunu
geceleyin gördü. Geceleyin o ağaca doğru gitti de "Gel!" sesini
duymadı mı? '
• Hz. Musa geceleyin on yıllık
yoldan daha fazla yol aldı da bastan basa nurlara gark olmuş bir ağaç gördü.
• Hz. Ahmed (s.a.v.) de
Mi'rac'a geceleyin çıkmadı mı? Burak o büyük peygamberi geceleyin göklerin
ötesine
Götürmedi mi?
• İnsanlar gündüz rızk peşinde koşarlar,
didinir dururlar. Gece ise sevgili ile buluşma zamanıdır, ask zamanıdır. Bu
Yüzdendir ki asığı kem gözden
korumak ve sevgili ile buluşmasını gizlemek için, gece, karanlığı ile her
tarafı kaplar,
Perdeler gerer.
• Gece gelince insanlar
dinlenmek için yataklarına girerler, kendilerini uykunun kucağına bırakırlar,
uyurlar. Fakat
Asıklar gece uyumazlar. Cenab-ı
Hakk'la onların isleri vardır. Onlar manen Hak'la buluşurlar, konusurlar.
• Cenab-ı Hakk Davud(a.s.)'a
buyurdu ki: "Ey Davud! Bizi sevdiğini iddia eden kişi;
• Yatağa girip bütün gece
uyursa, onun sevgi iddiası yalandır."
• Asık olan gece uyur mu? Buna imkân
var mı? Hem asık olmak, hem de uyumak hiç görülmemiştir.
• Çünkü âşık içinin yanışını,
derdini söylemek için sevgili ile yapayalnız kalmayı ister.
• Bütün geceler Cenab-ı
Hakk'dan söyle hitaplar, sesler gelip durmada. "Ey kulum! Herkes uykuya
daldı, kalk!
Seninle manen buluşalım. Bu
fırsatı kaçırma! Bu fırsat her zaman ele geçmez.
• Öldüğün zaman bu can bedenden
ayrılınca, bu gecelere çok hasret çekersin, özlem duyarsın."
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
" Şeyh Sa'di hazretlerinin su kıta’sı
hatıra geldi:
"Ey bülbül askı pervaneden öğren!
Yandı, can verdi de sesi çıkmadı. Benlik peşinde bu sahte asıklar, Allah'ı
istemekten
Habersizdirler. Çünkü ona kavuşup haberi
olanlardan da bir haber gelmedi."
• Allah'ın vahyi geldi. Can kulağınızı açın
da onu duyun. Çünkü mana kulağı açık olan kişiye, Allah hakîkati gören
Göz ihsan eder.
•Dostun gönle gelen hayali sana buluşma
müjdesini verir. 0 hayal, o zan seni alır: yakîne, tam inanca çeker
Götürür.
•Sen düştüğün şüphe kuyusunda Yûsuf
gibisin. Dostun hayali de sanki bir iptir sen o ipe sıkıca tutunup çıkarsan
Kendini yücelerde, göklerin üstünde
bulursun.
•Buluşma günü aklın basında kalabilirse
sana der ki; "Ben, sana nefsanî arzularını ayakaltına al!" dememiş
miydim?
İşte dediğim gibi oldu; nefsi terk ettin de
dostu buldun.
• Eğer sen, insan gibi yasarsan, doğru bir kişi
olursan, can buluşma evine girer. Eğer eğri bir kişiysen, seni
Atlaslara, giyinmeye, kuşanmaya çeker
götürür.
• Dünya hayatında basına gelen belalara,
cefa dikenlerine katlan! Çünkü çektiğin acılar, sıkıntılar seni dikenlerden
Alır da güllere kavuşturur. Reyhanların,
yaseminlerin bulunduğu bahçeye çeker götürür.
•Dost uğruna düşmanların lanetini,
hakaretini, küfürlerini şerbet gibi iç! Çünkü bu lanetler, hakaretler,
küfürler,
Seni lütuflara, senalara, aferinler manevî
derecelere ulaştırır.
"Eşref oğlu Rumî hazretleri de söyle buyurmuş:
"Eşref oğlu Rumî yâri sevenlerin budur
karı,
0l dost için aguları seker gibi yutmak
gerek."
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Bahar geldi, bahar geldi, Hakk aşığı ile
mest olanlara, ötelerden, güzeller peygamberinden selamlar getirdi.
• Süsen sâkîden, ask şarabı ile mest
olanların kerametlerine dair bir şeyler duymuştu. Onları selvi’ye söyledi.
Selvi
Bunları duyunca mest olan asıklara saygı
gösterdi. Ayağa kalktı ve adından ötürü bir daha oturmadı.
• Lalenin asıklara kadeh sunduğunu gördü de
bahçe onca Hakk âşıklarına çiçekler saçtı, sonra mezeler ikram etti.
• Sonra nisan bulutunun ağlayışından, kıs
mevsiminin soğuk, dondurucu nefesinden birçok masallar söyledi.
Hilelere bas vurdu. Sonunda bahçe asıkları
kandırdı.
• Ayrılık soğuğu, asıkları nezle ettiği için,
bahçe gönül buhurdanında öd ağacı ile üzerlik yaktı. Etrafa güzel kokular
Yaydı.
• Sonra sâkîye seslendi: Ey sâkî, dedi.
Gülleri asla solmayan, ölmezliğin gül bahçesine gel, daha sonra hakîkat
Madeninin damına çık. Çünkü görünmez
gizlilik asıkları evlerinden de çıkardı.
• Ey sâkî, bahar mevsimi güzellere çok değerli
paha biçilmez elbiseler giydirdi. Bahçeye gir de onları seyret!
• Bahar mevsimi bu gül bahçesine canları
davet etti. Bizi de essiz sevgilinin güzel yüzü çağırdı. Sen simdi dikkatle
Bak da gör: Asıklara bahçe bu devletlerden,
bu armağanlardan, hangisini getirdi?
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ey bir yerde duramayan,
dinlenme nedir bilmeyen rüzgârımız! Güle bizden haber götür de; "Gül
bahçesinden
Kaçıp sekerle dost olan gül,
nasıl oldu da yurdundan, anandan, babandan, kardeşlerinden arkadaşlarından ve
sana
Gönül veren, senin için feryat
edip duran bülbülden ayrıldın geldin, sekere karıştın, 'gülbeşeker' tatlısı
oldun?"
• Ey gül'. Neden sekere karıştın?
Aslında sen, kendin sekersin, seker gibi tatlısın, hoşsun. Seker olduğun için,
Herkesten çok sen, sekere
layıksın ama neden gül bahçesine karsı vefasızlıkta bulundun? Seker de, gül de hoş,
fakat
Vefalı olmak her ikisinden de hoş,
her ikisinden de tatlı.
• Ey gül, mademki bahçeden
ayrıldın gittin, sana bir iki sözüm var: 0 güzel yanağını sekerin yanağına koy
da
Sekerden tat al, seker gibi ol,
sekere de bahçeden alıp götürdüğün hoş kokunu ver! 0 da gül gibi olsun. Ayrılığı
göze
Aldın ama bu ayrılıkta kazancın
da var: Sen sekerin içine girdiğin için gül olarak oradan oraya götürülmekten,
Yolculuğun cefasından, solup
pörsümekten, yerlere atılmaktan, çiğnenmekten kurtuldun.
• Simdi 'gülbeşeker' tatlısı
oldun ya, seni yiyenlere gönül gıdasısın, göz nurusun. Bu yüzden artık gülden
gönlünü
Çek; o nerede, bu nerede?
• Sen bahçede dikenle beraber
oturuyorsun. Akıl gibi cana yakın idin, insana karıştın. Sekerle beraber iken
simdi
İnsanla beraber oldun. Nur
oldun. Haydi, simdi de su günahlarla kirlenmiş yeryüzünden gökyüzüne yüksel
menzil-menzil,
Konak-konak ta onunla manen buluşma
yerine kadar yürü!
• Ey gül! Sen simdi dünyaya
yukarıdan bakıyorsun da, dünyadaki acayip halleri gördüğün için dünyaya
gülüyorsun.
0 yüzden elbiselerini
yırtıyorsun. Ey kızıl kaftanlı, güçlü, kuvvetli yiğit er, ben senin hayranınım!
• Güller "Kim manen Hakk'a
ulaşmak için merdiven isterse, belanın, ızdırabın bir merdiven olduğunu bilsin
de,
Basına gelenlerden şikâyet
etmesin! Belalardan korkmasın, canını belalara atsın!" diye naralar
atarak, uçuşup saçılarak
Gökyüzünden gül bahçelerine yağmada...
• Kendine gel de, su kaptan, gülsuyu
çıkaran ustanın testisinden bir yolunu bulup ter gibi sız, o hapsedilmiş
kaptan,
Bir ruh gibi kaç, kurtul.
• Ne de talihliymişsiniz, ne de
bahtınız varmış! Benziniz gül gibi kıpkırmızı. Biz de sizin gibiydik, ruh
olduk,
Kurtulduk. Haydi, siz de rüh
olun, bu kirli yeryüzünden kurtulun.
• Gülbeşekerden maksadımız,
Hakk'ın lütfüyle bizim varlığımızdır. Varlığımız sanki demir kırıntısı, Hakk'ın
lütfü ise mıknatıs!..
• Akıl da aynadır. Demirden
ayna yapan aynacı, onu parlatmak, ayna haline getirmek için ona çok eziyet
etmededir de
Bu yüzden olacak, ayna bizi
istemiyor, bize gelmiyor, hep biz onu elimize alıyor, ona bakıyoruz. 0 bize şunları
Söylüyor ama kulaklarımız
gaflet pamuğu ile tıkalı olduğu için duyamıyoruz: "Ey insanlar, ben sizi
sizsiz isterim."
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ey Yusuf, gözleri görmeyen
Yakup'a gel. Ey gözlerde gizlenmiş olan İsa, sen de şu gök kubbenin üstünden bir
Görün...
• Ayrılıktan ötürü gündüz
karardı, gece gibi oldu. Gönlüm yay gibi idi, inceldi ok gibi oldu. Dertli
Yakup ihtiyarladı,
Ey genç Yusuf artık gel!
• Ey İmran oğlu Musa! Senin Hakk'a
yalvarman için, ne Tur-ı Sîna'lar var! İsrail oğulları buzağıya tapıyorlar.
Artık
Tur-ı Sîna'dan dön! Bizi
kurtarmaya gel!
• Benzim safran gibi sarardı.
Boynum büküldü, çene düştü. Beden mezarında sıkıştım kaldım. Ey ruhu darlıktan
Kurtaran, rahata kavuşturan!
Gel, beni benden, beni bedenden kurtar!
• Hz. Muhammed'i gözleyen
gözüm, gamınla sana müstakim diyor. "Biz seni ancak âlemlere rahmet olarak
Gönderdik." ayetinin
sırrı, gel de o dağınık saçlar arasından yüzünü göster!" Enbiya Suresi
21/107. ayete işaret var."
• Sen, öyle büyüksün, öyle
büyük bir nur kaynağısın ki, su güneş senin nuruna karsı sanki aksam kızıllığı,
ey bütün
dünya padişahlarını geride
bırakan,, aziz varlık, ey Hakk ile gören göz, ey her şeyi bilen gönül! Gel!
• Dünyada mevcut bütün canlar,
sana karsı canlıktan çıkıyorlar, beden oluyorlar. Hâlbuki sen, cansın, canlar
Canısın, cansız beden ne ise
yarar? Ben çok eskiden, sana gönül vermiştim. Gel, ey sevgili gel de simdi sana
canımı da
Vereyim!
• Ey-sevgili, ilacım de sensin,
çarem de sensin. Yüz parça olmuş gönlünün nuru da sensin, çaresiz gönlümde,
Senden başka ne varsa hepsi yok
oldu, beni kimsesiz bırakma! Gel!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Gökyüzünden cana; "Haydi
geri dön!" diye bir ses geldi. Can da; "Ey beni çağıran yüce varlık,
merhaba,
Geliyorum." diye cevap
verdi.
• Ses duydum; "Başüstüne,
her an yüzlerce can sana feda olsun. Bir kere daha çağır da; (……….) makamına
kadar
Uçayım.
(...... )Bu beyitte İnsan
Süresi, 76/1. ayete işaret var. Bu ayeti tefsir edenler, insanın maddî varlığının
çeşitli
Merhalelerden geçerek nihayet
bir damla meni halinde ana rahmine düştüğünü ve insanın henüz kendisinin
atılacak bir
şeyi olmadığına ve kemalin
yoklukta olduğuna etmekte.
• Ey bizim essiz misafirimiz,
bizim canımızın sabrını da, kararını' da aldın. Seni nerede arayayım? Nerde
bulayım?
Seslenen "0, candan da, kandan
da dışarıdadır, 0, çok üstün bir yerdedir." dedi.
• Su zindanda bulunanların,
ayaklarına bağlanmış olan ağır zincirleri çözeyim, gökyüzüne de bir merdiven
koyayım,
Koyayım da can, yücelere
çıksın.
• Sen cana, canlar katan bir
güzelsin. Sonra yabancı da değilsin, bizim şehrimizdensin. Öyle olduğu halde
neden
Kendini garip sayıyorsun, yabancıymış
gibi davranıyorsun? Bu hal, dostluğa yakışır mı?
• Avareliği, bir-bir şerbet
gibi içmişsin de kendi evinin yolunu bile unutmuşsun. Çok kötü huylu olan, Kabil'li
büyücü
Kadın, sana çok büyüler yapmış,
bu yüzden nereden geldiğini, nereli olduğunu hatırlayamıyorsun.
• Birini takip ederek gelen,
konup göçen kervanlar, hep o tarafa koşup gidiyorlar. Senin basın nasıl oluyor
da
Dönmüyor? Yüreğin kabarmıyor?
Neden hiç bir korku ve heyecanın yok?
• Kervan basının kervanın
kalkmak üzere olduğunu haber veren çanlarının 'seslerini duyuyor musun? 0
tarafta nice
Yol arkadaşlarımız, nice
dostlarımız var. Hep bizi bekliyorlar.
"Bu beyit Şirazlı hafız’ın
su beytini hatırlatıyor:
Sevgiliye giden yolun menzilin de,
konduğu yerlerde nasıl istirahat edeyim, nasıl zevki sefaya dalayım ki, Can;
Yürekleri
Bağladınız mı diye feryat edip
durmada."
• Birçok insanlar, orada bizi
bekliyorlar, hepsi de bizim sarhoşumuz, hepsi de bize dalıp kendilerinden geçmişler.
"Ey zavallı! Padişahın
bekliyor. Haydi, padişahın yanına gel." diye kulağımıza bağırıyorlar.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Bizim düğünümüz dünyaya kutlu
olsun. Allah, bu düğünü, bu evlenmeyi bize uygun olarak tertipledi. Esler
Birbirine çok uygun düştü. Bu düğün
sebebiyle,
• Mevlasızın lütfüyle kalpler
ferahladı. İnsanlar çift oldu, evlendi. Kederler, gamlar gönüllerden çıkıp
gitti.
• Ey şehrimizi süsleyen güzel!
Allah'ın adıyla güzel bir gelin olarak gidiyorsun. Sen de bir güzele damat
olmadasın.
• Köyümüzden ne de hoş
gitmedesin. Bize ne de hoş salına-salına gelmedesin; deremize ne de hoş çağlaya-çağlaya
Akmadasın! Ey ırmağımız, ey
bizi arayan dost!
• Cihan padişahının, bizim o
canlara can katan padişahımızın devletinde oynayın, raks edin, ey arifler, ey
sûfîler,
Sema edin!
• Halkın bir kısmı denizler
gibi coşmada, dalgalar gibi secdeye kapanmada. Bir kısmı da kılıçlar gibi savaşmada,
Bütün cüz'lerimizin kan mı
içmede. Sus, sus ki bu gece o güzel yüzlü, uğurlu şahımızın mutfağı açılmıştır.
Ne de
Şaşılacak şey ki, helvamız
(helva gibi tatlı olan sevgili) helva pişiriyor.
Bu şiiri Hz. Mevlana oğlu
Sultan Veledin düğününde söylemiştir.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ey bahçeleri güldüren, çimenleri
gebe bırakan asıkların ilkbaharı, bizim sevgilimizden haberin var mı?
• Ey âşıkların feryadına kosan hoş
kokulu rüzgâr! Ey candan da mekândan da temiz olan aziz varlık, sen
Neredeydin? Nerede kaldın, seni
göreceğimiz geldi?
• Ey Rum diyarının da, Habeş
diyarının da fitnesi olan rüzgâr, sasırdım kaldım, bu pek hoş, bu pek güzel
koku, ya
Yusuf’un gömleğinin kokusudur
yahut da Mustafa (s.a.v.)'in hırkasının kokusudur.
• Ey doğruluk ırmağı, sen bizim
sevgilimizin arkından akıyorsun, sen getirdiğin hoş kokuları gönüllerin Tur-ı
Sîna'sı
oluyor, canlara can katıyorsun.
• Ey sözü, konuşması, bütün davranışları,
halleri hoş olan sevgili! Ey "ay"ların, yıl'ların kendine kul
oldukları güzel,
Senin "ay"ın da hoş,
"yıl"ın da hoş!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Ey perdenin arkasından ışığı,
nuru görünen sevgili, senin ışığın, sıcaklığın bize yaz mevsimi oldu, bizim de
yaz
Mevsimi gibi gönlümüz sıcak,
gel bizi al, gül bahçemize kadar, çek götür!
• Gel, gel de senin lütfünle
çorak yerler yeşersin, mezarlar bahçe haline gelsin. Koruklar tatlılaşsın, üzüm
olsun,
Ekmeğimiz pissin.
• Ey can güneşi, ey gönül güneşi,
ey güzelliği ile güneşi bile utandıran güzel, gel, gel de bizim zavallı
halimizi gör,
Su balçık beden, canı nasıl tutmuş
bırakmıyor?
• Yüzünün sevdası ile
dikenlikler, nice defalar gül bahçesi haline geldi de güzel yaratma gücüne olan
imanımızı
Artırdı.
• Ey ebedî ask! Su gönlümüzde
kendini gösterip, canımızı balçık zindanından kurtararak, tek olan, esi olmayan
Allah'a yönelttin.
• Ey nurlar saçan sabahımız!
Gamlı ve kederli olduğumuz zamanlarda gönlümüzdeki gam dumanlarını dağıt, bize
Şevk ver, neşe lütfet. Talihimizin
karanlık gecesinde; bir gündüz, görülmemiş, işitilmemiş, şaşılacak bir gündüz
meydana
Getir.
• Nerede o gözler ki onu
izlesin; nerede hakikatleri duyacak kulak, burhanlar düşünecek akıl?
• "Cüz'ler külle gidiyor.
Reyhan reyhana, gül güle kavuşuyor, her şey bizim dikenliğimizin
hapishanesinden
Kurtuluyor." diye can
diyarından davul sesleri gelmeğe başladı.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
• Sevgilim gelse de kapıdan içeri girse,
beni kucaklasa, bağrına bassa Allah için ne hoş olur, ne de hoş! ,
• Onun, sarhoş nergis gibi olan, iki
gözünden çok mahmurum. Şarap sunsalar da bu mahmurluğumu giderseler,
Allah için ne hoş olur, ne de hoş!
• Belalara, felaketlere uğramış, çok
ıstırap çekmiş, çok gözyaşı dökmüş olan can, Allah'a hulûs(saflık, halislik) ile
iştiyak ile
"Senden başka kimsem yok" Allah
için ne hoş olur, ne de hoş!
• Buluşma gecesi gelince, gecem gündüz
olur. Artık, geceyi, gündüzü saymaz olurum. Allah için ne hoş olur, ne de
Hoş!
• Gül yüzlü sevgilimin vuslatı ile gül gibi
açılır, saçılırım. Kokulu bahar rüzgârı koşa-koşa gelir, benim yüzümü,
Gözümü, saçlarımı okşar. Allah için ne hoş
olur nede hoş.
•Harap ve mest olarak kendimden geçsem de,
ne eksem, ne biçsem her şeyden vazgeçsem, Allah için ne hoş olur,
Ne de hoş!
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden seçmeler.
⚝⚝⚝
•Gidelim denizin kenarında bir ev tutalım.
Çünkü deniz cömert huyludur. İnsanlara yüz yıllardan beri inciler dağıtır
Durur.
•Birisi ile sohbet etmek canı onun rengine
boyar. Yani insan konuştuğu, arkadaş edindiği kişinin huyunu benimser.
Yıldızlar, gökyüzü ile konuşup görüştükleri
için güzelleştiler; nurlu, güzel bir yüze sahip oldular.
•Bedende canla düşüp kalktığı, konuşup görüştüğü
için güzel yüzlü, hoş huylu değil mi? zavallı beden, candan ayrı
Düşünce ne hale gelir; konuşamaz yiyemez
içemez olur fena halde kokmaya baslar
• El de bedende bulundukça hünerlidir.
Bedenden ayrılınca bir et parçası yele düşer, hiçbir şey yapamaz olur.
• Ey el, hünerlerin nerede? Sen çeşitli
hünerli isler yapan, yazan, çizen, tutan kaldıran el değil misin? El senin
Soruna cevap verir de der ki: "Hayır,
bu zaman ayrılık zamanı, ayrılık zamanında ben bir hiçim, ama buluşma
Zamanında her şeyim."
• Sen, ayrılık nedir, görmedin. Allah sana ayrılığı
göstermesin. Bu bir duaydı ama bundan daha iyi dua da olamaz.
( Hz. Mevlana bir Mesnevî beytinde söyle
buyurur:
Kıvılcım gibi çakıp yakan, yakıp yandıran
ayrılığı kıyamete kadar anlatsam, onun dehşet ve şiddetinin ancak yüz
Binde birini anlatabilirim." (Mesnevî,
c. III, 3695) Ayrılık acısını Hz. Mevlana kadar kim görmüştür? Mesnevî
ayrılıklardan
Şikâyetle başlamadı mı? Dîvan-ı Kebîr'in
bir başka yerinde Hz. Mevlana ayrılıktan bahsederken buyurur ki:
"Dünyada ayrılıktan daha acı bir şey
yoktur, bana ne yaparsan yap, razıyım, şikâyet etmem fakat beni ayrılığa
Düşürme." (Dîvan-ı Kebîr: No: 2020).
Bir türküde de; "Ölüm Allah'ın emri ayrılık olmasaydı!" denilmiştir.
• Küllî nefisten cüz'î nefsimiz ayrıldı.
"inin" emriyle ötelerden, yücelerde yeryüzüne indirildi, sürüldü.
"Cenab-ı Hakk, Hz. Âdem ile Havva
validemize cennetten çıkıp yeryüzüne inmeleri münasebeti ile "9nin"
diye hitap
Etmişti. (Bakara Suresi, 2/36)
• Cennetten kovulan insan, bedenden kopan
kesik bir ele döndü. İşinden gücünden oldu. Küçük bir et parçası gibi
Kediye lokma haline geldi. Bu, insan için
ne felakettir? Ne aşağıdır? Cenneti kaybetmek ne büyük talihsizliktir
• Hz. Âdem cennette iken öyle güçlüydü ki,
onun elinde bütün aslanların pençeleri kırılmıştı. Dünyaya sürülünce,
Bedenden kopmuş bir el haline geldi, Kaza
ve kader onu kedilerin pençelerine düşürdü. Simdi, kediler o et parçasını o
Tarafa bu tarafa çekip duruyorlar.
• Fakat Allah darda kalanlara, belalara uğrayanlara
acıyanların en çok acıyanıdır. Bu sebepledir ki, ayrılık belasına
Uğramış, bedenden kopmuş elin bir damarı
oynuyorsa, o, tekrar kavuşma ve buluşma ümidiyle oynar. Çünkü netice
Binlerce kesik el, tekrar kavuşma ve buluşma
saadetine ermişlerdir.
Daima müsamahayı, hoşgörürlüğü savunan Hz.
Mevlana ümitsizliği de hoş görmez Kuran’ın; "Ancak kâfirler
Ümitsiz olur." (Yusuf Süresi, 12/87)
görüsüne uyarak en buhranlı zamanda bir kurtuluş yolu arar. Dikkat edilirse bu
Beyitlerde Mevlana, cennetten, şeytanın
yüzünden, dünyaya indirilen, sürülen Hz. Âdem’in kurtulacağına, cenneti tekrar
Bulacağı işaret etmektedir. Hz. Mevlana'nın
bu görüsü kendinden dört asır sonra gelen İngiliz sairi Milton'da (1608-
1674) da görülmektedir. Milton Kaybedilmiş
Cennet adlı eserinde, seytanın yüzünden dünyaya sürülen Âdem’in acıklı,
Perişan halinden bahseder. Dört sene sonra yazdığı
yeniden bulunan Cennet adlı eserinde ise, Âdem’in kaybettiği
Cennetin Hz. İsanın yardımı ile yeniden
kazanılmasının mümkün olacağını müjdelemektedir. İslam mutasavvıfları da
"Ölmeden evvel ölünüz." sırına
mazhar olan ve tam Muhammedî yola düşen Hz. Mühammedin güzel ahlakını
benimseyen,
Talihli kulların, daha dünyada iken
kaybettikleri cenneti bulacaklarını haber vermektedir. Faruk Nafiz merhum da
"Hamdüsena adlı şiirinde bu konuya temas eder;
"En güzel vuslatı tattırmak için
cennette
Bize gündüz, gece zehir ettiği hicrana şükür
der.
• Birbiriden ayrı düşmüş parçaları hoş bir şekilde
birleştirmek, o padişahlar padişahı için zor değildir. Bu nasıl olur
Deme, bu
ise saçma! Çünkü baksana, parça parça dumanlar onun eli ile birleşmiş, gökyüzü
haline gelmiştir.
⚝⚝⚝
Mevlana celaleddin Rumi, divanı kebirden
seçmeler.
⚝⚝⚝
• Gönül, buğday tanesi gibidir, biz de değirmen
gibiyiz. Değirmen hiç niçin döndüğünü bilir mi?
• Beden de değirmen tası gibi, düşüncelerimiz
de onu döndüren suya benzer Tas der ki: "Bu dönme isini su bilir."
• Su da;"Bu isi ancak değirmenci
bilir." der. Çünkü bu suyu değirmene akıtan odur.
•Değirmencide der ki: "Ey ekmek yiyen kişi,
su değirmen dönmeseydi kim ekmekçi olurdu?"
• Macera
bu, hikâye uzar gider. Sus, sen bu isi Hakk'a sor da cevabını gönlünde ara!
⚝⚝⚝
Pes etmek ne
demektir!
⚝⚝⚝
Bana
Tüm
O vermiş
olduğum savaşlardan
Kaybettiğimi
söyleyip
Pes et diyorlar,
Ben de
diyorum ki
Pes
etmenin nasıl olduğunu bilmiyorum ki pes edeyim!
Ve
Ayrıca
Pes
etmenin
Nasıl
Olduğunu
Öğrenmeye
Hiç de
niyetim yok!
⚝⚝⚝.sonnet.
Nafiz coşkun.
Kelimelerin ruhumu okşayan o güzel
elleri nâna.
⚝⚝⚝
Kelimelerin
o ruhuma giyindirdiği elbise, Usta bir terzinin elinden çıkmış olduğu besbelli
ki ruhumu okşamakta her daim!
O
kelimelerin ruhuma içirilen suları ise; birer-birer o usta feylesofların
nazarlarını görmekten geliyorlar gibi serin!
Dedim ya
Bir usta
terzi gibi olmalı şair,
Dikerken
kelimelerin manasını içerimize,
Kelimeler
ruhumuzu sarmalı, hem de neşe içerisin de sarmalı
Ve usta
bir şair dediğin; bir modacı edasıyla şekillendirip giysilerini kelimelerin,
Giyindirmeli
üzerlerine şefkatle, marifetle, hikmetle!
Kelimeler
nâna, kelimeler,
Ruhumu
serinleten o şefkatin el’i kelimeler!
Kelimeler
nâna, kelimeler gibi dokun bana nâna.
⚝⚝⚝.sonnet.
Nafiz coşkun.
Karmakarışık fikirlerle vuruşurken
Metropoller de.
⚝⚝⚝
Kalkılmaz,
uyanılmaz bir uyku oldu kapımızı çalan kederler, diye düşünüyorken, hemen
ardından başka-başka düşüncelere kapılıyordum, sanki aklım da bir rüzgâr
esiyordu da, tüm fikirlerim savruluyordu o sonbahar yaprakları gibi.
İlahi
kitabı anlayamadan, kâinatın çehresini idrak etmek de aciz kalıyor insan öğle
değil mi?
Bak
görebiliyor musun?
Küllerin
o öksürten boğucu kokusunu duy,
Cemiyetin
o aziz ruhunun fikrine kurşun sıkanların külleri savruldu cemiyete, göremiyor
musun?
Ben de
çok uzun süreler görmekte zorlanmıştım.
Cemiyet,
bir insan suretinde olsaydı eğer, kendi ruhuna kurşunu sıkmış olacaktı ve zaten
cemiyet dediğin de, bir insan suretinde değil de ya nedir! Sadece o kendi mantığına
biat edenler yalana teslim olmuyorlar mıydı?
Ve sonra
o erdemli bilge şair sözlerine şöyle devam etti, şöyle ki
Camlar
da ne düşler tuttum bir bilsen, diyordu sevgilisinin hayalini karşısına alarak
ve sonrasın da ise şöyle devam ediyordu;
O yüzümü
okşayan demirden parmaklarıyla insanların
O acıtan
bakışlarıyla, acıtan kelimelerinin altında ne düşler tuttum bir bilsen, diyerek
tekrarlıyordu sözlerini bir hayale doğru.
Ve onca
kederin nabzı vururken her şafak da ruhuma, yine de ben, bu ne aziz bir
saadettir dedim Allah’ı bilerek sevmek, onca kederlerin arasında Allah’ı
bilerek sevmek, ne büyük bir saadettir dedim kendi kedime.
İnsanları
seyretti bir zaman o erdemli bilge şair,
Baktı,
bakışları öfkelendi ve sözlerini şöyle sürdürdü
Ve dedi
ki
Paranın
tutunca sıcacık ellerini, ne peygamber İsa sevginiz kaldı, ne de peygamber
Mühammed Aşkınız, Musa peygamberden bile geri kalmaya başladınız, işte cemiyet dediğimiz sizler, yalana teslim
olmuş değil misiniz?
Ve
sonrasın da
O
erdemli bilge şair dedi ki
Beni o
aziz ölüm meleği cesaretlendirdi,
Döktükçe
mezarlara vücutlarını insanların
Ve
sonrasın da ise yıllarca diri gezen korkularımı vurdu bir kutsal el, Cibrilin,
ruhul kudüsün elleri cesaretlendirdi beni nâna,
Beni o
aziz ölüm meleği cesaretlendirdi,
Akıttıkça
kanlarını toprağa kan emici insanlar, ben cesaretlendim
Ve
sonrasında ise
O
hikmetli şairler kustu öz ağızlarından şuursuzluğu,
Şehirlerin
karnın da ağrıyan akıllar türedi sonrasın da ise
Ve bir
zaman sonra anladım ki
Parmaklarımla
saydığım tüm sevgililerimi tüketmişim,
Sonrasında
ise gördüğüm manzara şu idi;
Uğramaz
bir neşe oldu hayatıma sevgililerim!
Peki ya
daha sonrasın da,
Daha
sonrasında ise;
Mezarlar
gibi sustu insan,
Mezarlar
kadar sükûtu bağırıyorlardı insanlar,
Hayvanlar
ile insanlar oysaki birbirlerinden farklılardı
Ve insan
düştü, hayvandan da aşağılara düştü, diye tekrar-tekrar söyleniyordu o erdemli
bilge şair,
Hikmetli
yaşayan insanlar düşmediler nâna,
Sen de düşmedin
nâna,
Bak,
göremiyor musun?
Yalnız
yaşıyor o tüm kederlerin çıplak elleri arasında insan,
Güzel,
akıllı, hikmetli bir kadının ruhunun kanatlarıyla sarıl, bana sarıl nâna,
sevgili olabilmeyi özlemelisin.
Aklımın
içerisin de olanca hızıyla sürüklüyordu oradan oraya, şuradan şuraya rüzgârlar
kelimeleri
Ve ben
durmadan hayaline sesleniyordum sevgilimin.
Ve
sonrasın da son sözlerini şöyle devam ettirdi, dedi ki
Nâna,
Kalkın
gidiyoruz, denilebilecek kim kaldı ki
Yağmurlardan
başka
Senden
başka,
Ve bir
de o kendi nefesimden başka,
Kim
kaldı ki söyleyebilir misin sevgili nâna!
Dedi ve
kayboldu sonrasında ufkumdan o erdemli bilge şair.
Nereye
çekildi bilemiyorum,
İstanbul’un
o azizleşen hangi suyuna daldı bilemiyorum.
Hoşça
kalın, Allah’a ısmarladık.
⚝⚝⚝
Nere de yanlış
yaptığını hatırla.
⚝⚝⚝
Neyi
kaybettiğini hatırlayarak!
Çok
önemli olan meselelerden birisi de,
Nerede
yanlış yaptığını, yanlışının ne olduğunu anlayabilmendir. Çünkü yanlışının ne
olduğunu, nerede yanlış yaptığını anlayabilirsen eğer, ancak işte o zaman kötü
olan gidişatı düzeltebilirsin. Fakat şu gerçeği de aklınızdan çıkartmayın ki
yanlışın ne olduğunu anlayabilmek, hikmetli bir ilim sahibi olmayı da
gerektirmektedir. Ancak hikmetli bir ilim sahibi olunabildiğinde, iyiyle
kötünün, hak ile bâtıl’ın(yalanın),yanlış ile doğrunun ayırımını o zaman
anlamayı başarabilirsiniz.
İşte
tüm bunları başarabilmek, hem fertleri,
Hem
de cemiyeti saadete, birliğe ulaştırabilir.
Anlatabiliyor
muyum?
⚝⚝⚝.sonnet.
Nafiz coşkun
İdeolocya.
⚝⚝⚝
Ahmed
Necib fazıl kısaküreğin anlatımıyla!
‘’İdeolocya;
kendi kanunlarıyla ferde hâkim olan ve ferdin hamleleriyle yeni mayalara
namzet(aday)olan cemiyetler, bu gaye etrafında toplanmaya bakarlar ve bu gayeye
kendisini götüren sistemlere iman sistemleri ve İdeolocya derler. Fert ve
cemiyet, alıcı-verici büyük bir istasyondur.
İdeolocya;
mukaddes bir gaye etrafında toplanmış ve birbirleriyle ahenk içerisinde olan
fert ve cemiyet ve topyekûn gayesine giden ilimden nasibini almayı bilen,
düşünen, akledebilen yüksek ve örnek insanların etrafında toplandıkları iman
sistemidir.’’
Ve
şunu da hatırlatmakta fayda görmekteyim, şöyle ki
İdealler
ancak o adil hukuk sözleriyle söylenmiş olan ilahi kitaplara itaat ederek,
azizleşebilirler! Anlatabiliyor muyum?
⚝⚝⚝.sonnet.
Nafiz coşkun
Yazar, şair Nafiz
coşkunun, yayınlanan diğer kitapları:
...
1: Kelebek mevsimi ve
saklambaçlar şehri…
2: Elma kokuları ve
yağmur zamanı…
3: Azap yağmurları…
4: Sevgili nâna ve
mektupları…
5: Papatya mevsimi…
6: Gece yürüyüşü…
7: Sevgili tutya ve
mektuplar…
8: Sürgün şehir…
9: Su kavmi ve Ruhûl
Kudüs...
10: Şafak gemisi…
11: Gemileri yaktım
Aşk ülkesinde…
12: Sürgün çocuklar…
13: Siyah incir ve
mavi kelebek…
14: Sofia filo ve
mektuplar…
15: İstanbul da sanat
ve aşk…
16: Afili
yalnızlıklar şehri…
17: Şairler anarşist
olurmuş…
18:
Sular kesti kılıçları…
19:
Kafa kâğıdı…
20: Hikmet ve
felsefe…
21: Olmak ya da
olmamak…
22: Papirüsler…
23: Meleklerin şehri…
24: İstanbul’un
kanatları altın da…
25: Kırmızı
yağmurlar…
26: Sobe, körebe ve
saklambaç…
27: Bakır cezve…
28: Kaldırımda
demlenen fikir…
29: Senfoni gülüşü…
30: Sevgiliye senfoni
ve aforizmalar.
31: Ölümsüzlük
senfonisi ve Felsefik yazılar.
32: Felsefe ile
şiirin buluşması.
33: Çirkin kral ve
fikir yazıları.
34: Ölü şairler
mezarlığı.
35: Cennetin
çocukları.
36: Şairler kenti ve
aforizmalar.
37: Kelebekler şehri
ve Felsefik notlar
38: Tutsak melekler
ve fikir yazıları…
39: Şair korsanlar ve
aforizmalar…
40: Şehrin azizleri
ve Felsefik yazılar…
41: Sofia filo ve
aforizmalar…
42: Faili meçhul
sevdalar ve aforizmalar…
43: Kırmızı balık ve
aforizmalar…
44: İhbarlanmış
aşklar ve Felsefik notlar…
45: Kılıçlar ve
kalemler…
46: Pur si muove ve
aforizmalar…
47: Şairlerin ölüm
dansı ve aforizmalar…
48: Düşmanlar ve
sevgililer…
49: Soprano ve kanlı
sözler…
50: Kurşun askerler
ve aforizmalar…
51: Ölüm öpücüğü ve
aforizmalar…
52:Kale düştü ve
felsefik yazılar…
53:Şairin kurşun
kalemi ve aforizmalar…
54: Şairin seyir
defteri ve aforizmalar…
55: Kartal yuvası ve
aforizmalar…
56: Kelimelerle dans
ve aforizmalar…
57: Yalnızlık
senfonisi ve aforizmalar…
58: Aksiyon ve
aforizmalar…
59: Aşk yasası, Aşk
diyalektiği…
60: Sinekler lordu ve
aforizmalar…
61: Kod-adı şair ve
aforizmalar…
62: Su akar yatağını
bulur…
63: insan ilişkileri
ve aforizmalar… (karma)
64: Sokrates’in
intikamı ve aforizmalar…
65: Cehennem melekleri
ve aforizmalar…
SÖZLÜK:
...
(A)...Ab-ı hayat: bengi su, ebedi hayat suyu, cennet,
hayat için yaşam için değerli olan.../...Acve hurması: medine de yetişen ve
bazı zehirlere karşı panzehir ilaç olabilen tatlı bir meyve..../...Ad kavmi:
hud peygamberin tebliğ için gönderildiği kavim.../...Âfak: görünen, ufuklar,
göz önün de olanlar, objektif.../...Adalet: olması gerekenin olması gerektiği
yer de olmaz. hak el de etmek, herkesin hakkını vermek.../...Agah: uyanık,
haberli.../...Agora: pazar yeri, halkın toplandığı meydan, büyük
alan.../...Ahenk: uyum.../..Ahd: söz.../....Ahmak: anlayışsız.../...Aksiyon:
kudretin iş üzerin de ki tecellisi. hareketlilik. işler de
devamlılık.../...Ampirik: Lügat, ampirik bilimini de şöyle tarif eder;
''Matematiksel metotlu bir öğrenime deyi de, görerek İşiterek bellenen
deneylerle bulunan formül tecrübeye(deneye)görgüye deneyime
dayanmaktadır.../... Anarşi: hukuk dışı, kargaşa, hukuk devletine asi oluş,
nizam din tanımayan.../...Anarşist: hukuk dışı, kargaşa, hukuk devletine asi
oluş, nizam din tanımayan.../...Arhia: hâkimiyet.../… Arı'lanmak: pak,
temizlenmek, boş, çıplak.../... Aristonikos: miladdan önce putperest roma için
de yapılan en büyük ihtilallerden birini yapmıştır, kendisi bir gladyatördür,
köleleri gladyatörleri alarak ihtilali başlatmış ve güneş devlet adın da bir
ideali olan kahramandır. kendisi yakalanınca romaya getirilip işkenceyle
öldürülmüştür,. Arş: yukarılar, sema, gök.../...Arz: yer yüzü.../..Arzın
dürülmesi: yolculuğun sürati, rahat kolay olması bu sone de bu anlam da
kullanıldı .../...Arş'ı azam: Allah'ın kudretinin tecelli ettiği
yer.../...Asabiyet:Zulüm de kavmine yardım eden ve zulmünü de
destekleyen.../....Asalet: temiz soyluluk köklü.../...Asayiş: rahat, huzur,
güven. kanuna uygunluk.../...Asil: asaletli.../......Aşk: sevginin en ileri
derecesi, candan sevmek ve allaha duyulması geren bir tutkulu bağlılıktır çünkü
sevginin en ileri derecesiyle ancak o sevilmeye layıktır.../....Aşikâr: açık,
ortada.../...Attar: güzel koku satan yer.../...Ayaz: Ayaz: ay gibi parlak,
soğuk, kuru havadaki soğuk.../...azizün züntikam: allah'ın intikam
alışı.../...(B)...Başak: ekin tarlaları, buğday gibi ekinleri taşıyan
koçan.../...Bedahat: açıklık.../...Bedi: ebedi ve güzel olan.../...Beliğ: meramı
eksiksiz ve noksansız güzel doğru söylemek, etkileyici söz sanatı. içe işleyen
söz sanatı.../...Belkıs: Kuran’ı kerimde anlatılan sebe kraliçesi.../...Bengi
su: ab-ı hayat, hayat suyu, yaşam suyu,
hayat için değerli olanlar, cennet.../...Bereket: ilahi hayrın devamlı ve
kararlı olması, ni'met, bolluk, feyz, çokluk.../...Beyan: açmak, açıklamak,
kelimeler, sözler, fıkıh, tercüme etmek.../...Beynel havfi ve'r-reca: Ümit ve
korku uyumuyla ahirete hazırlanmak.../...Beyza: beyaz, parlak.../...BİYOM: canlı,
canlılar topluluğu. (Canlıları bir ara da tutmak projesi.) Biom; Organizmayı
ilgilendiren biyolojik özelliklerin istatistiksel yöntemlerle anlatılmasını
sağlayan bilm dalı, bometry, biom. Birlikdeliği gerçekleştirme projesi.
Topluluğu bir canlı etrafın da tutmak
projesi. (canlıları , canlıların biyolojik tepkilerini, zaaflarını, insanları
deneysel, tecrübeyle inceleyip, sosyo pskolojilerini metodsal olarak
yönlendirip yönetebilmek projesi) Biyom, biyosferin aynı iklim koşulların da ve
aynı bitki örtüsünün egemen olduğu çok geniş bölümlerini belirten çevre bilim
terimidir. Yeryüzün de ki birbirine bitişik benzer yayılmış yaşam alanları
olarak da tanımlanır. Biom , (Biometry): İnsan hayatının muhtemel ömrünü ölçme
ilmi. Canlılar. Barış için
ortaklık merkezinin kısa yazımı. genelkurmay bünyesinde faaliyet gösteren
uluslararası bir eğitim merkezidir. Biyom: organizma da oluşan biyolojik
sorunlara istatiksel yöntemlerin uygulanması ve ayrıca organizmayı ilgilendiren
biyolojik özelliklerin istatiksel yöntemlerle yöntemlerle anlatılmasını
sağlayan bilim dalı.…/…Bostan: güzel
kokulu çiçek meyve bahçesi.../...Bucak: her yer de, her taraf da.../...Buğz:
düşmanlık duymak, sevmemek.../...Buhran: sıkıntı.../...Brütüs: bir zaman roma
imparatoru culyüs sezarın oğlu ve babasını öldürerek imparatorluğu
almıştır.../...Burç: yıldız toplulukları. bilim insanlarının gökyüzü haritası
olarak bu yıldız topluluklarına bir isim vererek bir harita olarak
kullanırlar.köşk, yüksekler.../...Buse: öpmek.../...(C)..Cedil: arabca bir
kelimedir mücadele demek. bu daha çok fikir mücadelesi ilmin de kullanılan
konuşma savunma ikna etme. delilleriyle akla hitab etme ilmi,
mesleğidir.../...Cehd: çalışmak, güç, gayret.../....Cemad:
cansız.../...Cendere: baskı, dar, sıkıntı, zorluk.../...Cenub: güney. güney
rüzgârları. cennet rüzgârları.../...Cevher: kendi özellikleriyle var olan.
soydan gelen değer. değerli. kıymetli. elmas. yakut bakır cevheri. ruh.
öz.../...Cihad: İyilikleri yaymanın mücadelesi.../...Cihet: yön, yön
tayini.../...Cinayet: kötü olan her iş.../...(D)...Demos krotos: demokrasi,
halk idaresi.../...Din: kanunlar, hukuk, ceza, mükâfat, ödül, ecir, yasalar,
arzular, istekler. Allah'ın dini olan islam ise Allah'ın biz insanlara seçtiği
emirler temiz yasalar.../...Din günü: cennete ve cehenneme gireceklerin belli
olacağı ilahi mahkeme.../...Diyalog: konuşmak ve konuşturmak, karşılıklı
konuşmak, .../...Duha: güneşin kuşluk vakti, yani öyleye bir saat kadar kala
bir zaman için de ki vakitte etrafa verdiyi aydınlık.../...(E)...Eda: tarz,
duruş.../...Edep: terbiye, eğitim, ilahi hududa riayet etmek, her alan da dğru
bir eğitim vermek.../...Efdal: çok faziletli, iyi olan, Ekonomizim; alış veriş,
alım satım kültürlerinin, matematikselleştirilmeye ve metotlaştırmaya çalışılan
ve içerisin de ampirik bilimi ve kuramların olduğu ekonomi kültür
sistemidir.../...Ekonomi: Lügat da ekonomiyi şöyle tarif ederler; ''kural,
kelimeler, iktisat! Nispeten sınırlı nicelikte olan eşya ve malların üretim,
dağıtım, deyişim ve tüketimine ait kültür kısmı! insani ihtiyaçların
karşılanması için gerekli olan mal ve hizmet gurupları ile kaynaklar arasın da
ki bağıntıları değişik açılardan inceleyen sosyal ampirik bilimi! ve tutumlu
olmak manasına da geliyor, ekonomi ayrıca; Beslenme, yaşama düzeyi, eğitim, sağlık,
bakım, konut ve çalışma şartları gibi insani değerler açısından iktisadi düzeni
inceleyen iktisat bilimi dalı ve işletme mânasına gelir, iktisad ayrıca;
servetin üretim, dağılım ve tüketimini inceleyen bilimdir! İktisadın konusu
ise; insan faaliyetinin ihtiyaçları karşılamak amacıyla mal ve hizmet etme
bakımından incelenmesi.../...Elem: ağrı, acı, keder, sıkıntı.../...Endam: boy,
vücut.../...Enfüs: içsel, sübjektif, canlar, bir kimseye mahsus görüş enfüsi,
ruhla ilgili, mana alemiyle ilgili içsel alemler.../...Erak ağacı: diş
temizliğin de kullanılır, hoş kokulu bir sıvısı vardır ve yumuşak püskül haline
getirilip hafifçe dişler üstün de bastırmadan gezdirilir.../...Esef: şiddetli
hüzün.../...Eser: kâinat, yaratılanlar, keşfedilen, icad edilen, kişiye ait olan.../...Esvab:
elbise.../...Etik: ahlak bilimi, töre bilimi..../...(F)...Fahiş: fahiş iş
yapan, zarara götüren aşırılık.../...Fahişe: fahiş iş yapan, çok aşırı giderek
zarara giren. kötü işleri yapan. kötülükle ilgili olan.
aşırılık.../...Farakliyt: hakkı batıldan ayıran, faruk, seçilmiş, övülen, hamd
eden, şefaat eden, Piroklitos, pariklotos, paraklitos, farakliyt, yunancadan
arapcaya girmiş bir kelime muhammed, ahmed anlamlarına geliyor, hakkı batıldan
ayıran, şefaat eden, güzel ahlakı getiren, seçilmiş, teselli eden, hamd eden,
övülen, faruk. incilde adı geçer ve son peygamber muhammedi tarif eden bir
isimdir..../...Fasık: günahkâr, kendine başkalarına zarar veren. doğru yoldan
dışarı da olan.../...Fasih: çok güzel konuşan.../...Fazl: üstünlük.../...Fazilet:
erdem iylik, hüner, değer.../...Fenni ilimler: fizik, kimya, matematik,
biyoloji gibi bilimlerin genel adı. maddi sonuçlar el de etmek üzere bili
uygulama alanına koyan bilgilerin topu. erdem, hüner.../...Fersah: beş
kilometrelik mesafe.../...Feyz: bolluk, bereket.../...Feth: açmak, ele
geçirmek, üstün gelmek.../...Fıkıh: derin ve ince anlayış, islam hukuku kişinin
lehin de ve aleyhin de olanı bilmesi. meseleleri teferruatıyla düşünmek,
anlamak ve açıklamak.../...Fitne: karışıklık, arabozmak, kargaşa, dedikodu,
sınav. altını başka maddelerden ayırmak için yapılan işlem. çatışmak.
zulmetmek. birilerini zorla ve işkenceyle dininden vazgeçirmeye çalışmak./
...Fıtrat: yaratılışın özü, temiz, allahın insanı temiz yaratması, islam
temizliği hukuku üzere yaratışı.../..Fikir: düşünceler! bilinmeyene ulaşmak
için bilinenlerin düzenlenmesidir! akıl yürütmek ve akli bir nazarla
bilinendir! akla gelenler, bilinenden bilinmeyene ulaşmak, akıl, akletmek gibi
mânalara gelmektedir.../...Fil dişi kule: kendi şahsi davalarından başka
kimseyi kabul etmeyen, kendini hapsetmek, kapanmak kendine.../....Firavun:
geçmiş zaman bazı kavimler de krallarına firavun ünvanını kullanırlardı ve bu
sone de anlatılan firavun kötülüğün temsili bir kral.../...(G)...Gafil:
dikkatsiz, kârı zararı ayıramayan, nefsi emmaresine uyarak allahı
unutan.../...Gayz: kin.../...Gard: boks sporunda boksörün savunmak ve vuruşa
hazır duruşu ve korunmak için kuvvetli ve dengeli bir korunma duruşu. Elleri ve
kollarıyla başını ve vücudunun zayıf yerlerini koruma duşu..../...Garip:
İşitilmemiş, görülmemiş, ve nadir görülen olay, davranış. farklı bir yaşam
tarzı. .../...Gayb: gizli olan, görünmeyen.../...Gazap: öfke, hiddet,
kızgınlık, cezalandırmak.../...Gerçek: hakikat, bilgi ve bilinen uyum için de
olması, obje ve subje uyum için de olması .../...Gıpta: imrenmek. iyi bir
niyetle başkasının güzel bir halinin kendisin de de olmasını arzulamak,
(H)...Habbe-i sevda: çörek otu, bazı zehirlere karşı panzehir olduğu söylenmek
de ve eczacılık da kullanılmaktadır.../...Hacim: bir maddenin kapladığı
yer.../...Hâdim: hizmet eden, çalışan.../...Hafiye: gizli şeyleri araştıran,
casus, haber taşıyan.../...Ham softa kaba yobaz: kâinat kitabını ve islamı
bilmez cahilce islamı yaşadığını ve anladığını zannederek insanları islamdan
uzaklaştıran eğitimsizler, ham softa olmamış medrese öğrencisi demek . kaba
yobazlarda islamı kuranı tam okumadan ve üzerin de düşünmeden düşmanlık
yapanlar. yobaz da gerici, ayrımcı, fitne çıkarıcı, davranışları kötü
olan.../... Hased: Çekememezlik, yani haset ettiği kişinin elindeki nimetlerin,
güzelliklerin yok olmasını ister, sadece kendinin olmasını ister.../...Haşmet:
büyüklük.../...Hatır: akıl, ilgi, hayâl, düşünce, gönül. fikir. sevgisi için
yapmak, hatırı için yapmak. ilham, duygu. sevgi. beklenilen ilgi.../...Hatıra:
hatıra gelen. Hatır da kalan. hafıza da yaşamaya devam eden geçmiş bir izlenim,
duygu ve heyecanlı olay.../...Havari: yardımcı.../...Haya: haya kelimesi
hayattan gelir ve insan de ayıplanmaya sebep olacak şeyin korkusundan doğan
ıstırap halidir. suç işlemekten alıkoyucu ruh melekesinin ismi..../...edep,
ilahi hudutlara riayet, kötülüğü sevmeyen, kötülüklerden uzak olan insan
vasfı.../...Helal: Allah'ın müsaade ettiği şey, kötü olmayan.../...Heme ezost:
herşey ondandır.../...Heva: havai, istekler, nefsi emmarenin istekleri, gelip
geçici hevesler.../...Hılf-ul fudul:
birbirine yardım etmek, ahdetmek, (Hılf-ul fudul: birbirine yardım etmek, ahd etmek, and,
yemin, söz vermek. kötülükleri yok etmek için, yardımlaşmak) fudul, kelimesi
ise tek başına kullanıldığın da şu manaya da gelebiliyor; itiyaçtan fazlası,
boş işler, boşa zaman harcamak, uygunsuz işler, kötülükle sonuçlanan işler vs
vs…../….Hikâye: yaşanmış olayları anlatmak,
yazmak, etkileyici olayları anlatmak.../...Hikmet: düşünmek, Başlangıcı
düşünmektir ve şartı ise akıl ve doğru tercihtir. Faydası ve gayesi bilinerek
kati bir isabetle yapılan fiile hikmet denir. Fiilin sebep olduğu faydalara ve
gayelere de o fiilin hikmetleri denir. İşlerde sağlamlık, bir kimsenin lehinde
ve aleyhinde olanı bilmesi, Kuranı kerimin hikmet ilminin manası, Allah ve
kâinat ve özellikle insan ve insanların arasındaki işler ve bağlar.
Yaratılmışların yaratılışındaki ilahi gaye.../...Hukuk: yasa, haklar, kanun,
arzu, istek.../...Hüküm günü: Din günü, kıyamet sonrası insanlar tekrar
diriltilip toplanarak çıkarılacakları ilahi mahkeme.../...Hürriyet: insanın
kendi hukukuna sahip olması ve başkalarının da hukukunu koruması ve adil
hukukla yönetilmek.../...Hüsran: zarar. mahrumluk.../......(I)...Islah: iyileştirmek,
kusurları gidermek.../...(İ)...İcaz: az sözle çok şey anlatmak.../...İnkılab:
alt üst olmak değişmek, halden hale geçmek..../...İcra: bir işi yürütmek. bir
işi bir işe bağlamak.../...İçtinap: sakınmak.../...İçtimai:
sosyal.../...İdeolocya: sistem. bir şeyin en doğrusunu elde etmeyi gaye edinmiş
fikir programı. fikir sistemi.../...İdrak: anlayış.../...İffet: ahlak, namus,
haya, ilahi sınırlara uymak.../...İfsad: bozmak, zarar vermek.../...İflah:
halini düzeltip selamete çıkmak, kurtuluşa ermek.../...İhkâm: sağlamlık, muhkem
bilgi.../...İhlas: doğru, temiz sevgi ve içten gelen saf duru bağlılık ve Allah
emrettiği için ibadetleri yapmak.../... İhtilal: Bir bünyenin kendi için de
kendi öz nizamını sarsıcı ve yeni bir nizama yol arayıcı her hareket.../...İhtisas:
belli bir ilim sanat dalın da yeterli bilgi edinmek. uzmanlaşmak.../...İkmal:
tamamlamak.../...İktisad; İktisad ayrıca; servetin üretim, dağılım ve
tüketimini inceleyen bilimdir! İktisadın konusu ise; insan faliyetinin
ihtiyaçları karşılamak amacıyla mal ve hizmet etme bakımından incelenmesi ve
lüzumundan fazla veya noksan harcamaktan kaçınmak. tutumlu olmak. israf etmeden
harcamak.../...İlim: bilmek, dünya ve ahretle alakalı, kâinatla alakalı
gerçekleri bilmek. ayrıca 60 nolu sonede ilim ve şiir başlıklı sone de üstad
necip fazıl ilim hakkındaki sözlerine bakılsın. kanunlarını mücerret
tefekkürden alıp onları bir takım sûri nisbetler için de
kalıplaştırmak.../...İlla: arabca bir kelimedir ve ''başka'' anlamın da
kullanılır.../...İltica: sığınmak.../.İnbisat-ı külli: sürekli genişlemek,
açılmak ölümcül.../...İnkıbaz-ı külli: sürekli daralmak, tutulmak, ölümcül
daralmak.../...İnfak: nafaka vermek. beslemek, geçindirmek. sadaka vermek.
ihtiyacı olana yardım etmek.../...İmaj: zihin de canlandırılan görüntü. hayâl,
imge, görüntü, zihin de planlamak.../...İnsaf: merhamet, adalet üzere
hareket.../...İrfan: bilmek, anlayış, zihin, kemale ermek, sırları ve
gerçekleri kavramak.../...İrşad: erdirmek, varılması gereken yere vardırmak,
açıklamak ve doğru yolu göstermek, doğruyu anlatmak.../...İrtica: geriye
gitmek, yeniden ayrılarak gerilemek, ilerlemek.../...İsnat: nispet,
bağlamak.../...İstidat: kabiliyet.../...İstişare: meşveret etmek, fikir
danışmak.../...İştiyak: fazla arzu, özlemek.../...İtikaf: bir şeyden ayrılmak.
dini anlam da ise şöyledir; bedenen ruhen temiz bir niyetle oruçlu veya oruçsuz
bir an veya belli zamanlar da ibadet tefekkür ilim uğraşmak için Allahın
rızasına ulaşma sebebiyle yapılan bir ibadet( ramazan ayın da oruçlu yapılır ve
belli kuralları vardır).../...İttifak: anlaşmak.../...İzzet: değer, güç,
kıymet.../...(J)....Jurnal: gazete. Dairelerde memurların imzaladıkları gelip
gitme listesi. Polisçe bir olay üzerine düzenlenen rapor. Günlük olaylar
yazılan hatıra defteri. Hafiyeliği iş edinmiş kimselerin biri için kötüleyerek
çeşitli yerlerle yaptıkları haber verme yazısı. Gemi. İşaret. Bir kimseyi
kovalama, yazısıyla ele vermek.../...(K)...Kabz: tutulmak.../...Kader: ölçü,
miktar, takdir, tayin. Allah'ın ezelden ebede her şeyi bilmesi ve her şeyi
yaratması.ve insan da bu her şeyin yaratıldığı kader de doğru ve iyi olanı
tercih edebilmesi gerekiyor..../...Kara sevda: Melankoli: ruhça ve bedence
çöküntü şeklin de beliren hastalık hali, usanç ve her şeyi kötü görür melankoli
nöbetlerin de, konusu belirsiz hüzün için de sürekli hayâl kurmak.../...
Karbon: kimyasal element. Doğada veya maden kömürü, linyit antrasit gibi
şekilsiz bir halde bulunan ve kömürlerin temel maddesini meydana getiren ametal
basit bir cisimdir. Arı olmayan karbona da kömür denir./...Kari:
okuyucu.../...Kavram: bir meseleyi veya herhangi bir şeyi nitelikleriyle
nicelikleriyle anlamak kavramak.../...Kaza: hüküm beyan ilan, yaratmak. bir
şeyi hareketle tamamlamak. kazayı bir pırograma benzetirsek zamanı geldiğin de
Allah'ın takdiri ve insanın kaderden cüzzi iradesiyle seçtiğiyle o programın
devreye girmesi.../...Kâbe: mekke şehrin de bulunan ve yeryüzünün ilk kurulan
mescidi, ibadet yeri.../...Kainat, kozmos. yaratılan her şey.../...Kâmil:
olgunluk bilgelik, fazilet, erdem.../...Kamu: bir ülke de ki halkın
tümü.../...Kanaat: helal temiz olanlarla yetinip ve pis haram olanı istemeden
temiz olanları tercih etmek.../...Kanaviçe: kanavalı işlemeli tül. edebiyatta;
ön örgü: bir eserin planı, sanatçının gereken şekil ve süslerle doldurarak
eseri meydana getirmek üzere kurduğu çatı.../...Kemal: olgunluk, fazilet,
erdem, iğlikler.../...Karun: musa peygamber zamanın da yaşamış, zengin,
peygamber Allah'a iman etmesini ve zenginliğiyle fakirlere yardım etmesini
teklif ediyor ve karun bu daveti reddediyor, hazinesiyle birlik de yere
batırıyor Allah onu. Kuran ve kuran tefsirlerine bakın.../...Kerem: izzetli,
şeref, kuvvetli, cömert.../...Kerim: her şeyin iyisi, faydalısı. faydalandıran,
iyilik veren.../...Kesbi: kazanmakla ilgili.../...Ketûm: sır
saklayan.../...Kınamak: kınamak eylemi, ayıplamak, yapılan bir işin kötü
görüldüğünü bildiren söz eylemi.../...Kibar: Büyükler, olgunlar, kemal bulmuş,
güzel davranışlı.../...Kibir: büyüklük, kendini üstün görmek, kendinde olan
nimetleri kendinden bilip hakkı reddetmek.../..Kibriya: Allah'ın azameti.
büyüklüyü.../....Kuba mescidi: peygamberin kâbeden, mekke şehrinden medine
şehrine hicret ettiği sefer de kurmuştur.../...Kudret helvası: İsrail (Yakup)
oğulları, Musa peygamberden farklı yiyecekler istemişlerdi ve bir mucize olarak
Allah bıldırcın ve kudret helvası verdi.../...Kûr'an'ı kerim: cem etmek,
tefekkuh etme, dağınık parçaları bir araya getirip bir bütün hasıl etmek gibi
manalara gelir. her şeyin iyisi faydalısı, izzetli şerefli olan, Allah'ın kelimeleri
emirleri hukuku ..../...Külliyen: devamlı../...Kültür: ''Bir topluluğun tinsel
özelliğini, duyuş ve düşünüş birliğini meydana getiren, gelenek halinde ki her
türlü yaşayış, düşünce ve sanat varlıklarının topu! İnsansal toplum mirası!
gerekli bilgileri edinerek, muhakeme, zevk ve eleştirme yeteneklerini
geliştirmiş olma hâli! belli bir konu da edinilmiş geniş ve sistemli bilgi!
insan eliyle yapılmış ve araların da ortak nitelikler bulunan bir eşyalar
topluluğuyla belirlenen, gelişen dönemi.../...Küstah: saygısız, laubali,
karşısındakini kıran.../...Kozmos: kâinat.../...(L)...Lâ'l: kırmızı.../..Lâle:
halka.../....Latif: latife, yumuşak, nazik, ince, meselelerin inceliklerine
vakıf olmak, ince anlayışlı, ruhla ilgili, inceliklere nüfuz eden.../...Laübali:
saygısız ve kaygısız, kaygı ise endişeyle karışık üzüntü tasa.../...Lisan: dil,
lehçe, konuşulan dil.../...Lûtuf: iltifatla muamele eylemek, iyilik, iyi
muamele, güzellik özel seçkin ayrıcalıklı muamele.../...(M)..Mağfiret: Allah'ın
günahları affetmesi. kulunu sevmesi. kulunu mükâfatlandırması, cennete
alması.../....Mahfuz: saklanmış. korunan. muhafaza edilen.../...Mahşer: kıyamet
sonrası insanların diriltilip toplanacakları yer.../...Makale: söylenen
söz.../...Makul: aklın kabul edeceği, akla uygun.../...Mana: bir sözden veya
bir şeyden anlaşılan.../...Manolya: hoş kokulu ve yaprakları büyük bir çiçek ve
ağaçları küçük ve büyükçedir, deniz kıyısı şehirlerde görülür daha
çok..../...Mansur: galib, yardım görmüş.../...Mantık: doğru fikri bulma
ilmi.../...Manzum: vezni ve kafiyesi olan söz. vezn tartmak ölçmektir ve kafiye
ise mısra sonların da ki ses benzerliğidir.../...Maraz: hastalık.../...Marifet:
bilmek, hüner, ustalık.../...Mârifetullah: Allah’ı isimleriyle
bilmek.../...Muhabbetullah: Allahı bilmek ve emirlerine itaat etmekle Allah'ı
sevmek, aşkla bağlılık.../...Mâsiyet: günah, kötü, zararlı işler.../...Mâsûm:
günahsız, suçsuz.../...Mazlûm: zulme adaletsizliğe uğramış,
sessiz.../....Mecaz: bir kelimenin gerçek manasıyla deyil de benzer bir mana da
kullanılması.../...Mecnun: deli, aklını yitiren, idraki şuuru yerin de olmayan
.../...Medeniyet: ''bir memleketin veya bir toplumun düşünce sanat Hayatıyla
maddi ve mânevi varlığına özgü niteliklerin tümü! uygarlık mânasına da gelmek
de ve medeni kelimesine de lügat şöyle der; imar edilen medeniyetin
imkânlarından yararlanan veya bu imkânlardan yararlanılan bir ülke de yaşayan!
uygar şehirli mânasına da gelmek de.../...Med cezr: çekilen ve yükselen. med
çekilendir, cezr ise yükselendir. dünyanın uydusu ay ile denizlerin arsın da ki
bir gel git olayı.../...Melankoli: kara sevda. ruhça ve bedence çöküntü şeklin
de beliren hastalık hali, usanç ve her şeyi kötü görür melankoli nöbetlerin de,
konusu belirsiz hüzün için de sürekli hayâl kurmak. romantik devir de ağır belirtisiz
tatlı bir üzüntüye karşı eğilim, yalnızlık için de hayâl kurmak ve düşünmekten
dolayı duyulan zevk.../...Menfa: sürgün yeri.../...Menşur: sultanın
emri.../...Meram: niyet, istek, anlatılması gereken.../...Mercan: balık ve
ayrıca suyu, taşı, gibi çokluk ifade eder.../...Merhale: konak.
derece.../...Meryem: temiz dine hizmetkâr olan, Babasız yaratılan İsa
peygamberin annesi( bir adıda betül)iffetli.../...Mesel: meşhur söz, meşhur
hikâye, anlatı örnek vermek için.../...Mesih: İsa peygamberin lakabı..../
...Meşrep: huy, feyz alınan yer, huyların iyi veya kötü olması.../...Meşveret:
danışma görüşme meclisi.../...Mezhep: tutulan yol. bir kimsenin bir mesele bir
fikir ve bir konu hakkın da ki kendi görüşleri.../...Mevhum: aslı olmayan,
evham.../...Mil: binsekizyüzkırksekiz metrelik bir ölçü ve denizciler bunu
halen kullanırlar.../...Militan: gayesine tutkuyla bağlı olan.../...Misk: bir
cins güzel koku. genel de çin toprakların da yaşayan bir cins geyik türünün
göbeğin de senenin belli bir mevsimin de toplanan kandır.kan toplanınca orası
şişer ve geyik de şişen bu kısmın düşünceye kadar ondan rahatsızlık hisseder,
hayvanın yaşadığı bölge de ki insanlar bu yumurtaların düşmesi için tedbir
alır..../...Mizah: nükteli söz, ince manalı söz, latife.../...
Mobbing: bir grup insanın, bir kimseye veya
başka bir gruba sosyal kabadayılık yapması. Latince kökenli sözcük; psikolojik
şiddet, baskı, kuşatma, taciz, rahatsız etme veya sıkıntı vermek anlamlarına
gelir. En iyi ifade eden anlamıyla yıldırma veya iş yerinde psikolojik terör
anlamlarıdır…./…Mona arhia: tek ferdin hakimiyeti,
krallık.../...Mona: tek.../...Monarşi: krallık idaresi, tek ferdin
hakimiyeti.../...Muhal: imkansız.../...Muhabbetullah: Allah'ın emirlerine itaat
ederek ve aşk ile Allah'ı sevmek.../...Muhakeme: karar vermeden önce iyice
düşünmek.../... Muhal: imkânsız.../...Muhasebe: hesap işleri. iç âlemin
mimarlığı, dışa yansıyan.../...Muharrir: yazan, yazar.../...Muhyiddin ibn
arabi: alim bilge bir insan.../...Mukabele:
karşılıklı. karşılıklı yapılan
iş.../...Murakabe: kontrol etmek, gözetmek.../...Mutabık:
uygun.../...Mutabakat: uygunluk.../...Muvazene: nisbetler arasın da ki
ahenk.../...Müaşeret: kuranın ve peygamberin sünnetleri emirleri istekleri
dairesin de iyi münasebet.../...Mübâlağa: bir şeyi olduğundan fazla veya eksik
göstermek.../...Müessir: tesir eden.../...Mücerret: yalnız, saf, soyut.../...
Müj: kirpik, sevgiliyi öldüren bakış, kirpiğin kılıcı, duman./..Mükellef: bir
işi yapmaya mecbur, vazifeli.../...Mülayemet: yumuşaklık. hislerin davranışların
ilişkilerin güzel bir yumuşaklık da oluşu.../...Mümeyyiz: iyiyi kötüden
ayıran.../...Münzevi: yalnız, yalnız başına çekilip ibadet eden.../...Mü'min:
vefalı, sözün de duran, dostluk da devam eden, ihanet etmeyen, sabırlı,
güvenilir, güven veren, dosdoğru olan, Allah'a itaat eden, temiz, ilim sahibi.
ayrıca Allah'ın vasfı ve ismidir.../...Münekkit: tenkit edici, eleştiri, yapıcı
iyileştirici ö, sağlam eleştiri.../...Müsamaha: hoş görü.../...Müşahhas:
şahıslanmış, somut.../...Müteşabih: iki benzerden biri, herkese açık olmayan,
mâna, ilim.../...Mütevazı: Kibirsiz, yüce gönüllü, iyinin tarafında ve
kötülüğün yok olmasını isteyen, vakarlı.../...Mütefekkir:
düşünür.../...(N)...Namus: nomos, ilahi kanun, ilahi kelimeler, temiz, temiz
kelimeler, melek, iffet, edep, ilahi hududu korumak, hukuk, kanun, ilahi hukuka
uymak.../....Nana: isim, ekmek, arkadaş, sevgili, mübarek bereket, dost vs
vs.../...Nankör: gördüğü iyiliği bilerek reddeden ve gördüğü iyiliğe karşılık
kötülük yapan ve nimeti inkâr eden, nimetlerin Allahtan olduğunu
reddeden.../...Nazariye: yalnız görüş halin de bulunan, teorik.../...Nebz: bir
şeyi kaldırıp atmak.../...Necib: soyu ve nesli temiz.../...Nefs: can, kişi, öz
varlık, tek ve şahane. Bir şeyin kendisi, ruhun tam(anti) tezi olarak, zıt
kutbu olarak ruhla beraber insana verilmiş latife(cisim olmayan, ruhla
ilgili)dir nefs.../..../ Nefs-i emmare: insanı kötü isteklere sevk eden ve
nefsin terbiye olmamış ilk hali.../...Nemrut: geçmiş asırlar da yaşamış bazı
millet, kavimlerin hükümdarlarına verilen ünvan. kral anlamın da
.../...Nezaket: yumuşaklık. tedbirle güzel davranış.../...Nisap: ölçü, zekât
ölçüsü.../...Nisbet: münasebet, bağlılık.../...Nicelik: bir şeyin sayılabilen,
ölçülebilen, azalıp çoğalabilen özellikleri. kemmiyet.../...Nitelik: Bir şeyin
iç yüzünü belirleyen özellikleri, keyfiyet, vasıf. iyilik kötülük gibi,
güzellik çirkinlik, üstünlük ağırlık gibi.varlıklar arasın da bulunan ve
nicelikle ilgili olmayan ayrımları şu veya bu bakıma göre meydana getiren
hal.../...Niyaz: yalvarış.../...Nizam: dizi, düzen, ölçü.../...Nomos: namus,
ilahi kanun, ilahi kelimeler, temiz, temiz kelimeler, melek, iffet, edep, ilahi
hududu korumak, hukuk, kanun, ilahi hukuka uymak.../......(O)...Oligarşi:
azınlık zümresinin saltanatı, krallık.../...Oryantalizm: Doğu dilleri ve
edebiyatı üzerine bilgi sahibi. şarkiyat uzmanı.../......(P)...Piroklitos:
pariklotos, paraklitos, farakliyt, yunancadan Arapçaya girmiş bir kelime
muhammed, ahmed anlamlarına geliyor, hakkı batıldan ayıran, şefaat eden, güzel
ahlakı getiren, seçilmiş, teselli eden, hamd eden, övülen, faruk. incilde adı
geçer ve son peygamber muhammedi tarif eden bir isimdir.../...(R)...Rabb:
Allah'ın isimlerinden, terbiye eden, eğiten.../..Rabbani: alim, eğitimci, ilmi
ile amil.../....Rabıta: bağlanmak, bağlamak, nefsin iradesini Allah'a bağlamak,
kuranı kerim de nisa suresi ayet 200 de rabıta kelimesine bakınız.../...Rahman:
Allah'ın isimlerinden, bütün mahlukata rızıkları veren, merhamet eden,
yaratan.../...Rahim: Allah'ın isimlerinden, rahmet edici, merhamet eden,
öğreten, yollarını gösteren, ve ahirette yalnız mü'minlere merhamet
edici.../...Rasülüs-sekaleyn: insan ve cinlerin peygamberi mühammed.../...Remz:
işaret, nişan, belirti, iz.../...Riayet: ağırlamak uymak.../...Riba: aldatmak.
faiz.../...Rikkat: acımak, incelik.../...Riya: göstermek. göstermenin iyi ve
kötü gösterişler vardır, İki yüzlülük de ise hakkın rızasını unutup istemeyip
halkın yakınlığına erebilmek için ve gönüllerini çevirmek için çalışan demek bu
kötü manası yani iki yüzlü olan.../... Romeo ile juliet: Wıllıam shakespeare'ın
bir tiyatro eseri bir aşk hikâyesi.../...Rönesans: aklın hakimiyet teşebbüsü,
eşya ve hadiselere maddeye hükmetmek.../...(Rûh’ul Kudüs: melek Cebrail, ismet,
kuvvet, ilim, temiz, elçi, güvenilir.../...Rüştüne ermek: olgunlu, aklı
Olgunlaşmak.../...(S)...Sâba: sabahları esen serin hafif rüzgâr ve ayrıca
peygamber der ki sâba rüzgârı ile yardım gördüm..../...Sahtiyan:
boyanmış.../...Salih: iyi hayrlı insan.../...Salim: sağlam kusuru
olmayan.../...Sâm: ölüm.../...Sanat: bir duygunun, tasarının, güzelliğin,
fikrin veya bir keşfin ifade ve yapımlarında kullanılan yöntemler, Sanat, büyük
mücerret (yalnız saf, soyut) peşinde ebedi bir arayış anlama yahut anladığını
sanmayla sezme ve bedahat (açıklık) duygusu içinde kâşifliğe erme arasındaki
fark..../...Sebat: kararlılık.../...Sefih: kâr zarar ayıramaz, israf eden,
eğlence düşkünü.../...Seciye: karakter, huy.../...Sekine: gönül rahatlığı,
ihahi yardım, kararlılık.../...Selim akıl: kusursuz sağlam akıl.../...Serap:
çöl de çorak yerler de, sıcak ve ışığın tesiriyle ufuk da su ve yeşillik varmış
gibi görünmesi. şuur kayması sebebiyle olabilen bir hal.../...Sezgi: olayları
olabilirlik ihtimalleriyle değerlendirip anlayabilmek, olasılık hesaplarıyla
hesaplamak olayları, veya hislerle ilmin ve ilhamın yardımlarıyla sonuca
ulaşmak. Allah'ın öğretmesi ve kalbine ilham etmesi, anlaşılır hale
getirmesi.../...Sıdk: sözün öze ve kendisinden haber verilen şeye mutabakatı ve
doğruluk. kalp ve dilin doğruluğu.../...Sır: sadece Allah'ın bildiği. sadece
senin bildiğin. kendinden bile saklamaya çalıştığın.../...Sıla:
kavuşmak.../...Sihir: etkileyici. gizli olan, ince. aldatmak. söze yalan
karıştırmak. kötülük. şaşkın hale koymak. hakkı batılmış gibi göstermek. şuuru
bozmak.../...Simya: adi şeyleri altın madenine çevirebilmekle ilgili bir kimya
çalışması.../...Softa: öğrenci.../...Sokrates: nesillere bildiği doğruları bir
olan allah inancını anlattığı için zehirlenerek idam edilmiş. miladdan önce
yunan da yaşamış bir bilge.../...Sonneto: başta iki dörtlü sonra iki üçlüden
ibaret ondört dizeli bir italyan tarzı şiir türü. türkcede sone ve ingilizce
ile fransızca da da sonneto diye telaffuz edilir.../...Spartaküs: tırakyalı bir
gladyatördür, roma ve italyadan onbinlerce köle ve gladyatörü toplayarak putperest
romaya baş kaldırıyor, uzun yıllar destansı bir mücadele vermiş. bu olaylar
milattan önce ve isa peygamberin doğumuna yakın oluyor. spartaküsün kendisi
savaşların hiçbirin de yakalanamadığından bir parçalanmış cesedin o olduğu
zannedilerek roma kendini böyle teselli etmiş.../...Sperm: erkeğin tohumu.
döllenme hücresi. tek başlı bir kuyruklu hücre. insanın meydana gelmeden önceki
ilk hallerinden biri, hüre şekli.../... Serseri: başı boş,
şüpheli.../....Stratei: yönetim bilimi, düzenleme sanatı, tanıma ve tedbir
alma. mücadele sanatı.../...Sulh: barış.../...Sûrî:
gösterişte.../...Sübhan: Allah'ın
Sıfatıdır. eksiği ve noksanı olmayan, yarattıklarına benzemeyen, eşsiz ve
benzersiz ve tek yaratıcı olan.../...Süheylâ: iyi huylu kadın.../...Süheyl-i
yemen: güney yarım gök küresin de siyüşden sonra ki en parlak
yıldız.../...Sürgün: uzaklaştırılmak. bir ağacın dalı.../...Süvari: atlı
asker.../...(Ş)...Şâd: sevinçli, mutlu.../...Şafak: : akşamın Güneş batış anı
ve sabahın ilk ışıkları.../...Şaşkın: ne yapacağını bilemeyecek derece de
düşünce karışıklığı.../...Şeceat: cüret, gözü karalık, yiğitlik,
cesurluk.../...Şarkiyat: doğu, şarkiyat(doğu) dilleri ilimleri hakkın da
inceleme yapan ilim dalı.../...Şeair: Allah'ın hürmet göstermemizi istediği
şeyler, kâbe, ezan, kurbanlık gibi şeyler.../...Şeriat: Arapça lisanın da
nehrin su alınan kısmı, ilim, temiz faydalı kanunlar anlamın da kullanılır.
hukuk, yasa, Allahın kanunları.../...Şirk: Allah'a ortak koşmak, Allahtan
başkasına tapmak. insanları ilah edinmek. hiçbir faydası olmayan putlaştırılmış
şeylerden yardım beklemek. Adaletsizlik..../...Şuur:
anlayış.../...(T)...Taassub: kendi inancını çok üstün tutmak.../...Tâzim:
Allah'ı isimleriyle tanıyıp saygı duymak, düşünmek onu.../...Tahlil: müşkül
meseleyi halletmek. zor meseleyi çözmek. incelemek.../...Takdis: Allah'ın
eksiyi ve noksanının olmadığını bilmek bildirmek ve Allah'ı isimleriyle tanımak
düşünmek.../...Takva: Allah'a ve Allahın iman et dediklerine inanmak, allaha
aşk ile itaat etmek.../...Talut: kuranı kerim ilahi kitap da adı geçen ve Allah
tarafından seçilen bir kumandan.../...Tanrı: tan kökünden gelen bir kelimedir
ve hoş görmeyen, hoş görmemek, doğmak, güneşin doğumu, tan yerinin sökmesi, gün
doğumu anlamlarına gelir.../...Tasavvur:
zihin de canlandırmak, akla hayâle getirmek.../...Tavaf: dönüş, Allah'ın
namaz kıblesi olarak ve toplantı merkezi, ibadet yeri olarak seçtiği kâbe
adındaki yerin etrafın da ve peygamberin öğrettiği Allah'a sevgi sözlerini
söyleyerek bu merkez etrafın da dolaşmak, dönmek. gezegenlerin bir eksen
etrafın da dönüşleri gibi, yörüngelerin de ki dönüşleri gibi.../...Tasvir: bir
şeyi söz yazıyla veya başka bir şekil de anlatmak, evirip
çevirmek.../...Tebliğ: bildirmek, eriştirmek.../...Teenni: ihtiyatlı ve
akıllıca davranmak, acele etmeden tedbirli davranmak./ ...Tecelli: görünme,
bilinme.../...Tecrit: yalnız başına kalmak.yalnızlığı tercih
etmek.../...Tefrika: ayrılık, bölünmek, parçalanmak.../...Telkin: zihinde yer
etmek, fikir aşılamak, fikir tohumu ekmek..../...Temaşa: seyretmek, gezmek.../...Tenkit:
bir şeyin iyi veya kötü taraflarını bulup meydana çıkartmak.
eleştiri../...Terakki: ilerlemek.../...Terbiye: yetiştirmek, ilim ve edep
öğretmek, alıştırmak, olması gereken kemale erdirmek.../...Terkib: bir kaç
şeyden meydana gelen cisim... /...Teşbih: benzetmek.../...Teşvik:
şevklendirmek.../...Tevekkül: kendine ait vazifeleri yaptıktan sonra,
neticelerini Allahtan istemek, iş için sebepleri yerine getirip Allaha tevekkül
etmek, dayanmak.../...Tevazu: Temiz ve kibirsiz bir gönül. ni'metler Allahtan
bilmek ve iyi tarafda olarak, iyi bir kimse olmaya gayret etmek.../...Tövbe:
dönmek, dönüş, yaptığı kötü işlerden pişman olup ve kötü işleri terk edip
iyiliklere dönmek.../...Tiryak: ilaç.../...Trajedi: konusunu efsanelerden veya
tarihten alan sahne eseri. trajediler insan oğlunun hırslarını, kaygılarını
gösterir ve çoğu felaketle sonuçlanır. facia. sonu kötü olan durum. fransızca
tragedie. ingilizce tragedy.../...Tûtiya: tutya. isim. bir maden çeşidi. gök
rengi bir taş ve göz kenarlarına sürme çekmek boyamak için makyaj malzemesi
olarak kullanılır.../...(U)...Ufuk: gözün alabildiği, ileriler, ilerlere
bakmak, uzaklar.../...Umum: bütün, herkes.../..Uzlet: yalnızlık.../....(Ü)….. Ütopya,; sizin de bildiğiniz gibi, kusursuz bir toplum
kurabilmek hayâlini gerçekleştirebilmektir, kusursuz, kökten değişebilen,
faydalı alternatifler geliştirebilen, iyi bir gelecek üreten düzenli bir toplum
kurabilmenin hayâlidir. Ütopya; Altın bir toplum kurmak anlamına da
gelmektedir. Veya da ütopyayı, hiç olmayacak işlere nispet etmek maksadıyla
dalga geçmek için kullananlar da olmuşlardır. Ütopyaya, sadece bir hayâl olarak
kalacak diyenler de olmuşlardır, bunun yanı sıra bu ütopya denen altıntoplum
oluşturmak hayâlini bir İdeolocya ya çevirmek gayreti için de olanlar da görülmüştür
tarih sayfaların da. (V)...Vasf:
nitelik, sıfat.Bir şeyin iç yüzünü belirleyen özellikleri, keyfiyet, vasıf.
İğilik kötülük gibi, güzellik çirkinlik, üstünlük ağırlık gibi. varlıklar
arasın da bulunan ve nicelikle ilgili olmayan ayrımları şu veya bu bakıma göre
meydana getiren hal.../...Vâveyla: yaygara, eyvah.../...Vecd: kendinden geçecek
kadar ilahi bir Aşk.../...Vedia: emanet.../...Vefa: sözünde durmak, sevgi ve
dostlukta sebat etmek.../...Vefik: arkadaş.../...Vehm: belirsiz fikirler,
belirsiz düşünceler, bazı kuruntuların uğrak yeridir .../...Vakar: ağır
başlılık, allahın ni'metlerini muhafaza. kibirsiz. ni'metleri allahtan bilen.
mütevazı. doğru ölçülerle davranışlarını eğiten. kibar. kemal
sahibi.../...Vehbi: Allaah vergisi.../...Veli: yönetici, yöneten, birbirlerinin
işlerine vekil olabilen, dost, yardımcı.../...Verâ: takvanın ileri
derecesi.../...Verd: gül.../...Vız geldi, tırıs gitti: hızlı gediği gibi hızlı
da gitti. yani ben korkmam kimseden onlar bir hışımla öfkeyle gelirse ben de
onları geldikleri gibi kovarım anlamın da.../...Vicdan: insanın içindeki iyilik
etmekten lezzet, kötülük etmekten elem duyan manevi his.../...(Y)...Yalçın:
çıplak kayalar.../...Yalın: üzerine başka bir şey katılmamış olan, sâde,
çıplak, alev.../...Yasemin, yasemen: tropik sıcak iklimin güzel çiçekleri ve
daha çok sıcak nemli deniz kıyısı Arabistan gibi ve sıcak iklimlerin çiçeğidir
Yunus emre: geçmiş zamanlarda yaşamış bir kanaat insanı. bilge, yazar, şair,
düşünür, halkın sevdiği bir gönül insanı.../...Yağız: esmer, zeytin esmeri,
kızılımtırak.../...(Z)...Zarif: zarafetli, ince, etkili, etkileyici uyumlu bir
seçicilik güzellik.../...Zekât: büyümek çoğalmak, belli bir malın kırk da bir
olan kısmını fakirlere ihtiyaç sahibi olan yerlere Allah rızası için vermektir.
bu zekat nisap miktarı bir zenginliye sahip olup ve o nisap miktarının
üzerinden bir yıl geçmesiyle o nisap miktarı zenginliğin hale kendini koruyor
olmasıyla ve işte o nisap miktarı maldan vermektir.../...Zemheri: kara
kış.../...Zeval: düşkünlük, bozulma, batma, kararma../...Zihin: bilincin
algılama kısmı../...Zü: sahib.../...Zü'n nun: balığın sahibi, bura da yusuf peygamber
anlatılmakta, kuran da bu anlatı var bakılsın. nun: balık
Yorumlar
Yorum Gönder